Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/203 K.2024/445

2- *** 3- *** VEKİLİ : Av. ***

DAVALI : 1- ***

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 2- ***

3- *** VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (cismani zarar sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın malik olduğu 38... plakalı aracın davalı ...

A.Ş. tarafından sigortalandığını, bu aracın davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeyken 17/12/2022 tarihinde Sivas Caddesi'ni takiben Tuna Caddesi istikametinden gelip Fuzuli Caddesi istikametine seyir halinde iken Alparslan Tramvay Durağı yaya ışıklarına geldiğinde aracının sağ yan arka kısımları ile istikametine göre sağında park halinde bulunan 38 ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarparak direksiyon hakimiyetini kaybedip sol şeride manevra yaptığı, bu esnada aracının sol yan kısımları ile kendisi ile aynı istikametten sol şeritten gelen ... idaresindeki 38 ... plakalı aracın ön kısımlarına çarpıp,

savrularak sol ön köşe kısımları ile Alparslan Tramvay Durağı güvenlik mobosu ve korkuluklarına çarpması sebebiyle savrulan korkulukların 38 ... plakalı aracın ön cam kısımlarına ve tramvay durağı içerisinde bulunan yayalar; ... ve davacı ...'na isabet etmesi neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ...'ın kurallara aykırı davranışlarıyla asli kusurlu olduğunu, müvekkili ...'nun dava konusu kaza nedeniyle sağ kolu köprücük kemiğinde kırık oluştuğunu, bilirkişi marifetiyle müvekkili lehine hükmedilecek geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatının tespiti ve hesaplanmasının gerektiğini,

müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi için lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini istediklerini, dava konusu olay nedeniyle müvekkilinin yaşadığı elem ve ıstırap ile maruz kaldığı psikolojik depresyonlar sebebiyle uğradığı manevi zararın tazmini için manevi tazminat isteme zorunluluğu hâsıl olduğunu, ödenecek tazminatın yaşanılan acıları, maddi ve manevi kayıpları telafi edemeyeceğinin açık olduğunu, yasanın öngördüğü sorumluluk ve yaptırımların yerine getirilmesi için işbu davayı ikame etme zarureti hasıl olduğunu,

yargılama sırasında yapılacak araştırma ve incelemeler sonucunda ortaya çıkacak gerçek alacak miktarını talep etme hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacı ... için 500.000,00-TL, davacı ... için 50.000,00-TL ve davacı ... için 50.000,00-TLolmak üzere toplam 600.000,00-TL manevi tazminat ve geçici iş göremezlik zararı için 500,00-TL ve kalıcı iş göremezlik zararı için 500,00-TL olmak üzere toplam 1.000,00-TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 17/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ödemekle mesul olduğu miktar poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan

müştereken ve müteselsilin tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkiline %100 oranında kusur atfedilmişse de kusura itiraz ettiklerini, yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasının gerektiğini, açılan davada yetkili sağlık kurum ve kuruluşları tarafından yapılan herhangi bir tespit olmaksızın maluliyet çıktığı veya müvekkilinin ceza yargılaması sonucu hüküm giymişçesine tazminat talebinde bulunulduğunu, talep konusunun sebepsiz zenginleşme aracı olarak kullanılmaya çalışıldığını, davacıların taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

A.Ş. vekili yasal süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının olduğunu, davanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılması gerekirken Kayseri'de açıldığını, davacı tarafın dava dilekçesinde davacılar için ayrı ayrı 200,00-TL tutarında maddi tazminat talep ettiğini, ancak maddi tazminatın içeriğini (sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri vb.) HMK'nun 119. maddesi gereği açık bir şekilde belirtmediğini, somut olayda davacının, huzurdaki davadan önce ve sonra Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca geçerli bir başvuruda bulunmadığını,

kanun ile düzenlenen emredici nitelikteki özel dava şartını yerine getirmeyen davacıların talebinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, davacının maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu marifetiyle şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerektiğini, itirazları baki kalmak kaydıyla her halükarda tazminat tutarının TRH-2010 tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak hesaplanması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve tedavi gideri tazminatının trafik poliçesi teminatı kapsamında olmadığından davacıların taleplerinin reddi gerektiğini, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını,

yetkisiz mahkemede açılan işbu davanın usulden reddine karar verilerek İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunun tespitine, davacılar tarafından Trafik Kanunu ve Trafik Sigortası Genel Şartları düzenlemelerindeki yükümlülükler yerine getirilmeden, müvekkil şirkete eksik evrak ile başvuruda bulunularak;

doğrudan dava yoluna başvurmuş olması nedeniyle HMK'nun 115. maddesi gereği dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, taraflar arasında maluliyet oranı hususunda da uyuşmazlık bulunduğundan davacıların maluliyet oranının kesin ve net olarak tespit edilebilmesi adına Adli Tıp Kurumu marifetiyle inceleme yaptırılmasına, muaccel bir alacağın doğmadığı dikkate alınarak müvekkili şirketin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça; 17/12/2022 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, Kayseri Arabuluculuk Bürosu'nun 2023/2006 başvuru ve 2023/32 arabuluculuk numaralı arabuluculuk son tutanağına, bilirkişi incelemesine, maluliyet raporuna, kusur raporuna, keşif, sosyal ve ekonomik durum araştırmasına, Kayseri Şehir Hastanesi'nin 17/12/2022 tarihli hasta kayıt dosyalarına, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturma dosyasına ve tanık beyanlarına delil olarak dayanılmıştır.

Davalılar ... ve ... tarafından 17/12/2022 tarihli kaza tespit tutanağına, tanık anlatımlarına, yemine, isticvaba, bilirkişi incelemesihe, kusur raporuna ve keşfe delil olarak dayanılmıştır.

Davalı ... Anonim Şirketi yasal süresi içinde delil bildirmemiştir.

Davacıların nüfus kayıt tablosu örneği Uyap sisteminden çıkarılarak dosyamız arasına alınmıştır.

Trafik kazası tespit tutanağı yazı ekine eklenmek suretiyle, Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 17/12/2022 tarihinde meydana gelen ilgili trafik kazasına ilişkin kamera kaydı olması halinde CD şekilde gönderilmesi istenilmiştir. 02/03/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davacılar ..., ... ve ...'nun ile davalılardan ... ve ...'ın ekonomik, sosyal ve gelir durumlarının tespiti için adresleri itibariyle yetkili emniyet birimine ayrı ayrı müzekkereler yazılmıştır.

Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak 38... plaka sayılı aracların kaza tarihi olan 17/12/2022 tarihli kaza tarihinde kimin adına tescilli olduğu sorulmuş ve araç tescil kaydının gönderilmesi istenilmiştir. 17/03/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davacı Ekin Murtazaoğlunun T.C kimlik numarasının belirtilmesi sureti ile Kayseri İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacının öğrenim durumunun, halen öğrenci olup olmadığının, öğrenci ise en son okuduğu okuldaki başarı durumunu gösterir kayıt ve belgelerin en son mezun olduğu okul var ise diploma örneğinin gönderilmesi istenilmiştir. 05/02/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

... Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak acente no: 38001, poliçe no:45522717 sayılı, sigorta bitiş tarihi: 24/05/2023 sayılı ZMMS poliçesi ile sigortalı olan, davalı sigortalı ...'ın adına kayıtlı 38... plaka sayılı aracın 17/12/2022 tarihinde Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Mimar Sinan Mahallesi'nde karıştığı kaza nedeni ile davacı ...'nun yaralanmasından dolayı geçici ve sürekli iş görmezlik zararından doğan kayıplar nedeniyle davacı tarafça ...

A.Ş.'ne başvuruda bulunup bulunmadığının, başvuru tarihi ve akıbetinin sorulmasına, açılan hasar dosyasının, sigorta poliçe örneğinin, alınmış ise ekspertiz raporunun, davacı tarafın dava açmadan önce KTK'nın 97. maddesi uyarınca başvuru yapımış olması halinde başvuru dilekçesi ile eklerinin ve dilekçenin evrak kayıt tarihinin, davacıya ödeme yapılmış ise ödeme belgesinin, ekspertiz raporu ile diğer hasar dosyası evraklarının ve varsa ibraname örneğinin gönderilmesi istenilmiştir.

Davacıların ve davalılardan ... ve ...'ın T.C. kimlik numaraları ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Kayseri Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacıların sigortalı olup olmadığının, çalışıyorlarsa aylık ücretinin ne olduğu sorulmuştur. 13/03/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davacılar ..., ... ve ...'nun T.C. kimlik numaraları ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle Kayseri Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı ...'nun 17/02/202 tarihli trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle SGK tarafından davacı tarafa rücua tabi maaş veya gelir bağlanıp bağlanmadığı, ödeme yapılıp yapılmadığı sorularak, varsa maaş veya gelir bağlama ya da ödeme yapma kararının, peşin sermaye değerinin hesaplanmasına ilişkin hesap çizelgelerinin, bunlara dayanak kayıt ve belge örneklerinin gönderilmesi, ayrıca bu kaza nedeniyle yaralanmasından dolayı davacının tedavi giderlerinin SGK tarafından karşılanıp karşılanmadığı da sorularak varsa buna ilişkin kayıtların dökümünün gönderilmesi istenilmiştir. 09/03/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davalılar ... ve ... tanığı duruşmada usulünce dinlenmiştir.

Davalılar ... ve ... tanığı ***duruşmada, "Ben bu davaya konu 17/12/2022 tarihinde meydana gelen kazayı gördüm. Davalılardan ... benim arkadaşım olur. Kazanın olduğu tarihte bende bu arabanın içindeydim. O gün biz Kayseri Park'ın önünden çıktık çarşı istikametine doğru evimize gitmekteydik. Alparslan tramvay durağının orda sol şeritte ilerlerken sağ şeride geçiyoruz, yerde biraz ıslaklık ve toprak vardı.

Arkadaşım ... arabanın direksiyon hakimiyetini kaybetti ve orda park halinde duran araca çarptı. Sonrasında arkadaşım Mustafa tüm direksiyon hakimiyetini kaybetti ve bu davaya konu kaza meydana geldi. Bu kaza öğleden sonra olmuştu. Kaza sırasında görüş açıktı, aracı arkadaşım Mustafa kullanıyordu. Cadde üzerinde zaten hız yapmak mümkün değil. Kaza öncesi hızı tahminime göre 50-60 km civarındaydı. Olay günü yolda trafikte vardı. Kazadan önce alkol almamıştı.

Benim bildiklerim bunlardır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

İlgili delillerin toplanmasından sonra HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir trafik/makine mühendisi bilirkişiye tevdine, HMK'nun 273. maddesi gereğince iddia, savunma, trafik kaza tespit tutanağı, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasının dosyamız arasına alınan örneklerinin Uyap sistemi üzerinden incelenmek sureti ile burada alınan ifade tutanakları, CD izleme tutanağı ve tüm soruşturma dosyası kapsamı,

dinlenen tanık beyanları ve diğer delillere göre 17/12/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin hangi kuralları ihlal ettiği ve kusur durumu konusunda kaza yeri basit krokisinin de çizilmesi sureti ile hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 29/03/2024 tarihli raporda özetle; "...'ın sürücülerin uyması gereken 2918 Sayılı KTK'nda belirtilen sürücü kusurlarından; (52/1-b), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmenliği sürücü kusurlarından; (101/a-b, 107, 157/a/6-7-12) maddelerini ihlal ettiği ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurunun olduğu, tarafların kusurları konusunda raporun kusur yönünden inceleme ve değerlendirme bölümünde belirttildiği gibi; kazaya karışmış; yol üzerindeki oto park yerinde park halinde olan 38 ... plakalı aracın, hareket halinde olan sürücü ... idaresindeki 38 ... plakalı aracın ve yayalar ... ve ...'ın kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinin olmadığı kanaatine varıldığı" belirtilmiştir.

Davacı ...'nun tedavilerine ilişkin celp edilen tüm tıbbi evrak, film ve grafilerin eklenmesi suretiyle Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'na sevk edilerek; yazımız ekinde gönderilen tüm tedavi evrakları, film ve grafilerin incelenerek ve davacının muayenesi ile gerekli görülecek tüm tetkiklerinin yapılarak 17/12/2022 tarihli trafik kazasında yaralanması nedeni ile; a-Davacının geçici iş göremezlik durumu olup olmadığı varsa geçici iş göremezlik süresinin kaç gün olduğu,

(kaç günde iyileşebilir olduğu) b-Kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan çocuklar için özel gereksinim değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine göre ayrıca alternatifli olarak erişkinleri için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine göre davacının sürekli iş göremezlik kaybı (maluliyeti) olup olmadığı, varsa % kaç oranında maluliyetinin olduğu, c-Davacının yaralanmasının, tıbbi evrak, rapor ve grafilerde belirlenen ve yapılacak muayene ile tespit edilecek araz ve sekellerinin 17/12/2022 tarihli trafik kazası ile illiyet bağı olup olmadığı,

diğer bir değimle bu kaza nedeni ile yaralanması sonucu mu bu araz ve sekellerin oluştuğu konularında açıklamalı rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 14/02/2024 tarihli raporunda "Tıbbi evrak tetkiki ile muayenesinden elde edilerek yukarıda kaydedilen bilgi ve bulgular birlikte değerlendirildiğinde, ...'nun 17/12/2022 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen sağ klavikula kırığı ve sağ üst esktremitede mevcut (klavikulada düzensizlik, malunion) patolojileri nedeniyle.

1-Üç (3) ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı (tıbbi şifa süresinin 3 ay olduğu), 2-Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında rakamsal olarak ifade edilebilen bir maluliyet ya da engel oranı tespit edilmesinin mümkün olamadığı, 3-Erişkinler İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %0 (yüzde sıfır) olduğu" bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle, 6098 sayılı TBK'nun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ile 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi gereğince manevi tazminat istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira dava ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ile birlikte araç sürücüsüne ve işletenine karşı açılmıştır.

Dava değeri dikkate alınarak 6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava dosyası mahkememiz heyetine tevdii edilmiş ve yargılama mahkememiz heyeti tarafından yürütülerek sonlandırılmıştır.

Taraflar arasında uyuşmazlık noktaları; 17/10/2022 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kaza nedeniyle davacı ...'nun geçici ve kalıcı iş göremezlik zararının olup olmadığı var ise tüm davalıların mbu zarardan sorumlu olup olmadığı, davacıların manevi zararlarının bulunup bulunmadığı var ise davalıların bu zararlardan sorumlu olup olmadıkları, davacı tarafın mütefarik kusurunun bulunup bulunmadığı konularında toplanmaktadır.

Yetki ilk itirazının değerlendirmesinde;

Dava dosyasında davalı sigorta şirketi vekili yasal süresi geçtikten sonra yetki ilk itirazında bulunmuştur.

HMK'nun 19/2. maddesinde "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmü mevcut olup davalı ... Anonim Şirketi vekilince cevap süresinin geçmesinden sonra ileri sürülen yetki ilk itirazının dinlenilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.

6100 Sayılı HMK 'nun 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.

Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlık Karayolları Trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden kaynaklandığından ve bu sigorta türü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlendiğinden diğer bir yetki kuralı da bu yasada yer almakta olup, "Motorlu araç kazalardan dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmü ile sigortanın merkez ve şubeleri, sigorta sözleşmesini yapan acenta veya kazanın meydana geldiği yerin yetkili kabul edilmesine, Aynı hüküm ZMSS genel şartlarının C.7. maddesinde de tekrar niteliğinde yer almaktadır.

Somut olayda olduğu üzere bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacılar bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacılar, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir. (aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23/09/2013 tarih *** Karar)

Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesine, trafik kaza tespit tutanağına ve dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre kazanın meydana geldiği yer ve davacıların yerleşim yeri Kayseri'dir. Buna göre mahkememiz yetkilidir. Dolayısıyla yukarıda anlatılan yasal hükümlere ve kanunda belirlenen yetki kurallarına göre; bir an için yetki itirazının süresinde olduğu kabul edilse dahi kazanın meydana geldiği yer ve davacıların ikametgahı yetki kuralına göre mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmış ve davalı ... A.Ş.'nin yetki ilk itirazının yerinde olmadığı düşünülmüştür.

KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.

KTK'nun 97. maddesinde öngörülen başvuru dava şartı, HMK'nun 114 ve 115. maddeleri uyarınca tamamlanabilir dava şartıdır.

Davalı ... A.Ş.'ne davacı tarafın KTK'nun 97. maddesinde öngörülen başvuru dava şartının araştırılması için yazılan müzekkeremize tekid edilmesine rağmen cevap verilmemiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonunda davacı ... adına davalı ... A.Ş. ve diğer davalılardan talep edilen maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiş olmakla HMK'nun 30. maddesi hükmü dikkate alınarak bu hususta araştırılma yapılmasının gerekli olmadığı değerlendirilmiştir.

Kusur durumunun değerlendirmesinde;

Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişi ...'ten alınan 29/03/2024 tarihli raporda özetle. "Davalı ...'ın sürücülerin uyması gereken 2918 Sayılı KTK'nda belirtilen sürücü kusurlarından. (52/1-b), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmenliği sürücü kusurlarından.

(101/a-b, 107, 157/a/6-7-12) maddelerini ihlal ettiği ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurunun olduğu, tarafların kusurları konusunda raporun kusur yönünden inceleme ve değerlendirme bölümünde belirttildiği gibi; kazaya karışmış; yol üzerindeki oto park yerinde park halinde olan 38 ... plakalı aracın, hareket halinde olan sürücü ... idaresindeki 38 ... plakalı aracın ve yayalar ... ve ...'ın kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinin olmadığı kanaatine varıldığı" bildirilmiştir.

Bilirkişinin 29/03/2024 tarihli kusur raporu, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, ifade tutanakları, beyanlar, dosyamıza sunulan ve celp edilen tüm deliller ve meydana gelen olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Geçici ve kalıcı iş göremezlik zararına dair değerlendirmede;

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 14/02/2024 tarihli raporunda "Tıbbi evrak tetkiki ile muayenesinden elde edilerek yukarıda kaydedilen bilgi ve bulgular birlikte değerlendirildiğinde, ...'nun 17/12/2022 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen sağ klavikula kırığı ve sağ üst esktremitede mevcut (klavikulada düzensizlik, malunion) patolojileri nedeniyle.

1-Üç (3) ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı (tıbbi şifa süresinin 3 ay olduğu), 2-Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında rakamsal olarak ifade edilebilen bir maluliyet ya da engel oranı tespit edilmesinin mümkün olamadığı, 3-Erişkinler İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %0 (yüzde sıfır) olduğu" bildirilmiştir.

Geçici iş göremezlik tazminatının belirlerken kişinin gelir elde eder ya da edebilecek olması gerekir. Yani fiilen çalışan, ya da çalışarak gelir elde edebilecek olması gerekir. Bu kapsamda yerleşik Yargıtay kararlarında da vurgulandığı üzere kişiler 18 yaşını doldurması, yani reşit olması ile gelir elde edebileceği kabul edilmiştir. 18 yaşından küçükler bir gelir elde etmediği için geçici iş göremezlik tazminatı alamazlar. Ancak 16 yaş ve sonrası için fiilen herhangi bir yerde çırak olarak çalıştığı ispatlanması durumunda geçici iş görmediği süre içinde çıraklık ücretinden yoksun kalmış ise geçici iş göremezlik tazminatı alabilecektir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı ...'nun 15/09/2005 doğumlu olduğu, olay tarihinde 17 yaşında olup, davacının 18 yaşından küçük olduğu, fiilen herhangi bir yerde çırak olarak çalıştığı ispatlanmadığı, başka bir anlatımla gelir getiren bir işte çalıştığı iddia ve usulünce ispat edilemediği, davacının 18 yaşını ikmal edene kadar kazanç getiren herhangi bir işte çalışması söz konusu olamayacağı ve bu yönden mahrum kalınan bir kazançtan bahsedilemeyeceğinden davacının 19/05/2019 ila 19/08/2019 tarihleri arasında geçici iş göremezlik tazminatına hak ettiği kabul edilemez (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2017/1003 Esas, 2019/9657 Karar sayılı ilamı). Bu nedenle bu davacının geçici iş göremezlik tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 14/02/2024 tarihli raporunda "Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında rakamsal olarak ifade edilebilen bir maluliyet ya da engel oranı tespit edilmesinin mümkün olamadığı, Erişkinler İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya engel oranının %0 (yüzde sıfır) olduğu" bildirildiği, dava konusu trafik kazasında yaralanması nedeniyle davacı ...'nun sürekli iş göremezlik (maluliyet) zararı bulunmadığından bu davacının sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Manevi zarara dair değerlendirmede;

17/12/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle davacı ...'nun yaralanmasından dolayı davacılar manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

Zaman itibarı ile somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesinde "Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünü zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedelsel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarında da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56. hükümlerine göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Dosya kapsamı ve toplanan bütün delilere göre kazanın oluş şekli, kazanın oluşumunda Makine Mühendisi bilirkişi ...'ten alınan 29/03/2024 tarihli rapora göre; davalı ...'ın sürücülerin uyması gereken 2918 Sayılı KTK'nda belirtilen sürücü kusurlarından. (52/1-b), 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmenliği sürücü kusurlarından.

(101/a-b, 107, 157/a/6-7-12) maddelerini ihlal ettiği ve %100 oranında kusurunun olduğu, davacı ...'nun kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinin olmadığı kanaatine varıldığı bu kaza nedeniyle davacılar ... ve ...'nun müşterek çocukları olan davacı ...'nun 17/12/2022 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen sağ klavikula kırığı ve sağ üst esktremitede mevcut (klavikulada düzensizlik, malunion) patolojileri nedeniyle 3 ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı, tıbbi şifa süresinin 3 ay olduğu, öğrenci olan bu davacının yaralanması nedeniyle öğrenim faaliyetlerinin aksadığı,

bu nedenle davacıların 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesinin 2. fıkrası uyarınca manevi tazminat talep etmekte haklı oldukları kanaatine varılmıştır.

Bu olay nedeniyle davacıların duyduğu elem ve üzüntüler, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihine göre paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkeleri, TBK'nun 56. maddesinin hükmü ve az yukarıda sözü edilen İçtihadı Birleştirme Kararı bir arada değerlendirildiğinde davacıların manevi tazminat talebinde haklı olduğu değerlendirilmiş ve meydana gelen trafik kazasının oluş şekli, olay tarihi, kazanın oluşumundaki kusur durumu, bu kaza neticesinde davacıların davalılar ... ve ... hakkındaki manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 50.000,00-TL, davacı ... için 15.000,00-TL,

davacı ... için 15.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan 17/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesi gerektiği, sübut bulmadığından dolayı davacıların davalılar ... ve ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar vermek gerektiği kanaati oluşmuştur.

Davalıların sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

aynı maddenin 5. fıkrasında işleten veya araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür.

Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1. maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı", aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Manevi zararlar ise ZMMS poliçesi ile teminat altına alınmamıştır.

Dava dilekçesinde tüm davalılardan manevi tazminat talep edilmiştir. Yapılan açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde davalı ... A.Ş.'nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı sıfatı ile; davacıların manevi zararlarından sorumluluğu bulunmamaktadır. Dosya kapsamına göre davalı ...'ın araç maliki, işleten sıfatı ile, davalı ...'ın ise sürücünün mirasçısı sıfatı ile meydana gelen zararlardan sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.

Temerrüt tarihi yönünden yapılan değerlendirmede;

Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir.

Buna göre işleten ve sürücü sıfatına sahip olan davalıların trafik kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olduğu değerlendirilmiş, davalı ... A.Ş. Hakkında açılan maddi ve manevi tazminat davalarının reddine karar vermek gerekmekle sigorta şirketi yönünden temerrütün koşullarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Davacı ...'nun tüm davalılar hakkında açılan maddi tazminat davasının reddine, davacıların davalılar ... ve ... hakkındaki manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 50.000,00-TL, davacı ... için 15.000,00-TL, davacı ... için 15.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan 17/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine, sübut bulmadığından dolayı davacıların davalılar ... ve ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, ZMMS poliçesi kapsamında sorumluluğunun bulunmamasından dolayı davacıların davalı ... A.Ş. hakkındaki manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmıştır.

Vekalet ücreti taktiri sırasında yapılan değerlendirmede;

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 07/05/2018 tarihli *** Karar sayılı emsal içtihadı da dikkate alınarak davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak her bir davacı yönünden lehine hükmedilen manevi tazminat miktarına göre kendisini vekille temsil ettiren davacılar lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3/2. maddesinde "Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur." hükmü yer almaktadır. Bu husus dikkate alınmak suretiyle ret edilen talep yönünden vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan *** · E-imzalıdır · Üye *** · E-imzalıdır · Üye *** · E-imzalıdır · Katip *** · E-imzalıdır