Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/171 K.2024/763

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLLERİ

DAVALI : 2-

VEKİLLERİ

DAVA

Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

KARARIN MAHİYETİ : RED

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin tarımsal faaliyetler yürüterek gelir elde ettiğini, müvekkilinin bu kapsamda arazilerini davalı şirkete sigortalatmak sureti ile güvence altına almıştır. Müvekkil tarafından tarım faaliyeti yürüttüğü araziler için ... Sigorta A.Ş.

Acentesi Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş.'ye ..., ... , ... , ... poliçe numaraları ile köy bazlı kuraklık verim sigortası poliçesi yaptırdığını, müvekkiline 2021 yılı hasat dönemi Konya ili ... İlçesi ... Köyü ... Ada 5 parsel numaralı taşınmaza yeşil mercimek, ... İlçesi ... Köyü ... Ada 6 Parsel numaralı taşınmazda yeşil mercimek , Konya İli ... İlçesi ... Köyü ... Parsel numaralı taşınmazda yeşil mercimek , Konya İli ... İlçesi ... Köyü ... Ada ...

Parsel numaralı taşınmazda yeşil mercimek ekmiş ancak kuraklık sebebi ile hiçbir mahsul elde edemediğini, bu hususun tespiti açısından ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, müvekkilin maddi zararının 55.125,00 TL olduğunu, davanın kabulüne karar verilerek 55.125,00 TL maddi tazminatın 25.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.

İş sayılı dosyasından yapılan keşif masraflarından davalılara isabet eden 860,00 TL.'nin kanuni faizi ile birlikte müvekkile iadesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... Sigorta Aş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; dava şartı eksikliği nedeniyle reddine, olayın gerçekleşme biçimi yönünden müvekkil şirketin hiçbir yükümlülüğü olmadığının kabulü ile davanın esastan reddine, kusura ilişkin itirazlarımız dikkate alınarak; uzman bilirkişiden kusur raporu alınmasına, ret talebimiz kabul edilmez ise.

Müvekkil Şirket’in sorumluluğunun Genel Şartlar ve poliçede sayılan hal ve koşullar altında ve yukarıda açıklanan çerçevede değerlendirilmesine, aykırı hallerin tespiti halinde anılan taleplerin reddine, gerçek zararın tespiti için alanında uzman ve tarafsız bilirkişiden bilirkişi raporu alınmasına, müvekkil Şirket temerrüde düşmediğinden aleyhe faize hükmedilmemesine; aksi halde başvuru tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasına, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, Karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Mahkememizce ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak ... Talimat sayılı dosya üzerinden keşif günü belirlenip keşif icra edilmiştir.

Mahkememiz ara kararı ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasına düzenlenen bilirkişi heyeti Ziraat Mühendisi ... , Fen Bilirkişisi ... ve Sigorta konusunda uzmana bilirkişi Av. ... tarafından müşterek düzenlenen bilirkişi raporundan özetle. Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortasının.

Verim Tespiti 1.maddesinde 'Köyün gerçekleşen verim ortalamasının belirlenmesi amacıyla her yıl hasat döneminde Tarım Sigortaları Havuzu tarafından belirlenen referans parsellerde verim tespit edilir” denilmektedir.. Tazminat Hesabı 1.maddesinde "Tazminat hesabında, köyün gerçekleşen verim ortalaması ile köyün eşik verim değeri arasındaki fark baz alınır. Parsel bazlı verim kayıpları bu sigorta kapsamında değildir?” denilmektedir.

Tazminat Hesabı 2.maddesinde “İlgili yıl için köyün gerçekleşen verim ortalamasının, köyün eşik verim değerinin altında kalması durumunda köyde bulunan tüm sigortalı üreticiler tazminat almaya hak kazanır. Köyün gerçekleşen verim ortalamasının, köyün eşik verim değerine eşit veya üzerinde olması durumunda ise köyde bulunan sigortalı üreticilere herhangi bir tazminat ödemesi yapılmaz” denilmektedir.

Gerek taraflar arasında imzalanan 4 poliçe hükümleri gerekse poliçelerin atıfta bulunduğu Genel Şartlar tarafları bağlayıcı nitelikte olup poliçe ve Genel Şartlar uyarınca tazminat hesabında esas alınacak olan ilçenin gerçekleşen verim ortalamasının her yıl hasat ödemesinde Tarım Sigortaları Havuzu tarafından görevlendirilen eksperler tarafından belirlenen referans parsellerde yapılan tespitler sonucunda belirleneceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün yapmış olduğu parsele özgü verim kayıplarına göre hasar tazmin talebinin uygun olmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından ... ile davacı arasında düzenlenen 4 adet poliçe ve şartlara uygun hesaplama ve ödeme yapıldığı, davacının bakiye tazminat talebinin olmadığını bildirir rapor tanzim etmişlerdir.

Mahkememiz ara kararı ile dosyanın bilirkişi heyeti Ziraat Mühendisi ... ve Sigorta konusunda uzman bilirkişi Av. ... tarafından düzenlenen müşterek rapordan özetle; dava konusu alacak ve tazminat tutarlarının sigorta poliçesi kapsamında 8.749,95 TL olabileceği, davalı ... Beyanı ve Dain - i Mürtehin 1145 S, TAVŞANÇALI TKK müzekkere cevaplarında bildirilen 2021 yılı alacağı bulunmadığı yolundaki beyanların değerlendirilmesinin ve ödeme kabul edildiği taktirde bakiye tazminat alacağı bulunmayacağına ulaşılacağına dair müşterek rapor tanzim etmişlerdir.

Mahkememiz dosyasına aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 08/08/2024 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle. Sayın Mahkemenizin heyetimize verdiği görev sonucu kök raporumuza ilave dosyaya kazandırılan dain-i Mürtehin Tavşançalı TKK Müdürlüğü muhasebe kayıtlarının tetkiki üzerine ulaşılan kanaat ve sonuca göre.

Dosyanıza kazandırılan 27.03.2023 tarihinde açıklanan Bilirkişi Heyeti görüşüne de uygun olarak, Kök raporumuzda, sigorta mevzuatına ve poliçe hükümlerine uygun şekilde yapılan hesaplamalar sonucunda oluştuğu tespit edilen sigorta tazminat tutarının, Dain-i Mürtehin Tavşançalı TKK'ne 31.08.2022 tarihinde ödenerek 02.09.2022 tarihli valör işlemlere hesabın kapatıldığı ve bakiyesinin #0#TL olarak tespit edildiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesi ...

D.İş dosyasında hesaplanan 55.125,00 TL hasar tazminatı tutarına kök raporda da açıkladığımız gibi sigorta mevzuatına ve poliçe şartlarına uygun olmayan hesaplamalar nedeniyle katılamadığımızı, Dosyaya kazandırılan dain-i mürtehin müzekkere cevabından anlaşıldığı üzere tazminatın ödenmiş olması nedeniyle bakiye alacağın bulunmadığını bildirir müşterek ek rapor tanzim etmişlerdir.

Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği görülmüştür. Dava; Tazminat davasıdır. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili davalılar aleyhine Tazminat davası açmıştır.

Sıfat, dava konusu kılınan sübjektif hakla davanın tarafları arasındaki ilişkiyi ifade eder ve dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilmiş kişilerin maddi hukuk bakımından gerçekten hak sahibi veya yükümlü konumunda bulunup bulunmadığına ilişkin bir kavramdır (... : Medeni Usul Hukuku, C.I, Ankara 2016, s. 512). (18) Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan için pasif taraf sıfatından söz edilebilir.

Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat, dava şartı olmayıp itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan hakim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.

Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re'sen göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir.

Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekilen bir defi de değildir.Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde resen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.(... : Hukuk Muhakemeleri Usulü,C.I İstanbul 2001, s. 1157 vd.) (Yargıtay HGK 24.06.2021 T...

E... K.)

Husumet Taraf Sıfatı: Bir usul hukuku sorunu olmayıp, davaya konu edilen subjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunudur. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında karar verilemeyeceğinden dava sıfat yokluğundan (husumetten) red edilir.Taraf sıfatı bir dava şartı değildir.

Taraf sıfatı, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu olan bir olgudur.(... : Medeni Usul Hukuku el kitabı, Ankara 2020, C.I s.331 vd).(19) Eş söyleyiş ile taraf sıfatının araştırılması,

bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir.Dava konusu şey üzerinde kim yada kimler hak sahibi ise davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir.

Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayinin de olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olmasa bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.(Yargıtay HGK 22/06/2021 T... E... K.)(Kaynak: ... , Ara Kararlar El Kitabı)

Mahkememiz dosyasına bilirkişi heyeti Ziraat Mühendisi ... ve Sigorta konusunda uzman bilirkişi Av. ... tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan 08/08/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda. Dain-i Mürtehin Tavşançalı TKK Müdürlüğü muhasebe kayıtlarının tetkiki üzerine ulaşılan kanaat ve sonuca göre.

Dosyanıza kazandırılan 27.03.2023 tarihinde açıklanan Bilirkişi Heyeti görüşüne de uygun olarak, Kök raporumuzda, sigorta mevzuatına ve poliçe hükümlerine uygun şekilde yapılan hesaplamalar sonucunda oluştuğu tespit edilen sigorta tazminat tutarının, Dain-i Mürtehin Tavşançalı TKK'ne 31.08.2022 tarihinde ödenerek 02.09.2022 tarihli valör işlemlere hesabın kapatıldığı ve bakiyesinin #0#TL olarak tespit edildiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesi ...

D.İş dosyasında hesaplanan 55.125,00 TL hasar tazminatı tutarına kök raporda da açıkladığımız gibi sigorta mevzuatına ve poliçe şartlarına uygun olmayan hesaplamalar nedeniyle katılamadığımızı, Dosyaya kazandırılan dain-i mürtehin müzekkere cevabından anlaşıldığı üzere tazminatın ödenmiş olması nedeniyle bakiye alacağın bulunmadığını bildirir müşterek ek rapor da dikkate alındığında,

Davalı ... Sigorta AŞ husumet itirazında bulunmuşsa da, poliçeyi düzenleyen konumunda olduğu için itibar edilmemiştir.

Yüksek Yargıtay . HD. 14/05/2015 tarih, ... Esas, ... Karar (Kararın özeti; Dava maddi tazminat talebine ilişkindir, delil tespitinin konusun maddi vakıalar oluşturur ve raporda belirtilen zarar miktarı davacı lehine kazanılmış hak doğurmaz, başka bir anlatımla; delil tespitinin kesin delil niteliği yoktur, dosya içeriğinden daha önce yaptırılan delil tespitine dayalı olarak dava açıldığı, tespit raporunun davalıya tebliğ edildiği ve rapora itiraz edildiği anlaşılmaktadır, bu durumda yeniden bilirkişi raporu alınarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken itiraza uğrayan delil tespiti raporu esasa alınarak karar verilmesi hatalıdır.) emsal kararda da belirtildiği gibi değişik iş tespit dosyası hükme esas alınamaz.

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının, davalılar aleyhine açtığı davanın reddine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının, davalılar aleyhine açtığı davanın REDDİNE,

2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın dava başında yatırılan 956,09TL peşin harçtan mahsubu ile fazladan alınan 528,49-TL'nin davacıya İADESİNE,

3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,

6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen davacıya İADESİNE,

7-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 1.600,00-TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davacıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, ... Sigorta vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/11/2024

Katip Hakim