Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/215 K.2024/651

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 24/03/2022 tarihli dilekçesiyle. Müvekkili ile davalı taraf arasında taşeron sözleşmesi başlıklı sözleşme imzalandığını, bu sözleşme uyarınca sözleşmede belirtilen sahadan çıkarılan ve sözleşmenin 17. Maddesine göre her 300 tonluk partide ödenmesi gereken bedeller ödenmediğini, müvekkiline ait sahada çalışmaya devam etmesi, madeni stokta teslim etmesi iletilerek sene sonunda toplu ödeme yapılacağının belirtildiği,

sözleşme kapsamında müvekkili tarafından sahadan kesilen 819 tonluk maden karşılığında 91.809,99 TL. tutarlı 12/01/2021 tarihli faturanın davalı adına kesildiğini, müvekkili tarafından önce 819 tonluk kısma ilişkin olarak düzenlenen 26/11/2020 tarih ve ... seri numaralı 91.809,99 TL. Tutarlı faturanın davalıya iadeli taahhütlü olarak gönderildiğini, davalı tarafça ödeme yapılmaması sebebiyle işbu alacaklarının tahsili için Ankara.

Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnameye karşın davalı yanın itiraz ettiğini, itirazlarında belirttiği üzere sahadan çıkarılan madenin niteliğine, kalitesinin düşük olmasına ilişkin müvekkiline kusur atfedilmesinin mümkün olmadığını, 519 tonluk madenin kalitesiz çıktığı veya 300 tonluk madenin 6. Kalite çıkmasına rağmen 5. Kalite kabul edildiğine ilişkin olarak müvekkiline herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını, maden kalitesinin müvekkiline bildirilmeden tek taraflı olarak analiz edildiğini, dolayısıyla bu analizin herhangi bir anlamı olmadığını,

izah edilen tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL.' alacaklarının temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekilince Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dilekçesinde belirttiği ilk faturaya konu 819 ton cevherin 519 tonu red kalite, 300.

Tonu ise 6. Kalite maden olduğu müvekkili tarafından yapılan laboratuvar analiz raporu ile anlaşıldığını, 300 tonluk malzeme ise test analiz raporlarına göre 6. Kalite olmasına rağmen davacı tarafın menfaatine olarak 5. Kalite olarak kabul edildiğini, buna ilişkin analiz raporlarını da cevap dilekçesiyle birlikte sunduklarını, yapılacak iş ve işin sıralamasının sözleşmenin 17. Maddesinde açıkça belirtildiğini, söz konusu faturaya ilişkin olarak kesilen ve dava dilekçesi ekinde sunduğu tespite konu maden sahasında bulunan cevherin halen orada olduğunu,

bir sonraki aşamaya davacı tarafın şartları sağlanamadığını bilmesinden dolayı geçirilmediğini, davacının kötü niyetli olarak şartları taşımadığını bilmesine ve sözleşmedeki aşamaları tamamlamamasına rağmen fatura tanzim ettiğini, davacının yaptığı tespitte dahi tam bir hesap ortaya konulamadığını, kalite belirlemesinin de yapılmadığını, sözleşmenin 18. Maddesine göre aylık ve yıllık üretim miktarlarının yapılmaması,

işyeri kaydını açmaması ve çalışan personeli müvekkiline bildirmemesi nedenleri ile sözleşmeye açıkça aykırı davranış sebepleri ile sözleşmenin kendilerince daha öncesinde çekilen ihtarla haklı nedenlerle feshedildiğini, eksik üretim nedeni ile uğradıkları zararın müvekkiline ödenmesi gerektiğini, izah edilen tüm bu nedenlerle haksız ve yersiz olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Dava, "Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)" davasıdır. Mahkememizce ... Tic. Aş. Müdürlüğüne ve ... Ticaret Limited Şirketlerine müzekkereler yazılmış, davaya konu madenle alakalı yapılmış laboratuvar ve test sonuçlarının çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenmiştir. Davalıya ait tanıklar ... ve ... Mahkememiz duruşma salonunda hazır edilmiş ve bizzat dinlenilmiştir.

Dosya ticari defterlerin incelenmesi amacıyla alanında uzman bilirkişi Bayram Kaya'ya tevdi edilmiş bilirkişi raporunda özetle. Davacı taraf ...

2019, 2020, 2021 ve 2022 yılları Ticari defterlerinin TTK.'na göre usulüne uygun olarak tutulduğu, 2019 ve 2020 yılları ticari defter açılış kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra no: 486) 'ne göre Defter-Beyan Sistemine kayıtlı bulunduğundan dolayı noter kanalı ile herhangi bir ticari defter açılış ve kapanış onayı gerekmediğini, Davalı taraf ....

A.Ş. nin 2019, 2020, 2021 ve 2022 yılları Ticari defterlerinin TTK.'na göre usulüne uygun olarak tutulduğu, 2019, 2020, 2021 ve 2022 yıllarında e defter uygulamasına geçmiş olması sebebiyle Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebirin noter tasdik şerhleri bulunmadığını, Davacı ve Davalı tarafın incelenen ticari defter kayıtlarında Davacının 286.214,99 TL alacaklı olduğu, her iki tarafın 2019, 2020, 2021 ve 2022 yılları ticari defter sonuçlarının karşılaştırmasında defter kayıtlarının birbirini doğrulamadığı, birbiriyle uyumlu olmadığı, davacı ve davalı tarafın ticari defterleri sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı,

özellikle dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak dava konusu 2 adet faturanın davacı tarafın 2020 ve 2021 yılları ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, açık fatura olarak düzenlendiği, Özellikle dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak dava konusu 2 adet faturanın Davalı tarafın 2020 ve 2021 yılları ticari defterlerinde herhangi bir muhasebe kayıtlarının olmadığı, özellikle dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak davacı tarafça 2020 ve 2021 yıllarında davalı tarafa düzenlenen ve dava dosyasında yüce mahkemenize ibraz edilen 2 adet faturaya istinaden;

davacı tarafın davalı tarafa 26.11.2020 tarihinde düzenlemiş olduğu faturayı kapsayan kasım 2020 dönemi için 1 adet fatura karşılığı olarak form BS düzenlendiği, tespit edildiği, davacı tarafın davalı tarafa 12.01.2021 tarihinde düzenlemiş olduğu faturayı kapsayan ocak 2021 dönemi için form BS düzenlenmediği tespit edildiği, Davacı taraf 2021 yılında 213 sayılı V.U.K.

Genel Tebliği ne göre Defter-Beyan Sistemine kayıtlı bulunduğundan dolayı belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alımlarını “Mal ve hizmet alımlarına ilişkin bildirim formu (FORM BA)” ile mal ve hizmet satışlarını ise “Mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirim formu ( FORM BS)” ile bildirmeleri yükümlülüğü bulunmadığını, Davacı ve davalı tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde herhangi bir iade faturası tanzim edilmediği, taraflar arasında karşılıklı imzalanan taşeron sözleşmesinden kaynaklanan bir ticari ilişkinin var olduğu,

dava konusu faturaların bedelinin tamamen veya kısmen ödenmesine ilişkin olarak davacı tarafın ticari defterlerinde yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda herhangi bir nakit ödeme veya diğer tahsilat aracı olarak belgelerin bulunmadığı, dava konusu faturaların bedelinin tamamen veya kısmen ödenmesine ilişkin olarak davalı tarafın ticari defterlerinde yapılan tespitler doğrultusunda davalı tarafından 11.10.2019 tarihinde davacı tarafa 20.000,00 TL tutarlı avans ödemesi yaptığı fakat bunu ticari defterlerinde davacının cari hesabına kayıt etmediği,

Daha sonra 01.11.2022 tarihli muhasebe kayıt fişi ile düzeltme kaydı yapıldığı ve davacının cari hesabına kaydedildiği, davalı tarafın ticari defter ve belgelerinde tespit edildiği, Ticari defter kayıtlarına göre; dava ve takip konusu faturalar ve cari hesap ilişkisinden dolayı herhangi bir iade faturasının tanzim edilmediği, dava takip tarihi itibariyle davacı ... davalı ... San. A.ş.'den 286.214,99 alacaklı olduğunu raporda belirtmiştir.

Dosyada Mahkememizce Nitelikli Hesap Uzmanı ... ve ... alınan bilirkişi raporunda özetle; 26/11/2020 tarih ve ... seri no’lu faturanın sözleşme gereği devlet hakkı ve daimi nezaretçi giderleri hesaplanarak, bu bedellerin ve alınan avansların satış bedelinden düşülerek faturalandırılması gerektiği, 12/01/2021 tarihinde 015602 seri nolu faturada bahsedilen 1600 ton cevher satışının yapılan beyan, daimi nezaretçi defteri kayıtları ve Mapeg heyet tespitlerine istinaden bu miktarda bir üretimin olmadığı ve üretilmemiş malzemenin de satışının olamayacağı, 3000 m3 hafryat çalışmasının ise günümüz şartlarında tespitinin mümkün olmadığı değerlendirilerek, belirtilen nedenlerle davaya konu faturalardan kaynaklanan herhangi bir alacak hesaplanamadığı kanaatine varıldığı raporda düzenlenmiştir.

Aynı bilirkişilerden ek rapor alınması için dosya tevdi edilmiş bilirkişiler raporda özetle; davalı itirazlarının değerlendirilmesi hususunda somut bir veriye rastlanmadığından bu hususta da 17/11/2023 tarihli Bilirkişi raporu ile aynı kanaati taşıdıklarını, davacının itirazlarının değerlendirilmesinde ise yapılan incelemelerde sahada 2019 yılı 10. ve 12. aylar arasında madencilik faaliyeti yapıldığı,

10. ay içerisinde 1000 ton üretim gerçekleştirildiği Daimi Nezaretçi defterinde görülmüş ve daha sonraki tarihlerde MAPEG tarafından fiili olarak söz konusu sahada gerçekleştirilen yerinde tetkik denetimi neticesinde hazırlanan raporun da bu durumu onaylar nitelikte olduğunu, sahada fiili olarak geriye dönük bir tespit yapılamayacağı ve elde mevcut veriler olan Mapeg heyet raporu ve Daimi Nezaretçi defteri verilerindeki uyum göz önüne alındığında bu konuda daha önce düzenledikleri rapordaki kanaatlerinin değişmediğini, raporda bildirmişlerdir.

Somut olayda; davacı ile davalı taraf arasındaki sözleşme uyarınca Eskişehir/Margı magnezit sahasında davacının çıkaracağı her 300 tonluk partide ödenmesi gereken bedeller ödenmediği iddiası ile mahkememizde alacak davası açıldığı, mahkememizce davacı ve davalı taraf arasındaki alacak ve borç ilişkisinin tespiti amacı ile tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapıldığı, alınan bilirkişi raporu ile tarafların ticari defterlerinin bir birini doğrulamadığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce davaya konu işin yapılıp yapılmadığı, davacı tarafın alacağının bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılıp, davaya konu iş sahasında keşif yapılarak rapor düzenlenmesinin istenildiği, uzman bilirkişilerce rapor düzenlendiği görülmüştür. Nitelikli Hesap Uzmanı ... ve ... alınan bilirkişi raporunda.

12/01/2021 tarihinde ... seri nolu faturada bahsedilen 1600 ton cevher satışı ile ilgili olarak; yapılan beyan, daimi nezaretçi defteri kayıtları ve Mapeg heyet tespitlerine istinaden, bu miktarda bir üretimin olmadığı ve üretilmemiş malzemenin de satışının olamayacağı, 3000 m3 hafriyat çalışmasının ise günümüz şartlarında tespitinin mümkün olmadığı değerlendirilerek, belirtilen nedenlerle davaya konu faturalardan kaynaklanan herhangi bir alacak hesaplanamadığı yönünde tespitte bulunulmuş, ek rapor ile de bu tespitler tekrarlanmıştır.

Alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla, davacının davasını ispatlayamadığı sonucuna varılmış, davacının davasının reddine karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.