Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/399 K.2025/506

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.03.2024 tarihinde kendi sevk ve idaresindeki 34 ... Plakalı aracına Kayseri İli Melikgazi İlçesi Eski Sanayi semti 4. Cadde de, ... sevk ve idaresindeki aracın çarptığını, kazada kendisinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, 38 ... plakalı aracın geldiği istikamette tali yol olup dur levhası bulunmasına rağmen sürücü ana caddeye kontrolsüz şekilde çıkarak aracına çarptığını, aralarında kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, kaza tespit tutanağındaki yanlış çizim nedeniyle Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından % 100 kusurlu bulunduğunu beyan ederek, SBGM raporunun iptali ile yeni bir kusur raporu aldırılmasını, maddi zararının giderilmesini, yargılama giderlerinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava açmadan önce sigorta şirketine başvurmadığını, bu nedenle davanın usulden reddini talep ettiklerini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını belirterek hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davada görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun, sigortalının kusuru olması halinde söz konusu olacağını belirterek davanın dava şartı yokluğundan reddine, esasa girilmesi halinde esastan reddine, aksinin kabulü halinde sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

34 ... plakalı ve 38 ... plaka sayılı araçların kaza tarihi olan 01/03/2024 tarihli kaza tarihinde ve halen kimin adına tescilli olduğu hususlarının tespiti için araç tescil kaydı uyap sisteminden dosya arasına alınmıştır.

Davacı ile davalı ... 'in ekonomik, sosyal ve gelir durumları araştırılmıştır.

Kayseri 1. Sulh Ceza Hakimliği'nin ... D.iş sayılı dava dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş 'ye müzekkere yazılarak 34 ... plakalı ve 38 ... plakalı aracın 01/03/2024 tarihli trafik kazasından dolayı hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın 27/10/2023 başlangıç ve 27/10/2024 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak 34 ... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ve ilgili belgeleri celp edilmiştir.

Davacının aile nüfus kayıt tablosu örneğinin uyap sisteminden çıkarılarak dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce mahallinde 19/11/2024 tarihinde keşif icra edilmiş, keşif mahallinde makine mühendisi bilirkişi hazır bulundurularak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ... 20/11/2024 tarihli raporunda özetle;

- Kaza olayının iki taraflı ve maddi hasarlı bir Trafik Kazası olduğu,

-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki kök nedenin; sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmetiğinde asli kusurlu sayılan trafik kurallarından ve raporda detaylıca bahsetmiş olduğu ilgili maddelerindeki hallerini ihlal ettiğini, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmediğini, gündüz saatlerinde trafiğin yoğun olduğu sürüş güzergahında daha dikkatli ve kontrollü araç kullanmadığını, kavşak öncesinde araç hızını ayarlayamadığını ve kavşaklarda geçiş önceliğine dikkat etmediğini,

yola çıkarken her iki yön gelen araç trafiğini ve konumlarını kontrol etmediğini, solundan gelen araca ilk geçiş hakkını vermediğini, sürüş esnasında aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaparak solundan gelen araçla çarpıştığını, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlediğini, mesleki ön görme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamadığını,

-Raporun 3. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki ikincil nedenin; sürücü ... 'in sevk ve idaresindeki 34 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde tali kusurlu sayılan trafik kurallarından ve raporda detaylıca bahsedilen ilgili maddelerdeki hallerini ihlal ettiğini, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmediğini, gündüz saatlerinde trafiğin yoğun olduğu sürüş güzergahında daha dikkatli ve kontrollü araç kullanmadığını, kavşak öncesinde araç hızını azaltmadığını, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlediğini, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamadığını,

-Raporun 4. Maddesinde belirtildiği üzere; ilgili Belediyenin Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde raporda bahsedilen ilgili maddelerdeki halleri ihlal ettiğini, kazanın meydana geldiği yolda kavşak öncesinde trafik levhasını tamamlamadığını ve levhaların bakım hizmetlerini yeterince sağlayamadığını,

-Raporun 5. Maddesinde belirtildiği üzere; kazada araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediğini, kazanın her iki araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığını,

- Dava konusu araç için 01.03.2024 olay tarihi itibarıyla yedek parça ve işçilik olmak üzere Araç Onarım Maliyetinin %20 KDV dahil 15.600TL olduğunu bildirir yönde kanaat bildirilmiştir. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacının beyan dilekçesi, davalı ... vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi, davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.

Mahkememizin 27/05/2025 tarihli duruşmasında davalı ... tanığı ... 'in beyanı alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen bakiye araç hasar bedeli zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.

Dava, Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi neticesinde mahkememize tevzi edilmiş ve mahkememizin... esas sırasına kaydı yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaliyetinin davalı sigorta yönünden yerine getirilmediği görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Taraflar arasında uyuşmazlık konuları; 01/03/2024 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kaza nedeniyle davacıya ait 38 ... plakalı araçta hasar zararı oluşup oluşmadığı var ise araç hasarı ile araç mahrumiyet zararından davalıların sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür.

Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadığı ve yapmayacağı da anlaşılmıştır.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde; Mahkememizce mahallinde 19/11/2024 tarihinde keşif icra edilmiş, keşif mahallinde makine mühendisi bilirkişi hazır bulundurularak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ... 20/11/2024 tarihli raporunda özetle; - Kaza olayının iki taraflı ve maddi hasarlı bir Trafik Kazası olduğu,

-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki kök nedenin; sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmetiğinde asli kusurlu sayılan trafik kurallarından ve raporda detaylıca bahsetmiş olduğu ilgili maddelerindeki hallerini ihlal ettiğini, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmediğini, gündüz saatlerinde trafiğin yoğun olduğu sürüş güzergahında daha dikkatli ve kontrollü araç kullanmadığını, kavşak öncesinde araç hızını ayarlayamadığını ve kavşaklarda geçiş önceliğine dikkat etmediğini,

yola çıkarken her iki yön gelen araç trafiğini ve konumlarını kontrol etmediğini, solundan gelen araca ilk geçiş hakkını vermediğini, sürüş esnasında aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaparak solundan gelen araçla çarpıştığını, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlediğini, mesleki ön görme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamadığını,

-Raporun 3. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki ikincil nedenin; sürücü Emre MERT 'in sevk ve idaresindeki 34 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde tali kusurlu sayılan trafik kurallarından ve raporda detaylıca bahsedilen ilgili maddelerdeki hallerini ihlal ettiğini, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmediğini, gündüz saatlerinde trafiğin yoğun olduğu sürüş güzergahında daha dikkatli ve kontrollü araç kullanmadığını, kavşak öncesinde araç hızını azaltmadığını, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlediğini, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamadığı" şeklinde değerlendirme yapılmıştır.

Bu rapor, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, ekspertiz raporu ile diğer deliller ve olayla uyumlu, denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç hasar zararına dair değerlendirmede;

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur.

Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.

Somut uyuşmazlığa yönelik olarak mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi dava konusu araç için 01.03.2024 olay tarihi itibarıyla yedek parça ve işçilik olmak üzere Araç Onarım Maliyetinin %20 KDV dahil 15.600TL olduğunu bildirir yönde kanaat bildirilmiştir. Rapordaki davacının aracının onarıldığına ilişkin tespit, dosya kapsamındaki beyanlar, hasar dosyası, servis fatura ve kayıtları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Davalı ...'in sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince haksız bir eylem sonucunda zarara uğrayan kimse, uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Haksız fiil, kişinin diğer kişilerin hukuken korunan haklarına zarar verici nitelikteki hukuka aykırı eylemleridir. Haksız fiil kavramındaki "haksız" ifadesi hukuka aykırılık anlamını taşımaktadır. Burada esasen haksız denilmesiyle kastedilen, hukuk düzeni tarafından korunan davranışların ihlalidir. Fiilin haksızlığı, hukuka aykırılık durumudur.

Bir kişi, hukuk düzeni tarafından zarar meydana gelmesini önlemek amacıyla konulan kuralları, emirleri ihlal ettiği takdirde hukuka aykırılık durumu oluşmaktadır. Haksız fiilden söz edebilmek için öncelikle fiil unsurunun varlığı gerekmektedir. Haksızlığı doğuran fiil, icrai bir harekette bulunmak şeklinde olabileceği gibi, ihmali bir davranış göstermekle de işlenebilir.

Haksız fiilin oluşması için işlenen fiilin hukuk düzenince konulan emredici hükümlerin ihlali sonucunu doğurması gerekir. Bu durumda işlenen fiil, hukuka aykırı bir fiil olmalıdır.

Somut olayda, davalı ...'in kazada kusurlu olan aracın maliki olması dolayısı ile haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca davacının hasar zararından sorumludur. Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Davacının davalı ... hakkındaki açtığı hasar bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 15.600,00 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, davalı Anadolu Sigortaya karşı açılan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Eldeki davanın arabulucuya başvurulmadan davacı tarafından ilk olarak 20/03/2024 tarihinde Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açılmış, dava mahkemenin... esas sırasına kaydedilmiş, yapılan yargılama neticesinde Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ...

Karar 21/03/2024 tarihli gerekçeli kararı ile görevsizlik kararı verildiği, dosyanın mahkememize gönderilmesi üzerine davacının "Ticari Davalarda Dava Şartı Arabuluculuk" yoluna başvurmadığı gibi KTK 97.maddesi gereğince sigorta şirketine başvuru yapmadığı ve 27/05/2025 tarihli celsede sigortaya başvuru yamayacağını beyan ettiği anlaşılmakla davalı sigorta yönünden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır