Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/253 K.2024/1018

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle.

Müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olmadığını davalılardan ...'ın arsa sahibi olduğunu, diğer davalı ...'ın ise arsa sahibi olmaması ve kooperatifle ilişkisi bulunmamasına rağmen yaklaşık 20 dairenin 1/2'sinin bu kişi adına gözüktüğünü, kooperatifçe KKİS gereğince diğer davalılara devri gereken daireleri devrettiğini, dava konusu dairenin kooperatife devredilmesi gerektiğini, dava konusu dairenin 10/02/2017 tarihli YK kararı ile müvekkiline teslim edildiğini, davacının davalı kooperatife 156.750 TL ödeme yaptığını, davacının en yüksek aidat ödemesi yapan kişilerden olduğunu, eşitlik ilkesi kapsamında davacıya daire tescili gerektiğini,

231 numaralı...160 numaralı üye ..., 2 numaralı üye ..., 14 numaralı üye ... ve 137 numaralı üye ... ödemesinin daha az olmasına rağmen bunlara tapu devri yapıldığını, kooperatifçe eşit işlem yapılması gerektiğini, davalılardan ...'ın kooperatif ile dava dışı yüklenici arasındaki hukuki uyuşmazlık nedeni ile daireleri kooperatife devretmekten imtina ettiğini, diğer malik görünen ... ise hiç hakkı olmamasına rağmen dava konusu daire üzerinde 1/2 hissesi bulunduğunu belirterek Kayseri ili Talas ilçesi Mevlana Mah.,

1017 ada 1 parsel zemin kat ... numaralı bağımsız bölümün tapularının davacı adına tesciline karar verilmesini mahkemeden talep etmiştir. Davacı vekili daha sonra sunduğu 23.02.2022 tarihli beyan dilekçesi ile Kayseri ili Talas ilçesi Mevlana Mah., 1017 ada 1 parsel zemin kat ... bağımsız bölümün davacı adına tesciline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının Kayseri ili Talas ilçesi Mevlana Mah., 1017 ada 1 parsel zemin kat ... bağımsız bölümün bölümle ilgili talep olduğunu, davalı ... ile müvekkilinin bu daire üzerinde 1/2 hissesinin olduğunu, dava dilekçesinde ... ile ilgili bir cümlelik iddia olduğunu, iddiaların ağırlıklı olarak kooperatifle ilgili olduğunu, davacının davalı ile ilgili yolsuz tescil iddiasında bulunduğunu ancak herhangi bir açıklama yapmadığını, ...'in dava konusu taşınması edinmesinin sebebinin Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasındaki uyuşmazlık konusu olay olduğunu,

...'in müteahhit ... ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümlerine göre taşınmazı edindiğini, davalının arsa sahibi olmadığını müteahhit ... ile yapılan sözleşme kapsamındaki daireyi edindiğini, müvekkili ile davacının bir ilişkisi olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının Kayseri ili Talas ilçesi Mevlana Mah., 1017 ada 1 parsel zemin kat ... bağımsız bölümünün tescilini talep ettiğini, dava konusu Kayseri İli Talas İlçesi Mevlana Mahallesi 1017 Ada 1 Parsel Zemin Kat ... numaralı bağımsız bölümün de bulunduğu taşınmazı içeren Arsa Karşılığı Daire ve Satış Vaadi Sözleşmesi,

21/12/2006 tarihinde, müvekkil ... ile ... - Faraşoğlu İnşaat arasında akdedildiğini, öncelikle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, kooperatifle KKİS kapsamında muaccel alacaklarına binaen kanuna dayalı hakkını kullanmak suretiyle daireyi elinde bulundurduğunu, kooperatifin müteahhidi ...'nun ödemesi gereken ceza-ı şart ve kira borçları için Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

E sayılı dosyasında talepleri olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı kooperatif tarafından dosya kapsamına herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

DELİLLER

Mahkememizce 24/03/2022 tarihli tedbir kararının MK mad. 393 gereği tedbir kararının teminat yatırılmamış olması da dikkate alınarak kendiliğinden kalkmış olması nedeniyle uygulanacak bir karar olmadığından itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce Mahallinde Gayrimenkul Değerleme uzmanı ile taşınmazın dava tarihi itibariyle tespiti hususunda dosya bilirkişilere tevdi edilmiştir.

Mahkememizce alınan 08/11/2022 tarihli Gayrimenkul Değerleme uzmanı bilirkişi raporu ile; Zemin kat ... nolu bağımsız bölümün dava tarihi 23/03/2022 itibari ile değerinin 850.000,00-TL olacağı/olabileceği yönünde rapor edilmiştir.

Mahkememizce dava konusu taşınmazın değerinin 850.000,00-TL olduğu gözetilerek 14.515,87-TL peşin nispi harcın yatırılması gerektiği anlaşılmakla, dava başında yatırılan 512,33-TL peşin harcın mahsubu sonucu 14.003,54- TL eksik harcın ikmal edilmesi hususunda kesin süre verildiği, süresi içerisinde eksik harcın ikmal edilmediği görülmüş ise de İİK 198. Madde uyarınca "Mevzu para olmayan alacak ona muadil bir kıymette para alacağına çevrilir" düzenlemesi uyarınca harcın ikmaline ilişkin ara karardan dönülmesine karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Davacının talebi kooperatif üyesi olarak adına tahsis edilen konutun tapu iptal ve tescili istemine ilişkindir.

Kayseri 1. Ticaret Mahkemesinin ....E., ... K. Sayılı ilamı ile Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 664-Talas sicil numarasında kayıtlı davalı Sınırlı Sorumlu Saklıbahçe Konut Yapı Kooperatifi'nin iflasına, iflasın 28/11/2022 günü saat 11:12 itibari ile açılmasına karar verildiği, kararın ise kesinleştiği görülmüştür.

İcra dairesi yazı cevaplarında 2. Alacaklılar toplantısını yapamayacağı belli olduğundan ve tasfiyenin tatiline karar verdiğinden mahkememizce yargılamanın sürümcemede kalmaması için yargılamaya iflas dairesine tebligat çıkarmak suretiyle devam edilmiştir.

Tapu kayıtlarının incelenmesinde davaya konu taşınmazın davalılar ... ve ... adına 1/2 hisse oranında kayıtlı olduğu görülmüştür.

Bilindiği üzere kooperatif, 1163 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinde; “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklar” şeklinde tanımlanmıştır.

Türk Hukuk Lûgatında da kooperatifin Kanun’da düzenlenen tanımı aynen muhafaza edilmiş; kooperatiflerin amaçlarına ve ortaklarının niteliklerine göre “tüketim kooperatifi”, “üretim kooperatifi”, “kredi kooperatifi”, “yapı kooperatifi” gibi çeşitli adlarla çalıştıkları belirtilmiştir (Türk Hukuk Lûgatı, Türk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara 2021, s. 712). Gerçek ve tüzel kişiler, ekonomik menfaatlerini ve ihtiyaçlarını sağlayıp korumak amacıyla kooperatiflere ortak olurlar.

Bu amacın gerçekleştirilmesi doğrultusunda ortaklara katılma hakları, koruyucu haklar, malî haklar ve belli sayıda ortağın kullanabileceği haklar şeklinde birtakım haklar tanınmış, yükümlülük ve sorumluluklar getirilmiştir. Her ortağın sermaye payı taahhüt etme ve ödeme, aidat borçlarını zamanında ve eksiksiz ödeme, kooperatif ana sözleşmesinde hüküm bulunması hâlinde bilanço açıklarının kapatılması için ek ödeme yükümlülüğü ve sır saklama yükümlülüğü vardır.

Kooperatif ortaklarından her biri ortaklık amacı çerçevesinde borç ve yükümlülük altına girerler. 1163 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesine göre ortaklar hak ve vecibelerde eşittirler. Bilindiği üzere, “eşitlik” kavramı mutlak ve nispi eşitlik olmak üzere ikiye ayrılır. Ortaklık statüsünden doğan objektif haklara sahip olma ve bunların korunmasını isteme hakkı mutlak eşitlik kapsamındaki haklara örnek gösterilebilecek iken, kooperatif ortaklığına bağlı olarak yararlanma ve maddi menfaat sağlamada ortağın eylemli katkısı ve özverisinin gözetilmesi ise nispi eşitlik ilkesi gereğidir. Bu itibarla, ortaklıktan kaynaklanan borçlarını yerine getiren bir ortağın, eşit durumda bulunduğu diğer ortaklara tanınan haklardan kendisinin de yararlandırılmasını istemeye hakkı vardır.

İİK 198. maddesi, "Mevzuu para olmıyan alacak ona muadil bir kıymette para alacağına çevrilir. Şu kadar ki iflas idaresi taahhüdün aynen ifasına deruhte edebilir. Bu takdirde alacaklı talep ederse iflas idaresi teminat gösterir...Borçlar Kanununun 290 ncı maddesi hükümleri mahfuzdur." hükmünü içermektedir.

Somut olayda davacı kooperatif üyesi olarak adına tahsis edilen konutun tapu iptal ve tescilini talep etmiştir. Ancak İİK 198 maddesi uyarınca kooperatiften doğan tescil hakları para alacağına çevrildiğinden davacının tescil hakkı kanunen mümkün olmadığından reddedilmiştir.

Davacının alacağının sıra cetveline kayıt kabul olarak görülüp görülemeyeceği hususu;

Davacının talebi kooperatif üyesi olarak adına tahsis edilen konutun tapu iptal ve tescili istemine ilişkin olup, 1163 sayılı Kanun’un 98'inci maddesi uyarınca bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır.

TTK'nın 329 uncu maddesinde, belli istisnalar haricinde şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği öngörülmüş, buna paralel olarak TTK'nın 405/2 maddesinde ise "Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına müteallik hakları mahfuzdur" hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenle, anonim şirket ortağı ödediği sermaye miktarı için şirketten alacaklı olmaz. Zira, ortakların payları için yapılan ödemeler ortaklığın sermayesini oluşturur.

Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Diğer bir anlatımla, ortaklar ödedikleri sermaye borcunu iflas masasına alacak olarak kaydettiremezler.

Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK'nın 196 ncı maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde pay sahiplerine ödeme yapılması mümkündür.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 379. ve 480/3. maddeleri kapsamında bir alacak olmadığı halde, iflas masasına kaydı mümkün alacak olarak kabulü edilemeyeceğinden davanın sıra cetveline kayıt kabul olarak görülmesi de mümkün değildir.

(Bknz. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2022/5348 E., 2023/1558 K. Sayılı ilamı) Davacı Yargıtay uygulaması gereği kooperatif üyesi olduğundan taşınmazın bedelinin sıra cetveline kaydı da mümkün olmadığından bu husus da mahkememizce kabul görmemiştir.

Başkan ... · ¸E-imzalıdır · Üye ... · ¸E-imzalıdır · Üye ... · ¸E-imzalıdır · Katip ... · ¸E-imzalıdır