İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/57 K.2025/583

İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesinin... Karar sayılı dava dosyası, 25/11/2024 tarihli görevsizlik kararı neticesinde mahkememize tevzi edilmekle, yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatif üyesi olan...an davaya konu hisseyi satın aldığını, dava dışı ...ında hisseyi dava dışı... isimli kişiden devir aldığını, davalı kooperatifin arsasahipleri ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığını, davalı kooperatifin dava dışı... .Tic. Ltd. Şti. ile ek tadil sözleşmesi adı altında başkaca bir sözleşme imzaladıklarını ve dava dışı .... Ltd.

Şti.'nin üyelere verilmeyen dairelerin sahibi olduğunu, davalı kooperatif yetkililerinin yaptıkları usulsüz işlemlerde üyelerin haklarını vermediklerini, inşaatın bitmesinin ardından daire seçimlerinin yapıldığını ve A Blok ... No.lu giriş...

Nolu bağımsız bölümün kooperatif genel kurul kararı ile dava dışı ... sonrasında ise dava dışı...a ve onun da hissesini müvekkiline devrettiğini, kooperatif yöneticilerinin, arsa sahiplerini tehdit ederek ve baskı uygulayarak ikna ettiklerini, yeniden yapılan bir takım tadil sözleşmeleri ile müvekkilin ve birkaç üyenin daha hissesine düşen daireyi almalarını engellediklerini ve taşınmazın genel kurul kararlarına aykırı olarak yolsuz bir şekilde davalı tarafından 3.şahıslara tescil edildiğini beyan etmekle, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,

2-İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesinin... Karar sayılı dava dosyası,

3-Konak Tapu Müdürlüğü nezdinde davaya konu İzmir İli, ...lçesi,... parsel sayılı taşınmazda kayıtlı, A Blok,...numaralı bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaza ait olarak tüm şerhleri gösterir şekilde bulunan tedavüllü tapu kayıtları ile resmi senet ve dayanaklarına ilişkin kayıtlar,

4-İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası,

5-İzmir... Noterliğinin, 25/10/2001 tarihli... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, 13/01/2011 tarihli... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde ek tadil sözleşmesi, 03/03/2015 tarihli... yevmiye numaralı kooperatif hisse devir sözleşmesi, 11/03/2016 tarihli ...yevmiye numaralı kooperatif hisse devir sözleşmesi,

6-İzmir.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Karar sayılı dava dosyası,

7-Sair deliller.

DAVA KONUSU

Açılan dava, davacının, dava dışı ...'dan 11/03/2016 tarihinde satın alındığı iddia edilen İzmir İli, ... İlçesi, ... parsel sayılı taşınmazda kayıtlı,... numaralı, ... numaralı bağımsız bölümün, davalı kooperatifin arsa malikleri ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığı, ayrıca dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ek tadil sözleşmesi imzalayarak üyelere verilmeyen dairelerin dava dışı...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verildiği, arsa sahipleri... ve ...'ın İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesinin...

Esas sayılı dosyasındaki beyanlarında kendilerine zor kullanıldığını, evlatlarıyla tehdit edildiklerini ve tadilat sözleşmesini bu baskı ve cebir altında imzaladıklarını beyan ettikleri, arsa sahipleri ve kooperatif üyeleri arasında inşaatın bitmesinin ardından daire seçimlerinin yapılarak dava konusu bağımsız bölümün kooperatif genel kurul kararı ile birlikte dava dışı ...'a verildiği, taşınmazın dava dışı üçüncü kişi adına tescilinin yolsuz olduğundan bahisle, dava konusu İzmir İli,...

İlçesi,... ada, ...parsel sayılı taşınmazda kayıtlı, ... numaralı,...umaralı bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi taleplerine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava konusu taşınmazın tapu kayıtlarının celbi amacıyla Karabağlar Tapu Müdürlüğü nezdinde İzmir İli, ... İlçesi,... parsel sayılı taşınmazda kayıtlı,... numaralı, ...numaralı bağımsız bölümde yer alan taşınmaza ait olarak bulunan tapu kayıtları dosya muhteviyatına kazandırılmış olup, tapu kayıtlarının incelenmesi neticesinde dava konusu taşınmazın..., ... ve... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı olduğu görülmektedir.

Sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu hâlde, taraf sıfatı (dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilen (nitelendirilen) kişiler, şeklen (biçimsel açıdan) o davanın taraflarıdır.

Ancak mahkemenin taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı olmak sıfatı yoksa dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemez. Dava sıfat yokluğundan reddedilir.

Hemen belirtmek gerekir ki usul kanununda “husumet” olarak ifade edilen bir terim de bulunmamaktadır.

Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da o hakkın sahibine aittir. Meselâ, bir alacak davasında davacı olma sıfatı o alacağın alacaklısına aittir. Alacak davası, o alacağın alacaklısından başka bir (üçüncü) kişi tarafından açılırsa, dava, davacı sıfatına sahip olmadığından (sıfat yokluğundan) dolayı reddedilir (Kuru, Baki/Arslan, Ramazan/Yılmaz, Ejder: Medeni Usul Hukuku, 22. Baskı, Ankara 2011, s. 234; Yılmaz, Ejder; Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, Ankara 2012, s. 530).

Bir subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü (borçlu) olan kişidir (davalı sıfatı). Örneğin bir alacak davasında davalı olma sıfatı o alacağın borçlusuna aittir. Alacak davası, o alacağın borçlusundan başka bir (üçüncü) kişiye karşı açılırsa davalının davalı (borçlu) sıfatına sahip olmadığından (sıfat yokluğundan) dolayı reddedilir.

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere, bir subjektif hakkın sahibinin ve o hakka uymakla yükümlü olan kişinin kimler olduğu (yani bir davada, davacı ve davalı sıfatının kimlere ait olduğu) tamamen maddî hukuka göre belirlenir. Bu nedenle, bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu, usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu (subjektif) hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunudur.

Sıfatın usul hukuku bakımından önemi (usul hukukunu ilgilendiren yönü) şudur: Bir davanın tarafları (veya taraflardan biri) o davada gerçekten (davacı veya davalı olarak) taraf sıfatına sahip değilse mahkeme, dava konusu hakkın esası (mevcut olup olmadığı) hakkında inceleme yapıp karar veremez. Mahkeme, davanın sıfat yokluğundan reddine karar verir. Bu karar, davanın mesmu olmadığına (dinlenemeyeceğine) ilişkin bir karar olmayıp, gene davanın esasına ilişkin bir karardır (taraf olarak gösterilenlerden birinin taraf sıfatının bulunmadığını tespit eden bir karardır).

Mahkemenin sıfat yokluğunu kendiliğinden (resen) gözetmesi gerekir. Çünkü sıfat yokluğu, bir defi değil, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itirazdır. Hâkim, kendisine sunulan dava malzemesinden (davalı veya davacının bildirdikleri vakıalardan, yani dava dosyasından) bir itiraz sebebinin varlığını (sıfat yokluğunu) öğrenirse, bunu kendiliğinden (resen) gözetir.

Az yukarıda değinildiği gibi taraf sıfatı, usul hukukuna değil maddî hukuka ilişkin bir sorundur; diğer bütün maddi hukuk sorunlarında olduğu gibi, dava şartı değildir. Taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için (defi değil) bir itirazdır. Diğer bütün itiraz hâllerinde olduğu gibi, sıfat yokluğu da, ancak dava dosyasından anlaşılabildiği ölçüde hâkim tarafından kendiliğinden (resen) gözetilir (Kuru/Arslan/Yılmaz, s. 234- 237).

Tapu iptali tescil davalarında mülkiyet hakkının aktarılmadığı iddiası esastır. Bu hakkı aktarım borcu ise tapu malikine aittir. Davada husumetin davalı sıfatına sahip olan tapu malikine yöneltilmesi gerekir.

Az önce yer verilen sebepler ve yasa hükümleri çerçevesinde, davalı şirketin dava konusu taşınmazın maliki olmadığı, davanın dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tescili talebine ilişkin olduğu dikkate alındığında, malik olmayan davalı kooperatifin iş bu dava konusu talep açısından pasif husumet ehliyeti bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesinin...Karar sayılı dava dosyası, Konak Tapu Müdürlüğü nezdinde davaya konu İzmir İli,... İlçesi, ... parsel sayılı taşınmazda kayıtlı,... taşınmaza ait olarak tüm şerhleri gösterir şekilde bulunan tedavüllü tapu kayıtları ile resmi senet ve dayanaklarına ilişkin kayıtlar, İzmir...

Asliye Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası, İzmir ... Noterliğinin, 25/10/2001 tarihli ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, 13/01/2011 tarihli... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde ek tadil sözleşmesi, 03/03/2015 tarihli... yevmiye numaralı kooperatif hisse devir sözleşmesi, 11/03/2016 tarihli ... yevmiye numaralı kooperatif hisse devir sözleşmesi, İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesini...

Karar sayılı dava dosyası ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın, davacının, dava dışı ...dan 11/03/2016 tarihinde satın alındığı iddia edilen İzmir İli, ... İlçesi,... parsel sayılı taşınmazda kayıtlı, A Blok, ... numaralı bağımsız bölümün, davalı kooperatifin arsa malikleri ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığı, ayrıca dava dışı...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ek tadil sözleşmesi imzalayarak üyelere verilmeyen dairelerin dava dışı... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verildiği, arsa sahipleri... ve ...'ın İzmir...

Asliye Hukuk Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasındaki beyanlarında kendilerine zor kullanıldığını, evlatlarıyla tehdit edildiklerini ve tadilat sözleşmesini bu baskı ve cebir altında imzaladıklarını beyan ettikleri, arsa sahipleri ve kooperatif üyeleri arasında inşaatın bitmesinin ardından daire seçimlerinin yapılarak dava konusu bağımsız bölümün kooperatif genel kurul kararı ile birlikte dava dışı ...'a verildiği, taşınmazın dava dışı üçüncü kişi adına tescilinin yolsuz olduğundan bahisle, dava konusu İzmir İli, ...

İlçesi,... taşınmazda kayıtlı, ... numaralı,... numaralı bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, Karabağlar Tapu Müdürlüğü nezdinde İzmir İli, ...

İlçesi,... parsel sayılı taşınmazda kayıtlı, ...numaralı, ... numaralı bağımsız bölümde yer alan taşınmaza ait olarak bulunan tapu kayıtları dosya muhteviyatına kazandırılmış olup, tapu kayıtlarının incelenmesi neticesinde dava konusu taşınmazın..., ... ve...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı olduğu, davalı kooperatifin taşınmazın maliki olmadığı, bu kapsamda davalı kooperatifin tapu iptali ve tescili talebi açısından pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla, açılan davanın pasif husumet ehliyeti dava şartı yokluğu sebebiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-e. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır