Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/827 K.2025/782

3- ...

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ :...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 09/12/2023 tarihinde saat 13:40 saatlerinde sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla Kayseri-Kocasinan Bozantı caddesi üzerinde seyir halindeyken kendisine hitap eden "dur" işaret levhasını ihlal ederek geçiş yaptığı sırada ... idaresindeki... plakalı aracı sol arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı kazanın meydana geldiğini, araçta 56.500,00-TL tutarında hasar meydana geldiğini,

söz konusu aracın ZMMS'nin davalı sigorta şirketinin poliçe süresi kapsamında olduğundan iş bu kazadan davalı sigorta şirketinin de sorumlu olduğunu beyanla araç değer kaybına yönelik HMK.m.107 hükümleri gereği sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sorumlu olmak üzere bu aşamada 10,00-TL (ıslah ve talep arıtım hakkımız saklı kalmak kaydıyla) üzerinden davanın açılması ile işbu hesaplanacak bedele kaza tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi işletilmesine,

davalı sürücü ... ve davalı araç sahibi ... yönünden Poliçe Limitinden eksik kalan bedele kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile 10'ar TL den 20 TL'den (ıslah ve talep arıtım hakkımız saklı kalmak kaydıyla ) davanın açılması ile faiz işletilmesine, davanın kabulüne, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı definde bulunduklarını, müvekkili şirketin ZMMS kapsamında araç başına maddi zarar sorumluluğunun 120.000,00TL olduğunu, davacının değer kaybı başvurusu sonrası hasar dosyası açıldığını, davacının değer kaybı talebine istinaden 05.07.2024 tarihinde 8.389,68TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, davacının maddi zarar talebine istinaden 11.03.2024 tarihinde 56.500,00TL maddi zarar ödemesi yapıldığını beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

... plakalı aracın ve ... plakalı aracın kayıt maliklerinin kim olduğuna dair ilgili kayıt ve belgelerin Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınmıştır.

Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 09/12/2023 günü, Kayseri ili Kocasinan ilçesi Bozantı Caddesi üzerinde... plakalı aracın ve ... plakalı aracın arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. belgeler olup olmadığı hususunda araştırma yapılmıştır.

... Sigorta A.ş.'ye müzekkere yazılarak... plakalı aracın ve ... plakalı aracın 09/12/2023 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, ... plakalı aracın 19/06/2023 başlangıç ve 19/06/2024 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ve ilgili belgeleri celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi... 07/07/2025 tarihli raporunda özetle;

-... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "DUR" trafik tanzim levhası bulunmasından dolayı kavşağın diğer kolunda ana yol üzerinde seyir halinde olan araçları beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu,

- 38 RR 390 plakalı sayılı araç sürücüsü ...'un ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkinliği olmadığından kusurunun olmadığı,

- Dava konusu hasar nedeniyle... plakalı sayılı araçta oluşan hasarın sol arka çamurluk ve tampon kısmında meydana geldiği ve pert işlemi gerekmediği onarım yapılmasının uygun olduğu,

- Davalı veya ZMMS sigorta firması tarafından Değer Kaybı bedeli olarak 8.389,68 TL ödeme yapıldığı,

- Dava konusu... plaka sayılı araçta meydana gelen trafik kazası sonrası Değer Kaybı bedelinin 20.000,00-TL olduğu, Bakiye Değer Kaybı bedelinin 11.610,32-TL olduğu değerlendirme yapılmıştır. Davacı vekilinin 07/07/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, ıslaha karşı davalı Ankara Anonim Türk Sigorta şirketi vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görüldü.

Davacı vekili mahkememizin 16/09/2025 tarihli duruşmasında; "davamızın kabulüne karar verilsin, gerçek kişiler yönünden davamızdan feragat ediyoruz" şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç hasar kaybı zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira dava zarara neden olan araçların şoförü ve işleteni ile birlikte ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketlerine karşı açılmıştır.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Tarafların uyuşmazlık konuları; 09/12/2023 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kazada hasarlanması nedeniyle davacıya ait... plakalı araçta tazmin edilmemiş bakiye araç değer kaybı zararı hasar zararı olup olmadığı, var ise davalıların bu zarardan sorumlu olup olmadıkları noktalarında toplanmaktadır.

Zamanaşımı def'inin değerlendirmesinde;

Davalı...Türk Sigorta vekili cevap dilekçesinde zaman aşımı def'inde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK'nun 109/1-4 maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğredikleri günden başlayarak 2 yılda zamanaşımına uğrar."

TBK'nun 154/2. maddesi hükmüne göre "alacaklı, dava veya defi yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa" zamanaşımı kesilir. Aynı Kanun'un 156/1. maddesi hükmü gereğince, "zamanaşamının kesilmesiyle, yeni bir süre işlemeye başlar."

2918 sayılı KTK'nun 109. maddesinin 1. fıkrasında haksız fiil niteliğindeki trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinin, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı düzenlenirken, 2. fıkrasında ise, davanın, cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanununun bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş olması halinde, bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır.

2918 sayılı kanunun anılan hükmünün gözden kaçırılmaması gereken yönü, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin sadece eylemin ceza kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır.

Sözkonusu yasa hükmü, ceza zamanaşımı uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte bunun dışında fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır.

Açıklanan hukuksal durum ve ilkeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; trafik kaza tarihi, dava tarihi ve KTK'nun 109. maddesi hükmü birlikte değerlendirildiğinde davanın 2918 sayılı KTK'nun 109. maddesi uyarınca zaman aşımı süresi içinde dava açılmış bulunmasına göre davalının zamanaşımı süresi ile ilgili savunmalarının ve zamanaşımı def'inin yersiz olduğu değerlendirilmiştir.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... 07/07/2025 tarihli raporunda özetle;

-... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "DUR" trafik tanzim levhası bulunmasından dolayı kavşağın diğer kolunda ana yol üzerinde seyir halinde olan araçları beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu,

- ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'un ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkinliği olmadığından kusurunun olmadığı" belirtilmiştir. Bu rapordaki kusura yönelik tespitler, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi kayıtları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası, ekspertiz raporu, tanık anlatımları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç değer zararına dair değerlendirmede;

Araç değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları,

davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı).

Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı),

tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ... 07/07/2025 tarihli raporunda özetle; "- Dava konusu hasar nedeniyle... plakalı sayılı araçta oluşan hasarın sol arka çamurluk ve tampon kısmında meydana geldiği ve pert işlemi gerekmediği onarım yapılmasının uygun olduğu,

- Davalı veya ZMMS sigorta firması tarafından Değer Kaybı bedeli olarak 8.389,68 TL ödeme yapıldığı,

- Dava konusu... plaka sayılı araçta meydana gelen trafik kazası sonrası Değer Kaybı bedelinin 20.000,00-TL olduğu, Bakiye Değer Kaybı bedelinin 11.610,32-TL olduğu değerlendirme yapılmıştır." şeklinde kanaat bildirilmiştir. Bu rapordaki araç değer kaybı zararına yönelik tespitler, Yargıtay uygulamalarına ve dosya kapsamında bulunan delillere uygun olduğundan mahkememizce benimsenmiştir.

Gerçek kişi davalıların ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.

ZMMS poliçesini düzenlenleyen davalı sigorta şirketlerinin hasar ve bakiye araç değer kaybı zararından poliçe limiti ile sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Yine davalı sürücülerin ve işletenlerin haksız fiil hükümlerine göre araç hasar zararı ve bakiye araç değer kaybı zararından sorumludur.

Islah ile ilgili incelemede;

Davacı vekilinin 07/07/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, ıslaha karşı davalı ...Türk Sigorta şirketi vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görüldü.

Davacı vekili mahkememizin 16/09/2025 tarihli duruşmasında; "davamızın kabulüne karar verilsin, gerçek kişiler yönünden davamızdan feragat ediyoruz" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;

Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir.

Davalı sigorta şirketleri kazaya neden olan araçların ZMMS sigortacısı olup, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır.

Dosya kapsamından davacının dava tarihinden önce davalı sigorta şirketinin 05/07/2024 tarihinde kısmi ödeme yaptığı anlaşılmakla temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir.

Davacı tarafından dava dilekçesinde hükmedilecek tazminatlara yasal faiz işletilmesi talep edilmiştir. Tazminatlara yasal faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Yargılama sonunda toplanan tüm delillere, benimsenen ve hükme esas alınan makine mühendisi ... raporu, davacı vekilinin feragat beyanı dikkate alınarak ... ve ... yönünden feragat nedeniyle REDDİNE, ...Türk Sigorta Şirketi'ne yönelik açılan davacının değer kaybına yönelik davasının KABULÜ ile, 11.610,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi yönünden 05/07/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Vekalet ücreti taktiri sırasında yapılan değerlendirmede;

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2. maddesinde " (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." hükmü yer almaktadır. Bu husus dikkate alınmak suretiyle davacının tazminat talebi ile ilgili reddedilen talepler yönünden vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

16/09/2025 Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır