Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/402 K.2024/1016

Av.

DAVALI : 3-***

VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (haksız fiilden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı, dava dilekçesinde özetle; ... yılında tek taraflı trafik kazası geçirdiğini, bu kaza sonucunda C5 C6 kırıklarının oluştuğunu, platin ve vidalarla uyakta durabildiğini, ... A.Ş.'nde poliçesi olduğunu ve kazadan sonra dava açması için avukatına vekalet verdiğini, avukatının yaptığı başvuruya red cevabı verildiğini, kendisinin 2021 yılındaki sigortası için başvuru yaptığında 95.000,00-TL ödeme yapıldığını, daha sonra 30.000,00-TL daha ödeme yapıldığını ancak poliçede yazan miktarın bu olmadığını, arabulucuya başvuru yaptığını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek kazadan dolayı şimdilik 1.000,00-TL tazminatın davalılardan alınarak kendisine verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; motorlu araç kazalarından kaynaklanan maddi tazminat taleplerine ilişkin dava zamanaşımı süresinin aşıldığını, davacı maruz kaldığı kaza nedeniyle kalıcı iş göremezliğe uğramasından dolayı müvekkili şirket tarafından 11/01/2022 tarihinde 95.593,27-TL 07/03/2022 tarihinde 30.618,09-TL olmak üzere toplam 126.211,36-TL ödemeler yapıldığını, müvekkili şirketin davacıya ödemesi gereken başkaca ücret olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Aracılığı Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davaya konu uyuşmazlığın karşı tarafının müvekkili şirketten farklı bir tüzel kişiliğe haiz olan ... Ve Emeklilik A.Ş. (Eski Ünvanı:*** Ve Hayat A.Ş.) olduğunu, bu iki şirketin birbirinden ayrı bir şekilde teşekkül eden farklı şirketler olduğunu belirterek bu nedenle davada husumet yokluğu nedeniyle red kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta AŞ ile birleşmiş olmaları nedeniyle davaya cevap dilekçesi sunduklarını, müvekkili şirket nezdinde dava konusu trafik kazasına karışan 33 ... plakalı araç için poliçe düzenlendiğini ancak kaza tarihini kapsayan bir poliçe bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafından sigorta poliçelerine, vergi kayıtlarına, tedavi evraklarına ve arabuluculuk son tutanağına delil olarak dayanılmıştır.

Davalılar tarafından sigorta poliçelerine, hasar dosyalarına, bilirkişi incelemesine ve emsal Yargıtay kararlarına delil olarak dayanılmıştır.

Davacı bir kısım delillerini dilekçesi ekinde dosyaya sunmuştur.

Davacının nüfus kayıt örneği Uyap sisteminden çıkarılarak dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce dava konusu kazaya karışan 33 ... plakalı aracın Uyap sistemi üzerinden sahiplik sorgusu yapılmış ve raporu yazdırılarak dava dosyanın arasına alınmıştır.

Davacı ...'nin açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne müzekkere yazılarak 30/09/2014 tarihli kazada yaralanması nedeniyle, bu hastanede gördüğü muayene ve tedavilere ilişkin hasta tabela, müşahade kağıtları, epikriz raporları, her türlü tıbbi tahlil, reçete, rapor, kayıt ve belge ile hasta dosyasının okunaklı örneklerinin ve film ve grafilerin CD formatında birer örneği istenilmiş, davacının bu tedavileri ile ilgili SGK ödemesi kapsamı dışında olan ve davacı tarafça bizzat ödenen tedavi gideri olup olmadığı, varsa hangi tedaviye ilişkin olduğu sorularak, ilgili tıbbi belge ve kayıt, reçete, fatura ve ödeme belgelerinin okunaklı ve tasdikli birer örneğinin gönderilmesi istenilmiştir.

Dosyadaki tedavi evrakları ve varsa CD kayıtlarının müzekkereye eklenmesi suretiyle davacının Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'na sevki sağlanmış Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre davaya konu 30/04/2014 tarihli trafik kazası nedeniyle; sürekli iş görmezlik durumu ve oranı ve davacının yaralanmasının bu kaza ile illiyet bağı olup olmadığı konularında rapor alınmasına rapor aldırılmıştır.

