Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/373 K.2025/659

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

(TEMLİK ALAN)

VEKİLLERİ

ÖNCEKİ DAVACI

TEMLİK EDEN)

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

KAYIT ve KABUL

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 19/04/2024 tarihli dilekçesiyle; davacının davalı müflis şirketten alacaklı olduğunu, davalı şirketin ise iflasına karar verilip iflas masasının oluşturulduğunu, alacaklarının iflas masasına bildirilmesine rağmen alacak taleplerinin kabul edilmediğini beyan ederek, iflas tarihi itibariyle 272.330 TL. olan alacaklarının iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Yargılama içerisinde davacı ... Faktoring A.Ş. alacağını ... Yönetim A.Ş.'ye temlik etmiş, ... Faktoring A.Ş. yerine ... Yönetim A.Ş. davacı olarak davayı takip etmiş, önceki davacı da karar başlığında gösterilmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı müflis şirketi temsilen iflas idaresi adına iflas müdürlüğü, duruşmalara katılmamış ve davaya cevap vermemiştir.

Davalı müflis şirketin iflasına ilişkin Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/05/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı kesinleşmiş ilamı ve davalı müflis şirketin iflas masasına ilişkin ilgili belge suretleri dosyamıza getirtilmiş, dava konusu çeklere ilişkin banka kayıtları araştırılmış, her iki tarafın ticari defterlerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ayrı ayrı bilirkişilerden 20/01/2025 tarihli ve 24/08/2025 tarihli raporlar alınmıştır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Kayıt ve Kabul" davasıdır.

Yargıtay. HD.nin 04.05.2016 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "Sıra cetveline itiraz davalarında dava açma süresi, görev ve yetki 2004 sayılı Kanun'un 235. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre dava açma süresinin ilandan itibaren başlayacağı belirtildikten sonra, ayrıca 2004 sayılı Kanun'un 223/3. maddesi hükmünün saklı olduğu belirtilmiştir.

Saklı tutulan hükme göre, iflas masasına müracaat eden alacaklılar tebligatı kabule elverişli adres gösterir, yazı ve tebligat masrafları için avans yatırmışlarsa sıra cetveline itiraz davası açma süresi bu alacaklılar hakkında sıra cetvelinin kendilerine tebliğinden itibaren başlar. Davanın onbeş gün içinde açılması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınır.

2004 sayılı Kanun'un 235/1. maddesine göre sıra cetveline itiraz davası iflas kararı veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki herhangi bir ticaret mahkemesinde açılabilir. Görevin belirlenmesinde dava değerinin önemi olmadığı gibi, buradaki mahkemenin yetkisi de kamu düzenine ilişkindir."

Somut olayda ; Davanın, yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadında belirtildiği üzere görevli ve yetkili mahkemesinde, hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmış, davanın esas yönünden incelenmesi gerekmiştir.

Davalı müflis şirketi temsilen iflas idare memuru seçilememiş ise de, Yargıtay HGK’nun 01/03/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadı gereğince, iflas dairesinin (müdürlüğünün) iflas idaresinden sorumlu olduğu sonucuna varılarak tebligatlar iflas idaresi adına iflas müdürlüğüne yapılmıştır.

Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/05/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile ... Tic. Ltd. Şti.'nin iflasına, iflasın 15/05/2023 tarihi itibariyle açılmasına karar verildiği ve kararın da 15/01/2024 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan ve her iki tarafın ticari defterlerinde inceleme yapan mali müşavir bilirkişilerin raporlarına göre; davacı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, dava konusu her iki çekin davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 75.000 TL. bedelli çek için alacağı temlik eden ...

Faktoring A.Ş.'ye banka sorumluluk tutarı olan 2.670 TL.'nin ödendiği, davacının dava dışı ...'ya her iki çek için toplam 241.598,36 TL. ödeme yaptığı, davacının defterlerine göre her iki çekten dolayı yasal takibe devredilen tutarın 270.739,45 TL. olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinin de usulüne uygun olarak tutulduğu, 200.000 TL. bedelli çekin davalı defterinde kayıtlı olmasına rağmen 75.000 TL. bedelli çekin davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı müflis şirketin iflas tarihi olan 15/05/2023 tarihi itibariyle dava dışı ...'dan 1.628.526,60 TL. alacaklı olduğu,

bu alacağın sipariş avanslarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Yargıtay HGK’nun 21.05.2019 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "Şu anda yürürlükte bulunan FKFFŞK m. 9/f.II’de ve FKFFŞK'ya dayanılarak çıkarılan Yönetmelik m. 8/f.I'de de aynı yönde bir düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemelerin, uygulamada bir kısım boş ve hileli kambiyo senetlerinin, faktoring şirketlerince ciro yolu ile devralınmasının engellenmesi amacıyla sevkedildiği anlaşılmaktadır. Kanun hükmünde belirtilen koşullara uygun bir faktoring işlemi gerçekleştirilmediğinde, faktoring şirketi kambiyo senedinin yetkili hamili olmamaktadır. FKFFŞK m. 9/f.II, kamu düzenine ilişkin emredici bir hüküm olduğundan, mahkeme tarafından resen dikkate alınmalıdır.

Kanun ve Yönetmelikte açıkça, faktoring şirketlerinin kambiyo senedine dayalı olsa bile, bir mal satışından veya hizmet arzından doğmayan alacakları devralamayacakları düzenlenerek, kambiyo senedinin içerdiği hakkın soyutluğu ilkesi ortadan kaldırılmıştır. Buna göre faktoring şirketleri, ancak bir mal satışından ya da hizmet arzından doğan alacağın ifası için verilen kambiyo senetlerini, ciro ve teslim yolu ile devralabilmektedirler. Burada kambiyo senedindeki hakkın devri için yapılan ciro ve teslim, alacağın devrinin hukukî sonuçlarını doğurmaktadır. Senet borçlusu, faktoring işleminden haberdar olduğu andan itibaren, faktoring müşterisine karşı ileri sürebileceği şahsî defileri, faktöre karşı da ileri sürebilmektedir.

Şahsî defilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülebilmesi, işlemin taraflarının, kambiyo ilişkisinin sıralı tarafları olmasına bağlıdır. Buna göre, senette düzenleyen ya da keşideci, lehtar ile faktoring şirketi arasında faktoring sözleşmesinin bulunması ve senedin de ciro ve teslim yolu ile lehtardan faktoring şirketine geçmesi hâlinde, lehtar ile arasındaki temel ilişkiden kaynaklanan şahsî defileri, faktoring şirketine karşı ileri sürebilmektedir.

Ciro ve teslim yoluyla devraldığı bir senedi, aradaki temel ilişki nedeniyle devreden borçlu, senedi kendisinden devralan ile faktoring şirketi arasında faktoring sözleşmesinin bulunması ve senedin, ciro ve teslim yoluyla kendisinden devralandan faktoring şirketine geçmesi hâlinde, temel ilişkiden kaynaklanan şahsi defileri faktoring şirketine karşı ileri sürebilmektedir...

Özetlemek gerekirse; factoring işlemi içinde yer alan kambiyo borçlusu, 818 sayılı BK'nın 167/1 (TBK, md. 188/1) maddesi uyarınca temlik eden durumundaki önceki alacaklısına yani satıcı firmaya (müşteriye) karşı ileri sürebileceği defi ve itirazları faktoring şirketine karşı da ileri sürebilir.

Burada Yönetmeliğin 22/2 ve yürürlük tarihine göre 6361 sayılı FKFFŞK'nun 9/2 maddesi uyarınca kambiyo senedi sebebe bağlandığından kambiyo senetlerinin soyutluk ve kamu güvenliği ilkesi ortadan kalkacak ve bunun sonucu olarak şahsi defilerin hamile karşı ileri sürülebilmesi için 6762 sayılı TTK'nın 599. (6102 sayılı TTK ,md.687) maddesinde öngörülen "hamilin senedi kötüniyetle iktisap etmesi gerektiği" koşulu aranmayacaktır.

Zira, Yönetmeliğin 22/2. ve yürürlük tarihine göre FKFFŞK'nın 9/2. maddesi uyarınca kambiyo senedindeki alacağın mutlaka bir mal veya hizmet satışından kaynaklanması gerekmekte ve senetteki alacak sebebe bağlanmaktadır. Sebebe bağlanan bu alacağın faktoring şirketine devri ciro yoluyla olmakla birlikte işlemin temelinde alacağın temliki hükümleri yatmaktadır.

Çek/senette ciro zinciri içinde yer almakla birlikte factoring işlemi içinde yer almayan kambiyo borçlusunun durumunun 818 sayılı BK'nın 167/1. (TBK md 188/1) maddesine göre değil 6762 sayılı TTK'nın 599.(6102 sayılı TTK md 687) maddesi hükmüne göre değerlendirilmesi gerekmektedir (... , s.268, 273, 274vd)."

Davacı taraf, keşidecisi davalı ... Ltd. Şti. lehtarı ... olup, lehtar tarafından (önceki) davacı ... Faktoring A.Ş.'ye ciro edilen 200.000 TL. bedelli çek ile keşidecisi dava dışı ... Ltd. Şti., lehtarı davalı ... Ltd. Şti. olup, lehtar tarafından ...'ya, ... tarafından da (önceki) davacı ... Faktoring A.Ş.'ye ciro edilen 75.000 TL. bedelli çeklerden dolayı (çeklerden 75.000 TL. bedelli için ödenen 2.670 TL.'lik banka sorumluluk tutarının mahsubundan sonra) kalan 272.330 TL. için kayıt kabul talebinde bulunmuştur.

Davalı müflis şirket çeklerden bir tanesinde keşideci, diğerinde lehtar olup, davalı müflis şirket tarafından ...'ya verilen bu çekler, ... tarafından da (önceki) davacı ... Faktoring A.Ş.'ye ciro edilmiştir.

Davalı müflis şirketin, ...'ya borçlu değil, kendisinden alacaklı olduğu, dava konusu çeklerin avans çeki olarak ...'ya verildiği, ... tarafından da bu iki çekin önceki davacıya faktoring sözleşmesi gereğince ciro edilip verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yazılı Yargıtay HGK'nin emsal içtihadı gereğince davalı müflis ... Enerji Ltd. Şti.'nin, ...'ya olan şahsi defilerini, (önceki) davacı ... Faktoring A.Ş.'ye ve dolayısıyla bu şirketten alacağı temsil alan (yeni) davacı ... Yönetim A.Ş.'ye karşı da ileri sürebileceği, davacı tarafın bu nedenlerle dava konusu çeklerin (faktoring sözleşmelerine ve alacağın temliki hükümlerine göre) yetkili hamili olduklarını ve alacağın mevcut olduğunu ispat edemedikleri belirlendiğinden, davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı taraf her ne kadar açıkça yemin deliline dayanmış ise de; davalı müflis şirketi temsilen iflas idaresi adına iflas dairesinin alacak borç hakkındaki bilgisi, ticari defterlere dayalı olarak tecelli edeceğinden ve tarafların ticari defterleri de incelenmiş olduğundan, davanın ve temsilin mahiyeti gereğince davacıya, davalı iflas idaresine yemin teklif etme hakkı da hatırlatılmamış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip