Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/386 K.2025/195

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalının, takibe haksız olarak itiraz ettiğini, yargılamaların uzun sürmesi sebebiyle işbu davanın neticelenmesine kadar davalıların mal kaçırma ve davacı şirketin işbu dava sonucunda alacağına kavuşamama ihtimali bulunduğunu, bu sebeple Mahkemece öncelikle ihtiyati haciz kararı verilmesini, aksi kanaatte olunursa ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini,

Müvekkil ile sigortalı davalı ... Ticaret Limited Şirketi arasında 09.03.2022 tanzim tarihli, ... poliçe numaralı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedildiğini, anılan poliçe ile ... plaka numaralı iş makinası 09.03.2022/ 09.03.2023 tarihleri arasında sigortalandığını, iş makinesini yetersiz ehliyetli bir şekilde sürücüsü olan ...'ın sevk ve idaresindeki iken trafik kazasına karıştığını,

kazada zarar gören araçların hasarı için yapılan başvuruları neticesinde açılan hasar dosyası ile 5684 sayılı Kanun’un 22. maddesi uyarınca bağımsız ve uzman eksper tarafından hasarın niteliğinin ve miktarının tespiti için ekspertiz incelemesi yaptırıldığını; tespit edilen 50.000,00 TL hasar/değer kaybı tazminatı poliçe limiti kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından ödendiğini, davalının menkul ve gayrimenkulleri hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Konya.

İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına vaki itirazın 50.000,00 TL alacak açısından iptali ile takibin 29.07.2022 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte devamını, davalının en az %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalının ve dava dışı ...'ın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, dava dışı ...'ın iş makinesi kullanma yetki belgesinin bulunduğunu, davacının iddilarının mesnetsiz olduğunu ayrıca usul ekonomisi ilkesi gereği Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiği gibi nedenlerle davalı hakkında açılan işbu itirazın iptali davasının reddini, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın üçüncü kişiye verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasından kaynaklı dava dışı kişiye ödenen bedelin sigortalıya rücuen tazminine ( geçerli ehliyet bulunmaması sebebine dayalı) ilişkindir.

KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.

Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, kaza tarihine göre, 01.06.2015 sonrası tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan ödemenin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Mahkememize sunulan 02/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı İş Makinesi sürücüsü ...'ın bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK'nun 84. Maddesinin asli kusurlardan kod no:8' e denk gelen madde 57/1-c (Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş kavşaklarda, lastik tekerlekli traktör ile iş makinesi sürücüleri, diğer motorlu araçlara ilk geçiş hakkını vermemek) asli kural ihlali olup %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kural ihlalinin olduğu,

... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın bu kazada yine aynı kanunu tali kusurlardan madde 52/1-a (araçların hızını kavşaklara, yaklaşırken azaltmamak) tali kural ihlali olup %25 (yüzde yirmi beş) oranında kural ihlalinin olduğu, ... plakalı aracın onarımının uygun olduğu sigorta şirketinin lehine rücü hakkı doğduğu ve rücu edilebilir hasar miktarının 50.000,00 TL olduğu kanaati bildirir rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 24/10/2024 tarihli duruşmasının 1 numaralı ara kararında;" Dosyanın 02/06/2024 tarihli rapor sunan bilirkişi heyetine tevdii ile davalı vekilinin itirazlarını kapsar şekilde ve diğer belgeler ve dosyanın bilirkişi tevdinden sonra sunulan TC. İç işleri bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlüğünün 26/04/20204 tarihli cevabi yazısı ve diğer tüm belgeler dikkate alınarak ek rapor sunulmasının istenilmesine," şeklinde karar verilmiştir.

Mahkememize sunulan 24/11/2024 tarihli ek raporda özetle; davalı vekilinin itirazları ve mahkememizin talimatı doğrultusunda yapılan tekrar inceleme sonucu kök raporda belirtilen hususlarda herhangi bir değişikliğe mahal olmadığı kanaati bildirir rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.

Alınan raporlar ve dosyaya kazandırılan resmi belgeler uyarınca kaza tarihi itibariyle sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir ehliyetnameye sahip olmadığı tespit edilmiştir.

Tüm bu verilere göre, davacı sigorta şirketinin dava dışı kişiye ödenen bedeli davalıya rücu edebileceği anlaşılmıştır.

Alacağın varlığı ve miktarının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.

Faiz başlangıcı yönünden; Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir (İstanbul BAM . HD ... E.). Ancak dava değeri 50.000,00 TL olarak gösterildiğinden talebe göre karar verilmiştir.

Katip Hakim