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 10/03/2023 tarihli raporunda özetle; "Tıbbi evrak tetkiki ile muayenesinden elde edilerek yukarıda kaydedilen bilgi ve bulgular, Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği kapsamında birlikte değerlendirildiğinde; ...'nin 30/09/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu meydana gelen servikal vertebra (C5-6) dislokasyonu ile servikal omurgada mevcut (laminektomi, plak vida stabilizasyonu), patolojileri nedeniyle üç (3) ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı (tıbbi şifa süresinin 3 (üç) ay olduğu, vücut genel çalışma gücünden % 33,2 (yüzde otuz üç virgül iki) oranında kaybettiği" belirtilmiştir.

Davalı ... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak, 30/09/2014 tarihindeki trafik kazası nedeniyle davadan önce davacı ...tarafından başvuruda bulunup bulunmadığına, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğuna, başvuru ile ilgili karar verilip verilmediğine dair hususların sorulmasına, başvuruya dair tüm kayıt ve belgelerin, sigorta poliçesinin, hasar dosyasının, varsa ödemeye ilişkin kayıt ve belgelerin ve konu ile ilgili diğer tüm belgelerin okunabilir netlikteki onaylı suretlerinin gönderilmesi istenmiş, 18/05/2022 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davalı ... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak, 30/09/2014 tarihindeki trafik kazası nedeniyle davadan önce davacı ...tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğu, başvuru ile ilgili karar verilip verilmediği sorularak, başvuruya dair tüm kayıt ve belgelerin, sigorta poliçesinin, hasar dosyasının, varsa ödemeye ilişkin kayıt ve belgelerin ve konu ile ilgili diğer tüm belgelerin okunabilir netlikteki onaylı suretleri istenilmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş'.ne müzekkere yazılarak, 30/09/2014 tarihindeki trafik kazası nedeniyle davadan önce davacı ...tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğu, başvuru ile ilgili karar verilip verilmediği sorularak, başvuruya dair tüm kayıt ve belgelerin, sigorta poliçesinin, hasar dosyasının, varsa ödemeye ilişkin kayıt ve belgelerin ve konu ile ilgili diğer tüm belgelerin okunabilir netlikteki onaylı suretleri istenilmiştir.

Yahyalı Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak 30/04/2014 tarihinde meydana gelen ve ...'nin yaralanmasına neden olan trafik kazası nedeniyle başlatılmış bir soruşturma olup olmadığı, var ise soruşturma akıbeti hakkında mahkememize bilgi verilmesinin ve soruşturma dosyasının bir suretinin gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize 07/10/2022 tarihli yazı ile cevap verilmiştir.

Yahyalı Asliye Ceza mahkemesi'ne müzekkere yazılarak *** Esas sayılı dava dosyasının akıbeti sorularak tüm Uyap kayıtlarının gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize 12/10/2022 tarihli yazı ile cevap verilmiştir.

Dosyanın aktüerya alanında uzman nitelikli hesaplama bilirkişisine tevdi ile davaya konu edilen tazminat kalemleri bakımından rapor tanziminin istenilmesine, bilirkişiye rapor tanzimi için 1.250,00-TL ücret takdirine, dosya adli yardımlı olduğundan masrafın suçüstü ödeneğinden karşılanmasına, karar verilmiştir.

Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 12/01/2024 tarihli raporda özetle; "Davacının geçici iş göremezlik zararı 2.841,75-TL; kalıcı iş göremezlik zararı, 2.674,714,59-TL olmak üzere toplam 2.677.556,34-TL iş göremezlik zararının bulunduğu" belirtilmiştir.

Davalı ... A.Ş. tarafından davacıya 07/03/2022 tarihinde 30.618,09-TL, 11/02/2022 tarihinde de 95.593,27-TL ödeme yapıldığı ancak raporda bu ödemelerin tenzili yapılmadığı görülmekle dosyanın önceki hesap bilirkişisine tevdi edilerek davalı sigorta şirketince yapılan ödemelerin ödeme tarihinden rapor tanzim tarihine kadar işlemiş faizi ile birlikte mahsubunun yapılarak ve TRH 2010 yaşam tablosuna göre, 1,8 teknik faiz uygulanmadan ve progresif rant sistemine göre (%10 arttırım %10 iskonto) davacının alacak kalemleri yönünden ayrıntılı, denetime elverişli ve gerekçeli ek rapor tanziminin istenilmesine, karar verilmiştir.

Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 26/04/2024 tarihli ek raporda özetle; "Delillerin takdiri ve değerlendirilmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere; davacının geçici iş göremezlik zararı 2.841,75 TL; kalıcı iş göremezlik zararı, 2.674,714,59 TL olmak üzere toplam 2.677.556,34TL iş göremezlik zararının bulunduğuna, bu zarardan davalı sigorta şirketi ... AŞ.'nin davacıya yapmış olduğu ödemeler güncellenmek sureti ile düşüldüğünde davacının bakiye iş göremezlik zararının 2.526.474,08TL kaldığına dair" rapor düzenlenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemlerine ilişkindir.

Dava ilk olarak Develi 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açılmış, bu mahkemenin 18/04/2022 tarihli, ... Esas ve ... karar sayılı gerekçeli kararı ile davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi üzerine mahkememize tevzi olunmuştur.

Davacı tarafın adli yardım talebinde bulunulmuş, mahkememizin 17/05/2022 tarihli ara kararı ile davacının celbedilen belgelerden kendisini ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zora düşürmeksizin, gereken yargılama giderleri ile harçları karşılama gücünden yoksun olduğu anlaşılmakla HMK 334/1. m gereği davacının adli yardım talebinin kabulüne, yatırılması gerekli harç ile yargılama giderlerinin suç üstünden karşılanmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından verilen 19/05/2022 tarihli dilekçesinde maddi tazminat talebinin kalıcı iş göremezlik zararına ilişkin olduğunu beyan etmiştir. Mahkememizde 05/10/2022 tarihinde yapılan ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın ... tarihinde 33 ... plaka sayılı aracın karıştığı kaza sonucunda davacının yaralanması nedeniyle şimdilik 1.000,00-TL sürekli iş göremezlik zararının olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesi talebine ilişkin olduğu tespiti yapılmış, davacı bu tespite diyeceği olmadığını beyan ederek tutanağı imzalamıştır.

Yine 13/09/2023 tarihli duruşmada davacıya dava dilekçesinde talep ettiği 1.000,00-TL tazminatın ne kadarının geçici iş göremezlik, ne kadarının sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkin olduğu hususunda talebini ayrıştırmak üzere süre verilmiştir. Davacı tarafından verilen 14/09/2023 tarihli dilekçesinde maddi tazminat talebinin kalıcı iş göremezlik zararına ilişkin olduğunu açıklamıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira dava 33 ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ile birlikte diğer sigorta şirketlerine karşı açılmıştır.

Davacı tarafın verilen 06/05/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; "Gelen rapor sonucuna göre talep sonucumu arttırıyorum. Şöyle ki; 500,00-TL olarak açtığım geçiçi iş göremezlik talep sonucumu 2.841,75-TL'ye arttırıyorum. (Dava tarihinden itibaren faiziyle), 500 TL olarak açtığım sürekli iş göremezlik talep sonucumu ise - sigorta şirketinin yapmış olduğu, ödemeler güncellenmek suretiyle düşüldüğünde çıkan miktar olan- 2.523.632,33-TL'ye arttırıyorum (Dava tarihinden itibaren faiziyle)." şeklinde beyanda bulunmuştur.

6545 Sayılı Kanunun 45. maddesi ile değişik 5235 sayılı Kanunun 5/3. maddesi gereğince sunulan ıslah dilekçesi ile birlikte dava değeri 2.526.474,08-TL olduğundan iş bu davanın Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi heyeti tarafından yürütülmesi gerekeceği anlaşılmakla, dosyanın mahkememiz heyetine tevdine, heyete tevdi işlemlerinin mahkememiz kalemince yapılmasına karar verilmiş, mahkememiz heyetince dosyanın yargılamasına devam edilmiştir.

Yargılama süreci içinde davalı ... Sigorta A.Ş. ... Sigorta A.Ş. ile birleşmiştir.

Davacı tarafından sunulan Develi Arabulucuk Bürosu'na ait ... sayılı ve 01/04/2022 tarihli son tutanağın incelenmesinde davacı ile davalılardan ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. arasında arabuluculuk görüşmesi yapıldığı ve anlaşmazla sonuçlandığı, davalı ... Aracılığı A.Ş. ile arabuluculuk görüşmesinin ise yapılmadığı görülmüştür.

Davacı 11/11/2024 tarihli duruşmada "... Ben Develi Arabuluculuk Bürosu aracılığı ile davalılar ... A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. ile arabulucuk görüşmesi yaptım ama dava ettiğim davalı ... Aracılığı A.Ş. ile bir arabuluculuk görüşmesi yapmadık. Agesa Şirketi ile aramızda düzenlenen bir arabuluculuk anlaşamam son tutanağı yoktur." şeklinde beyanda bulunmuş ve beyanının doğruluğunu imzası ile tasdik etmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık; ... tarihinde 33 ... plaka sayılı aracın karıştığı kaza sonucunda davacının yaralanması nedeniyle şimdilik 1.000,00-TL sürekli iş göremezlik zararının olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesinin koşullarının var olup olmadığı, davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin husumet itirazının haklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Davalı ... A.Ş. yönünden yapılan incelemede;

Somut olayda davacı ..., ... tarihinde 33 ... plaka sayılı aracın karıştığı kaza sonucunda yaralanması nedeniyle ZMMS poliçesi kapsamında sorumluluğunun bulunduğundan bahisle 33 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibarı ile ZMMS sigortacısı olan davalı ... A.Ş.'nden iş göremezlik tazminatı talep etmektedir. Davaya konu ... tarihli trafik kazasında Mehrali İsteğmen 33 ... plaka sayılı aracın sürücüsüdür ve davalı ...

A.Ş. ise aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortacısıdır. Kazaya karışan 33 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibarı ile malikinin davacı ...olduğu Uyap sisteminden alınan aktif araç sorgu raporundan anlaşılmıştır. Kazaya karışan 33 ... plaka sayılı aracın davalı ... A.Ş. nezdinde düzenlenen 01/04/2014 başlangıç ve 01/04/2015 bitiş tarihli, acente no: ***, poliçe no: *** sayılı ZMMS poliçesinin incelenmesinde sigortalının davacı ...olduğu görülmektedir.

Bu davada kaza tarihi 30/09/2014 tarihinde davalı ... A.Ş. nezdinde imzalanan kaza yapan araca ait zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi geçerlidir. Uyuşmazlığa sigorta poliçesi tanzim tarihi itibarıyla yürürlükte olan 15/08/2003 tarihli Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigortası Genel Şartları'nın hükümleri uygulanacaktır.

Zira, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS Sigorta Genel Şartları C.11. madde hükmünde 01/06/2015 tarihinden sonra imzalanan sigorta sözleşmelerine uygulanacağı düzenlenmiştir. ZMMS poliçesi tanzim tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 15/08/2003 ZMMS Trafik Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine göre "teminat dışı haller" başlığı altında (b) fıkrasında işleten tarafından ileri sürülecek tazminat taleplerinin teminat dışı bırakılmıştır. O halde davacı işletenin davalı ...

A.Ş.'ne yönelik davasında aktif dava açma ehliyeti bulunmadığından davanın bu sebeple reddi gerekmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ***Karar sayılı emsal ilamı ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal karar ilamı).

Davalı ... Aracılığı A.Ş. yönünden yapılan incelemede;

Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından re'sen gözetilir.

6100 sayılı HMK’nun 114/1. maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış ve yine HMK'nun 114/2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunmuştur.

6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesinde (Ek:6/12/2018-7155/20 maddesi): "(1) Bu Kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır..." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunu benimsenmiştir.

İşbu dava söz konusu yasanın yürürlüğe girdiği tarih olan 01/01/2019'dan sonra yani 15/04/2022'de açılmıştır. Dosya incelendiğinde bu aşamadaki talep ve davanın niteliğine göre, ticari bir dava olduğu ve bir miktar tazminat alacağının tahsili istemine ilişkin olduğu görüldüğünden dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartının mahkememizce resen aranması gerektiği anlaşılmıştır.

7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23. maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nda dördüncü bölümden sonra gelmek üzere "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığıyla beşinci bölüm eklenmiş ve eklenen 18/A maddesi ile;

(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir..." düzenlenmiştir.

Davacı tarafından sunulan Develi Arabulucuk Bürosu'na ait *** sayılı ve 01/04/2022 tarihli son tutanağın incelenmesinde davacı ile davalılardan ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. arasında arabuluculuk görüşmesi yapıldığı ve anlaşmazla sonuçlandığı, davalı ... Aracılığı A.Ş. ile arabuluculuk görüşmesinin ise yapılmadığı görülmüştür. Davacı 11/11/2024 tarihli duruşmada "... Ben Develi Arabuluculuk Bürosu aracılığı ile davalılar ... A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. ile arabulucuk görüşmesi yaptım ama dava ettiğim davalı ... Aracılığı A.Ş. ile bir arabuluculuk görüşmesi yapmadık. Agesa Şirketi ile aramızda düzenlenen bir arabuluculuk anlaşamam son tutanağı yoktur." şeklinde beyanda bulunmuş ve beyanının doğruluğunu imzası ile tasdik etmiştir.

Anılan bu madde uyarınca davalı ... Aracılığı A.Ş. yönünden dava öncesi arabulucuya başvuruya ilişkin dava şartının yerine getirilmediği kanaatine varılmıştır. Bu nedenle anılan davalı hakkında arabulucuya başvurulmadan işbu davanın açıldığının anlaşılması nedeniyle 6102 Sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 Sayılı Kanun'un 18/A. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. yönünden yapılan incelemede;

Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. vekili savunmalarında 33 ... plaka sayılı aracın müvekkili nezdinde sigortalı olmadığını, bu nedenle müvekkilinin poliçeden doğan tazminat yükümlülüğünün bulunmadığını savunmuştur.

Bu noktada uyuşmazlık, anılan davalı yönünden kazaya karışan aracın dava tarihinde davalı ... (...) Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı olup olmadığına ilişkindir.

Uyap sistemi üzerinden yapılan inceleme sırasında ve gelen müzekkere cevaplarından davaya konu trafik kazasına karışan 33 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibarı ile ... A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu ve davalı ... (...) Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenmiş bir sigorta poliçesinin olmadığı anlaşılmıştır.

Taraf sıfatı (husumet) maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usuli hukuki ilişkinin sujesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usuli bir kavramdır.

Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Buna göre tüm insanlar, hak ehliyetine ve dolayısıyla taraf ehliyetine sahiptir. Dava ehliyeti ise, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir (HMK m. 51). Fiil ehliyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usul işlemlerini yapabilir.

Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu hâlde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat dava şartı olmayıp, itirazdır.

Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.

Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece resen göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir.

Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin, ileri sürülme zamanı Kanun ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def'i de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde resen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.

Yukarıda açıklanan hususlar ve yasal düzenlemeler ile birlikte somut olaya gelince; ... tarihinde 33 ... plaka sayılı aracın karıştığı kaza sonucunda yaralanması nedeniyle davacının iş göremezlik zararının tazmini için eldeki davayı açtığı, kaza tarihi itibarı ile davalı ... (...) Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenmiş bir sigorta poliçesinin olmadığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamına göre davacının davalı ... (...) Sigorta A.Ş. hakkında açtığı davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan *** · E-imzalıdır · Üye *** · E-imzalıdır · Üye *** E-imzalıdır · Katip *** · E-imzalıdır