Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/684 K.2023/760

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; davacı ... Dış Ticaret unvanıyla satış ve pazarlama alanında İzmir ilinde faaliyet

gösterdiğini, davalı ... Tic. Ltd. Şti. ise makine ve silindir üretim sektöründe faaliyet gösterdiğini, araflar arasında 01.02.2022 tarihli Silindir Pazarlama ve Satışı Konusunda Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme amacının; ... firmasının ürettiği her türlü silindirin yurt içi ve yurt dışı pazarlama ve satış faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi hizmeti olduğunu, sözleşmenin 01.02.2022 tarihinden başlayıp 31.12.2023 tarihinde sona erdiğini, sözleşme'nin "Mali Koşullar" başlıklı 4.4 maddesinde;

"Sözleşme sürecince ... Makina, yukarıdaki "AMAÇ" maddesinde sözü edilen her türlü silindirlerin satışından ...'e her ay fiili olarak gerçekleştirilen yurt dışı satışlar cirosundan

(%3) yurt içi satışlar KDV hariç net cirosundan (%3) NET prim ödeyecektir. Ancak yurt içi ve yurt dışı satış cirolarından hesaplanacak olan primler toplamının net (10.000-TL)'den az olması durumunda net

(10.000-TL) ödeme yapılacaktır. Bu ödeme ile ilgili ... satış komisyon faturası + KDV

kesecektir." şeklinde olduğunu,

sözleşmenin başlangıç tarihinden itibaren faturaların ödendiğini, son aya ilişkin faturanın davalı tarafça

iade edilerek ödeme yapılmadığını, ödeme yapılmayan faturanın aşağıdaki gibi olduğu,

04.08.2022 tarihli ... numaralı 10.000-TL tutarlı "Temmuz 2022 Danışmanlık Hizmeti"

açıklamalı Satış Faturası sözleşme henüz devam ederken davalı tarafça Konya 16. Noterliği 15985 yevmiye numaralı ve

21.07.2022 tarihli ihtarname keşide edilerek;

müvekkili şirket ile muhatap 01.02.2022 tarihli " Silindir Pazarlama ve Satış Konusunda Hizmet Alım Sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşme ile müvekkili şirket tarafından üretilen silindirlerin pazarlama ve satış faaliyetleri muhatap tarafından gerçekleştirileceğini, gelinen süreçte satış ve pazarlama işlemleri ve süreçlerine ilişkin muhataptan gelen bilgiler ile piyasa bilgileri arasında ciddi farklılıklar olduğu ve gerçek maliyetler ile muhataplar yapılan toplantılarda muhatabın bildirdiği maliyetlerin arasında ciddi farklar olduğunun tespit edildiğini,

bu kapsamda muhatabın sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediği, müvekkili şirket tarafından değerlendirildiğinden söz konusu sözleşmenin müvekkil şirket tarafından haklı nedenle feshedildiğini ve muhatabın ilgili sözleşmeden kaynaklı olarak müvekkil şirketten herhangi bir ad altında alacağı olmadığı hususlarını muhataba ihbar ederiz."

şeklinde ifadelere yer verilerek sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini bildirdiklerini, davalı tarafça keşide edilen ihtarnamede yer alan hususların kabulünün mümkün olmadığını,

21.07.2022 tarihli ihtarnamenin 26.07.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkilinin Temmuz 2022

dönemi çalışmalarının tamamladığını ve 04.08.2022 tarihinde Temmuz ayı Danışmanlık Hizmeti

faturasını davalı yana tebliğ ettiklerini, davalının Temmuz faturasını ödemeyeceğini bildirmesi üzerine İzmir 6. Noterliği tarafından keşide edilen ihtarnamede özetle; “…sözleşmenin tek taraflı sona erdirilemeyeceğini, sözleşmede taraflardan birisinin

talep etmesi ve diğerinin de kabul etmesi koşuluyla karşılıklı anlaşmaları ile sona erdirilebilir hükmünün

yer aldığını, sözleşmenin bakiye süresine tekabül eden alacak talepleri yönünden talep hakkı devam ettiğini…”

ihtaren bildirdiklerini, sözleşmenin sona ermesinin aşağıdaki 3 koşulla gerçekleşebileceği sözleşmede imza altına alındığını, 31.12.2023 tarihine gelinmiş olması veya iki taraftan birisi için forsmajör koşullarının ortaya çıkmış olması veya taraflardan herhangi birisinin talep etmesi, karşı tarafın da bunu kabul etmiş olması olarak sınırlandırıldığını, davalı tarafın sözleşmeye aykırı hareket ederek sözleşmeyi feshettiğini belirterek; davanın kabulü ile davalı şirketçe sözleşmeye aykırı şekilde gerçekleştirilen fesihten dolayı

müvekkili nezdinde, sözleşmenin bakiye süresine tekabül edecek danışmanlık hizmetine dair maddi

zararının 2022 yılına ait bakiye süre ve 2023 yılının sonuna (31.12.2023) kadar hesaplanarak davalı

şirketçe tazminin gerçekleştirilmesine, hükmedilecek tutara fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz

faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; taraflar arasında 01.02.2022 tarihli "Silindir Pazarlama Ve Satışı Konusunda Hizmet alım sözleşmesi akdedildiğini, u sözleşmenin müvekkili şirket tarafından , Konya . Noterliği ... yevmiye numaralı

21/07/2022 tarihli fesih ihtarnamesi ile haklı surette feshedildiğini, Davacı tarafından İzmir .

Noterliği’nin ... yevmiye numaralı ve 11/08/2022 tarihli cevabi ihtarname keşide edilmiş akabinde

bu ihtarnameye Konya .Noterliği 17/08/2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile cevap

verildiğini, sözleşmenin 2.maddesinde; "... Mak.'nın ürettiği her türlü silindirin (flekso baskı silindirleri

,rotogravür baskı silindirleri, havalı mandreller , aluminyum avare silindirler ,ısıtma/soğutma silindirleri

vb.) yurt içi ve yurt dışı pazarlama ve satış faaliyetlerinin ... tarafından gerçekleştirilmesi

hizmetini vermesidir.” Olduğunu ancak davacı tarafından hizmet verilmediğini, sözleşmenin 4.5 no'lu maddede " İlgili hizmet bedeline hak kazılması , satışı yapılan ürünlerin bedelinin

tahsiline bağlıdır." şeklinde ön koşul kabul edildiğini, davacı tarafından müvekkiline herhangi bir mal

satışına ilişkin hizmet verilmediğini, davacının satışı konusunda anlaştığı mal için herhangi bir mail, evrak, form sunmadığını, sözleşme dönemine ilişkin müvekkilinin ticari defterleri incelendiğinde amaç maddesinde sayılı mallardan

satış yapılmadığının anlaşılacağını,davacı sözleşme edimlerini yerine getirmediğini, müvekkilinden haksız

talepte bulunduğunu, müvekkilinin ticari defterleri incelendiğinde davacı ile sözleşme yapılan dönemde

herhangi bir mal satılmadığının ortaya çıkacağını belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız fesih nedeniyle ikame edilen tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilaf; taraflar arasında imzalanan 01/02/2022 tarihli hizmet alım sözleşmesinin hangi gerekçelerle feshedildiği, bu gerekçelerin sözleşmenin feshi için haklı sebep teşkil edip etmediği, tarafların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri, sözleşme hükümlerinin davacı tarafından ihlal edilip edilmediği, feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, sözleşmenin feshinde davacıya atfedilebilecek bir kusurun bulunup bulunmadığı, fesih haksız ve fesihte davacının bir kusuru bulunmamakta ise sözleşmenin feshi nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı, varsa davacının sözleşmenin feshi nedeniyle yoksun kaldığı kar tutarının ne kadar olduğu ve bunun davalıdan tahsilinin gerekip gerekemediği hususlarından ibarettir.

Taraflar arasında 01/02/2022 - 31/12/2023 tarihlerini kapsar şekilde Silindir Pazarlama ve Satışı Konusunda Hizmet Alım Sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmenin 2. Maddesi ile sözleşmenin amacının ...

Makina'nın ürettiği her türlü silindirin (lekso baskı silindirleri, rotogravür baskı silindirleri, havalı mandreller, aluminyum avare silindirler, ısıtma/soğutma silindirleri, vb....) yurt içi ve yurt dışı pazarlama ve satış faaliyetlerinin ... tarafından gerçekleştirilmesi hizmetinin verilmesi olduğu, sözleşmenin 3.8.

Maddesinde davalı ... doğrudan kendisine gelen talepler yönünden müşteri firmaları davacı ...'a yönlendirmesi gerektiği, 3.10. maddesinde ise davacı ...'in müşteki talebini davalı ... bildireceği, davalının ise fiyatı belirlemek suretiyle müşteriye iletmek üzere davacıya bildirmesi gerektiğinin kararlaştırıldığı, davalı tarafın ise davacı tarafın sözleşme hükümlerine riayet etmediğinden bahisle 21/07/2022 tarihli ihbarname ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği anlaşılmıştır.

07/04/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı şirketin Yurt İçi Satış ve Yurt Dışı satışlar hesabında sözleşmede adı geçen silindir (flekso baskı silindirleri ,rotogravür baskı silindirleri, havalı mandreller, aluminyum avare silindirler ,ısıtma/soğutma silindirleri vb.) satışının olmadığı,

ayrıca örnekleme yolu ile 01.02.2022-26.07.2022 tarihleri arasındaki satış faturaları da incelenmesinde de silindir vb. ürün isminin olduğu satış faturasının bulunmadığı, dolayısıyla sözleşme sürecinde gerçekleştirilen silindir satışı bulunmadığı, davalı ticari defterlerinde, davacı tarafından düzenlenmiş olan 07.03.2022-04.07.2022 tarihleri arasında 6 adet 92.721,97 TL toplam tutarındaki faturaların kayıtlı olduğu ve davalı tarafından tamamının ödendiği, davacının dilekçesinde yer alan ve en son düzenlenmiş olan 04.08.2022 tarih ... seri

numaralı 10.000,00 TL tutarlı faturanın kayıtlı olmadığı, 01.02.2022-31.12.2023 (11 AY) tarihleri arasını kapsayan sözleşmenin, 26.07.2022 tarihinde feshedilmemesi halinde sözleşme ile belirlenen en düşük 10.000,00+KDV fatura düzenleneceği, davalının kabulünde olan Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran 2022 dönemlerine ait faturaların düzenlendiği ve davacıya fatura bedellerinin tamamının ödendiği, feshin haksız olarak kabul edilmesi halinde TBK 112.

Maddesine göre müspat zarar kapsamında davacının yoksun kaldığı karı talep edebileceği ancak sözleşmenin ayakta olduğu sürece herhangi bir satış yapılmadığı ve bu nedenle prim alacağı doğmadığı için fesihten kalan sürede davacının yoksun kalacağı karın hesaplanamadığı, TBK 480 .maddesinin kıyasen uygulaması ile yapılması gereken kesintinin de yoksun kalınan kar hesaplanamadığı için tatbik edilemediği, 26.07.2022 sözleşme fesih tarihinden sonra tarafların ticari ilişkisinin bulunmadığından, davacının satış ve pazarlama ile ilgili giderinin oluşmayacağı belirtilmiştir.

18/09/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu ile, davacının ürün satış pazarlaması için yapılan masrafları davalıya fatura etmesi, pazarlama satış nedeniyle yapılan giderler karşılığında, davalıya ait ürünlerin satıldığı anlamını taşımayacağı, davalının sözleşmeyi haksız feshine kanaat getirdiği takdirde ve sözleşmenin devamı halinde, sözleşmenin bitiş tarihi olan 31.12.2023 tarihine kadar davacının sözleşmede belirlenen asgari ücret

tutarı üzerinden 266.772,00 TL olacağı mütalaa edilmiştir.

Yargıtay yerleşmiş içtihatlarına (. HD, 06.12.2006 gün, ... esas, ... karar, . HD 26.05.2016 gün, ... esas, ... karar, . HD 01.06.2016 gün, ... esas, ... karar) göre fesihte taraflar birlikte kusurlu olmaları halinde müspet zarar kapsamında kâr kaybı, gecikme nedenli cezai şart istenmesi ve iş sahibi tarafından da teminat mektubunun irat kaydedilmesi mümkün değildir. Her iki taraf kusurlu ise (ortak kusur) birbirlerinden tazminat talebinde bulunamazlar ve sadece birbirlerinin mal varlıklarına kazandırdıkları artı değeri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edebilirler. (Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı)

Somut olayda, alınan bilirkişi raporlarına göre sözleşmenin ayakta olduğu süreçte silindir satışı yapılmadığı, dolayısıyla sözleşmenin amacının gerçekleşmesine yönelik bir çalışmanın bulunmadığı, davacının sözleşmeden kaynaklı tüm edim yükümlülüklerini yerine getirdiğine yönelik iddialarını usulünce ispatlayamadığı,

davacının müspet zarar kapsamında kar kaybı tazminatı isteminde bulunabilmesi için sözleşmenin feshinde hiç bir kusurunun bulunmadığını ispat etmesinin gerektiği, davacının az da olsa kusurlu olması halinde müspet zarar tahsilinin talep edilemeyeceği, sözleşmenin ayakta olduğu süreçte davacı tarafça aracılık yapılmak suretiyle herhangi bir satışın yapılmadığı, dolayısıyla davacının fesihte az da olsa kusurlu olduğunun kabul edilmesi gerektiği, bu kapsamda davacının kar kaybı tazminatı isteminde bulunamayacağı sonucuna varıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.