Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/846 K.2024/296

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ... şirketinin ... şubesinden 28/12/2018 tarihinde ... plaka sayılı, ... marka, ...

1.5L Dizel 85 PS MT model, ... şase numaralı araç 28/12/2018 tarihinde satın alındığını, aracın satın alındığı tarihten itibaren birçok kez yağ arızası verdiğini ve yetkili serviste onarımı yapılarak davacı şirkete teslim edildiğini, aracın satın alındıktan yaklaşık 2 ay içerisinde 11/02/2019 tarihinde Yağ Basınç uyarısı verdiğini serviste Yağ Basıncı Sargı Valfi değiştirilip taraflarına teslim edildiğini, aracın düzenli yağ bakımını yaptırmalarına rağmen 06/02/2022 tarihinde yine yağ uyarısı verdiğini,

yağ değişimi ve güncelleme işlemi yapılarak tekrar teslim edildiğini bu değişimden beş ay sonra 06/07/2021 tarihinde yine aynı şekilde yağ basınç uyarısı alındığını ve tekrar servise götürüldüğünü ve yazılım güncellemesi yapılarak arıza lambasının söndürüldüğünü, yine aynı aracın bir ay sonra 04/08/2021 tarihinde tekrar aynı arıza alınmış ve servise tekrar götürüldüğünü yağ müşürü değişimi yapılarak tekrar aracın teslim edildiğini, bu işlemden 2 gün sonra yine aynı arızayı veren aracın aynı şekilde servise götürülüp müşür parçası değiştirilip teslim edildiğini, bu işlemden altı ay sonra 14/02/2022 tarihinde yine aynı arıza alındığını,

bu kez yağ karteri conta değişimi gibi kapsamlı işlemle aracın taraflarına teslim edildiğini ancak bu onarımların kalıcı olmadığını ve aynı arızanın defalarca tekrar ettiğini, garanti süresi içerisinde birden çok kez aynı aynı arızanın yaşanmış olması aracın ayıplı araç olduğunu ispatlar nitelikte olduğunu, aracın garanti süresi içerisinde 6-7 kez aynı sebepten serviste işlem görmesi ve uzun süreler serviste kalması nedeniyle araçtan beklenen faydayı alınamadığını, bahsedilen bu nedenlerle onarım seçeneğinin sonuç vermediği gibi nedenlerle davanın kabulü ile,

iade ve teslimi ile ilgili masrafların davalı tarafından karşılanmak üzere dava konusu ... plaka sayılı, ... marka, ... 1.5L Dizel 85 PS MT model, ... şase numaralı aracın ayıpsız misli / yenisi ile değiştirilmesini, infaz aşamasında İİK'nun 24. maddesi hükmünün dikkate alınmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmektedir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu ... plakalı ...

1.5L Dizel 85 PS MT model aracın, dava dilekçesinde belirtildiği üzere, 28.12.2018 tarihinde satın alındığını işbu davanın ise tensip tutanağına göre 27.12.2022 tarihinde açıldığı dikkate alındığında zamanaşımının dolduğunu, bu nedenle öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu araçta ayıp olarak nitelendirilebilecek herhangi bir hasar ya da eksikliğin bulunmadığını, aracın ayıplı olduğunun kabulü anlamına gelmemekle birlikte, davacının davaya konu aracın yenisi ile değişimi talebinin kabul edilmesi,

taraflar arasındaki menfaat dengesinin bozulmasına neden olacağını zira davacının aracının 2018 model olduğunu, davacı tarafa 2023 model araç verilmesi davacı tarafın sebepsiz zenginleşmesine neden olacağı gibi nedenlerle öncelikle zamanaşımı nedeniyle, aksi kanaat halinde esasa ilişkin nedenlerle haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış işbu davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.

YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Mahkememizce davalı şirkete müzekkere yazılarak dava konusu araca dair tüm evraklar dosya arasına alınmış, dava taraflarının bağlı oldukları vergi dairelerine müzekkere yazılarak BA-BS formları dosya arasına celp edilmiş, dava dışı ... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak dava konusu araca ilişkin garanti ve servis klavuzu dosya arasına celp edilmiş, dava konusu aracın trafiğe çıkışından itibaren tüm tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak celp edilmiş, aracın satın alındığı tarih ile dava tarihi aralığında dava konusu aracın değerine ilişkin bilgilerin celbi için Türkiye Sigortalar Birliğine müzekkere yazılmıştır.

Akabinde dosya otomotiv alanında uzman 3 bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek rapor düzenlenmesi iştenmiş, bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 10/01/2024 tarihli raporda özetle; " ... plakalı ve ... şase numaralı ... marka ...

1.5D 85 PS MT tipindeki aracın bakımları yapılmasına rağmen bir sonraki bakım tarihi veya her 15000 km bakımı aralığı gelmeden yağ basıncının düşmesi ve motorun sürekli olarak yağ eksiltmesinin gizli ayıp olduğu, ... plakalı ve ... şase numaralı ... marka ...

1.5D 85 PS MT tipindeki aracın kullanım hatasından değil, dosya kapsamında yer alan servis kayıtları incelendiğinde motorun yağ eksiltme ile ilgili arızanın üretim kaynaklı olduğu, ... plakalı ve ... şase numaralı ... marka ... 1.5D 85 PS MT tipindeki araca 2019-2023 yılları arasında belirli aralıklarla ...

Anonim Şirketi Konya şubesi yetkili serviste motor ile ilgili yağ eksiltme sorununun giderilememesinden dolayı gizli ayıp olduğu, ... plakalı ve ... şase numaralı ... marka ... 1.5D 85 PS MT tipindeki aracın dosya kapsamında servis kayıtları sorgulandığında tespit edilen gizli ayıplardan dolayı ikinci el piyasa değerlerine göre rayiç değerini azaltacağı, araçtaki ayıbın komple sandık motor ile değişmesi neticesinde yağ eksilteme sorunun giderileceği, ...

OTOMOTİVDEN alınan teklifte sandık motorun 358.000,00 TL (KDV Dahil) olacağı, Muhtelif araç satış sitelerinden ikinci el oto piyasasında yapılan araştırmaya göre ... plakalı aracın aynı marka ve özelliklere sahip hasarsız, çalışır durumda araçların 2. El piyasa bedeli sahibinden.com adreslerinde yer alan araç güncel rayiç değerlerine göre araştırma yapılmış olup ortalama rayiç bedeli 697.500,00 TL olduğu, onarım bedelinin satış bedeline yakın olduğu, ... plakalı aracın gizli ayıptan ötürü misli ile değişmesinin gerektiği, davacı ...

Anonim Şirketinin düzenli aralıklarla garanti servis kılavuzunda belirtilen (Bakım aralıkları 1(Bir) yıl / 15000 (On Beş Bin) km'dir.

Buna göre aracınıza her 1 (Bir) yılda veya 15.000 (On Beş Bin) km!de (Hangisi erken dolarsa ) periyodik bakımın yapılması gerekmektedir.) bakım aralıklarına uyduğu, bakım aralıkları haricinde tespit edilen hataların (Motordaki yağ eksiltme problemleri) 28.12.2018 ilk satış tarihi ile son arızanın müdahale edilme 27.10.2022 tarihi arasında 4 yıl içerinde olduğu, ayrıca son arıza tespit edilme tarihindeki kilometresi 98850 km olduğu, FO-Kocaeli -... A.Ş.

Garanti El Kitapçığında da belirtildiği üzere (07 Ekim 2016 ve sonrası satılan araçlar için mekanik ve elektriksel aksamının garanti süresi malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren başlar ve 4 (dört) yıl 100.000 (yüzbin) km'dir. (hangisi önce gerçekleşirse) hem 4 yıl içerisinde hemde 100000 km aralığında olduğu için motordaki yağ eksiltmenin garanti kapsamında içerisinde olduğu ve ... plakalı ve ... şase numaralı ... marka ...

1.5D 85 PS MT tipindeki aracın misli ile değiştirilmesinin uygun olacağı " şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. 10/01/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığı değerlendirilmekle Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

DAVALI TARAFIN ZAMAN AŞIMI DEFİ YÖNÜNDEN MAHKEMEMİZCE YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE

Her ne kadar davalı tarafından süresi içerisinde sunulan cevap dilekçesinde zaman aşımı defi ileri sürülmüş ise de 6098 Sayılı TBK'nın 231/2 maddesi gereğince ağır kusurlu devirlerde satıcının zamanaşımı süresinden yararlanamayacağı, dava konusu araçta yağ kaçırma sorununun üretimden kaynaklı olarak gizli ayıp mahiyetinde olduğu, kaldı ki bilirkişi heyet raporundan , onarım/bakım servis kayıtlarından ve garanti belgesinden anlaşıldığı üzere dava tarihi itibariyle aracın garanti süresinin devam ettiği anlaşılmakla Yargıtay . Hukuk Dairesinin 09/06/2016 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak davalının bu yöndeki savunmalarına Mahkememizce itibar edilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İş bu dava davalının satıcısı olduğu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı misli ile değişim istemine ilişkindir.

Davacı dava dilekçesiyle 28/12/2018 tarihinde davalından ... marka ... model sıfır aracı aldığını, kullanıma başladıktan sonra aracın yağ arızası verdiğini, davalı şirketin yetkili servisine bu arıza için başvurulduğunu, servis tarafından gerekli onarımın yapılıp teslim edildikten sonra da aynı sorunun yaşanmaya devam ettiğini yani arızanın giderilmediğini, bu nedenle araçta bulunan gizli ayıp nedeniyle aracın misli ile değişimini, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

6100 sayılı HMK hükümlerine göre; mahkeme, çözümü hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde taraflardan birinin talebi üzerine veya resen bilirkişi görüşünün alınmasına karar verebilir. Hakim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer deliller ile birlikte serbestçe değerlendirir. Raporu serbestçe değerlendirme yetkisi, hakimin, bilirkişinin yerine geçerek hakimlik mesleği dışında özel ve teknik bilgi gerektiren bir durumda şahsi bilgisi ile karar vereceği manasına gelmemektedir.

Bu cihetle taraflardan davacının ayıp hususundaki iddiasının davalı tarafından tam muhalefet ile arıza bulunmadığı yönündeki savunmalarının tespiti ancak teknik bilirkişilerin oy ve görüşleri ile tespit edilebileceğinden, dosya uyuşmazlığın tespiti ve çözümü için otomotiv alanında uzman teknik heyete tevdi edilmiş ve düzenlenen 10/01/2024 tarihli raporda neticeten; dava konusu aracın bakımları yapılmasına rağmen bir sonraki bakım tarihi veya her 15000 km bakımı aralığı gelmeden yağ basıncının düşmesi ve motorun sürekli olarak yağ eksiltmesinin gizli ayıp olduğu,

aracın kullanım hatasından değil, dosya kapsamında yer alan servis kayıtları incelendiğinde motorun yağ eksiltme ile ilgili arızanın üretim kaynaklı olduğu, aracın dosya kapsamında servis kayıtları sorgulandığında tespit edilen gizli ayıplardan dolayı ikinci el piyasa değerlerine göre rayiç değerini azaltacağı, araçtaki ayıbın komple sandık motor ile değişmesi neticesinde yağ eksilteme sorunun giderileceği, ...

Otomotivden alınan teklifte sandık motorun bedelinin 358.000,00 TL (KDV Dahil) olacağı, Muhtelif araç satış sitelerinden ikinci el oto piyasasında yapılan araştırmaya göre ... plakalı aracın aynı marka ve özelliklere sahip hasarsız, çalışır durumda araçların 2. El piyasa bedeli sahibinden.com adreslerinde yer alan araç güncel rayiç değerlerine göre araştırma yapılmış olup ortalama rayiç bedeli 697.500,00 TL olduğu, onarım bedelinin satış bedeline yakın olduğu şeklinde tespitlere yer verildiği görülmektedir.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; teknik bilirkişiler tarafından düzenlenen rapor da belirtildiği üzere davacının iddia ettiği yağ arızası sorununun üretimden kaynaklı gizli ayıp mahiyetinde olduğu anlaşılmıştIr.

Ayıba karşı tekeffül hükümlerine göre davacının satın aldığı ayıplı üründeki seçimlik haklarından aracın misli ile değişimini talep ettiği, her ne kadar mahkeme hakimi tarafından resen yapılacak değerlendirme ile ayıbın onarımı mümkün olduğu takdirde ekonomik değerler de nazara alınarak ücretsiz onarım şeklinde uyuşmazlığa çözüm takdiri tanınmış ise de, yine yargılamaya esas alının teknik bilirkişi raporunda ayıbın ancak sandık motor takılması sureti ile giderilebileceğinin tespit edildiği,

keza dava açılmadan önce davacı tarafından yetkili servise birden fazla kez başvurulmasına rağmen sorunun giderilemediğinin dosya kapsamındaki deliller ile sabit olduğu, sandık motor bedelinin de aracın piyasa rayiç değerine yakın olması nedeni ile dava konusu aracın onarımının da ekonomik olmadığı takdir ve kanaatine Mahkememizce varıldığı, davacının ayıp nedeni ile araçtan beklediği faydayı sağlayamadığı, aracı satın aldığı tarihten bu yana aracın arızaları ile uğraşmak zorunda kaldığı, araçtaki ayıbın dava tarihi itibari ile var olduğu, giderilmediği, aracın tüm bakımlarının yetkili serviste yaptırıldığı,

araç kilometresi ve sürelerinde dikkate alındığında servis bakımlarının süresinde yaptırıldığı sabittir. Tüm bu açıklamalar doğrultusunda davacının satın aldığı dava konusu araçta üretimden kaynaklı gizli ayıp bulunduğu, ayıpsız misli ile değişim talep etmesinde haklı olduğu, bu talebinin hakkaniyete uygun olduğu, satıcı açısından orantısız güçlükleri beraberinde getirmeyeceği Mahkememizce değerlendirilmekle açılan davanın kabulü ile ... Marka, ...

1.5 L Dizel 85 PS MT model, ... Şasi No'lu 2018 Model, ... plakalı aracın ayıpsız misli ile değişimine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim