Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/313 K.2025/56

Davacı vekili 26.05.2023 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, davalı ile aralarındaki 20.01.2022 tarihli "Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşme kapsamında davalı yandan 25.01.2022 tarihli fatura ile 96.500 Euro karşılığında bir adet ... markalı SL 2000 Y CNC Torna tezgahı satın aldığını, sözleşmede ve faturada makinenin Euro üzerinden satışının yapıldığını, bahsi geçen makinenin, denetim raporunda taahhüt edilen ölçü ve hassasiyetlerde çalışmadığını, bu da makinenin ürettiği iş parçalarının (ürünlerin) taahhüt edilen değerlerden ve birbirlerinden farklı, pürüzlü vs hatalı çıkmasına;

dolayısıyla emek, zaman ve hammadde kaybına yol açtığını, makinedeki ayıplar ortaya çıkar çıkmazın davalı yana bildirdiğini, ancak davalının teknik servisinin her defasında makinedeki sorunları gidermeden ayrıldığını, bunun üzerine Seydişehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti talep ettiklerini, işbu tespit dosyasında düzenlenen 06.04.2023 tarihli delil tespiti raporuna göre makinenin gizli ayıplı olduğunun ortada olduğunu, işbu nedenle TBK m.227 gereği genel hükümlere göre ve TBK m.229/3 gereği ayıptan kaynaklanan zararlarını talep hakları saklı tutarak makinenin makine bedelinin fiili ödeme tarihindeki kura göre faiziyle birlikte müvekkiline iadesini ve makinenin davalıya iadesini talep etme zorunluluğunun doğduğundan bahisle.

Davalarının kabulü ile ayıplı makine için ödenen 96.500 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki kura göre davalıdan alınarak davacıya verilmesine, makinenin davalıya iadesine, müvekkili lehine hükmedilecek alacağın, ödeme tarihi olan 25.01.2022 tarihinden itibaren TC Merkez Bankasının 1 yıllık vadeli Euro hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmak suretiyle hesaplanacak işlemiş faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 14.06.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ve davalı firmaların limited şirket olması ve ayrı tüzel kişiliği bulunmasından dolayı iki tarafında tacir olduklarını, davacı tarafın müvekkili şirketten 20.01.2022 tarihli satış sözleşmesi ile 1 adet ... markalı SL 2000 Y CNC TORNA tezgahını 96.500 EURO bedelle satın aldığını, ancak bahse konu makinenin taahhüt edilen ölçü ve hassasiyetlerde çalışmadığını, makinenin ürettiği iş parçalarının taahhüt edilen değerlerden ve birbirlerinden farklı, pürüzlü hatalı çıkmasına neden olduğunu, dolayısıyla emek zaman ve ham madde kaybına neden olduğunu, diğer bir anlatımla makinenin ayıplı olduğunu bu ayıbın ise gizli olduğunu beyan ettiğini,

ayrıca davacının sözde gizli ayıbının TTK.

18/3 md sayılan noterden ihbar ve ihtar, taahhütlü mektup, telgraf, güvenli elektronik imza ile müvekkiline bildirim yapmadığını, gizli ayıp ihbarında bulunurken sözleşmeden de dönmek istediğini belirtecekse o zaman TTK m.18’de öngörülen ihbarın usullerine uygun ihbarda bulunmasının zorunlu olduğunu, davacıya 25.01.2022 tarihinde dava konusu CNC makinesi sorunsuz ve çalışır şekilde iş yerine teslim edildiğini ve makinenin nasıl çalıştığının servis elemanları tarafından anlatıldığını, satış tarihinden yaklaşık aylar sonra tezgahta arıza olduğu gerekçesinin müvekkili şirkete bilgi verildiğini,

müvekkili şirket tarafından servis ekibinin alıcı firmanın işyerine gittiğini, yapılan kontroller neticesinde tezgahın boşluk ayarları, eksenlerinin kontrol edildiğini, servis ekibinin tezgahı çalışır vaziyette teslim ettiğini, bir hafta sonra tezgahı çalıştıramıyoruz şeklinde şikayetlerinin olduğunu, müvekkili şirket tarafından servis müdürünün kendisini bizzat alıcı firma işyerine gittiğini, Servis Müdürünün yaptığı kontrollerde tekrar boşluk ve eksen kontrolünün yapıldığını, tezgahta bir sorunun olmadığının tespit edildiğini, davacı şirket çalışanlarının CNC makinesini kullanmayı bilmediklerini,

ayrıca davacı tarafça söylediği gibi ikrar ettikleri bir durumunda bulunmadığını, davacının iddiasını ispat etmek için taraflarına yazılmış gibi uydurma ikrarlar olduğunu beyan ettiğini, müvekkili şirket çalışanları tarafından davacı şirkete 04.01.2023 tarihinde sorunun çözülemediği yönünde ikrar beyanında bulunulmadığını, ayrıca davacının davanın esasına ilişkin açıklamalar kısmında teknik servisin tekrar tekrar işlem yaptığını ve CNC makinesindeki sözde hatayı kabul ettiklerini beyan ettiğini,

dava dilekçesinin ilk sayfasında ise makinedeki ayıpların ortaya çıkmasından sonra müvekkili şirkete bildirildiğini ancak teknik servisin her defasında onarım yapmadan ayrıldığını beyan ettiğini, davacının her iki farklı cümle beyanında çelişkili bir durumu ortaya çıkardığını, servis ekibinin her defasında onarım yapmadan davacı işyerinden ayrıldığını beyan ettiğini, bu durumda servis ekibinin her defasında onarım yapmadan ayrıldı ise tespit ve dava için neden 1,5 yıl beklediğini, davacının beyanlarının hayatın olağan akışına aykırı olduğundan bahisle.

Ek dava açma hakları saklı kalmak kaydı ile.

(Davacı tarafın iddia ettiği gibi gizli ayıbı kabul etmemekle ya da kabul anlamına gelmemekle birlikte)tacirler arasın gizli ayıbın bildirimine ilişkin TTK 18/3 md sayılan yazılı bildirimlere uyulmaması nedeniyle davacının satılanı ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılmasına, yeniden bilirkişi raporu alınmasına ve ayıbın ortaya çıkmaması durumunda davanın esastan reddine, davanın esastan reddi ile mahkeme masrafları, arabuluculuk kaynaklı tüm giderlerin, Seydişehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.iş sayılı dosyası tespiti için yapılan masrafların ve bu dava vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Tarafların bildirmiş oldukları deliller, davacı ve davalı şirketin ticari kayıtları, Seydişehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı UYAP dosyası ilgili yerlerden dosyamıza celbedildiği, dava konusu mahalde keşif yapılmış, tanık beyanları alınmış ve keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporu dosyamıza ibraz edilmiştir. Dava; taraflar arasında düzenlenen 20.01.2022 tarihli Satış Sözleşmesinin feshinden kaynaklı ödenen bedelin iadesine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde. Davacının, davalı ile aralarındaki 20.01.2022 tarihli "Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşme kapsamında davalı yandan 25.01.2022 tarihli fatura ile 96.500 Euro karşılığında bir adet ... markalı SL 2000 Y CNC Torna tezgahı satın aldığını, makinenin gizli ayıplı olduğundan bahisle.

Davalarının kabulü ile ayıplı makine için ödenen 96.500 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki kura göre davalıdan alınarak davacıya verilmesine, makinenin davalıya iadesine, lehine hükmedilecek alacağın, ödeme tarihi olan 25.01.2022 tarihinden itibaren TC Merkez Bankasının 1 yıllık vadeli Euro hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmak suretiyle hesaplanacak işlemiş faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin esas itibariyle Taşınır satış sözleşmesi olduğu, taşınır satış sözleşmesine ilişkin düzenlemelerin 6098 sayılı TBK'nun 209.Vd. eden maddelerinde düzenlendiği, TBK.nun 209/1. maddesinde;" Taşınır satışı, Türk Medenî Kanunu uyarınca taşınmaz sayılanlar dışında kalan ve diğer kanunlarda taşınır olarak belirtilen şeylerin satışıdır." şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Satış sözleşmesi ile satıcının TBK'nun 207/1.maddesi gereğince satılanın mülkiyetini geçirmek amacıyla zilyetliğini alıcıya devretme yükümlü olduğu, bunun yanında alıcınında aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa TBK'nun 207/2.ve 234/1. Maddesi gereğince satılanın teslimi karşılığında aynı anda satış bedelini satana ödemek zorunda olduğu, satış sözleşmesinin tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme olup aynı anda ifa kuralının geçerli olduğu anlaşılmıştır.

Bunun yanında satıcının alıcıya karşı satılanda bildirdiği nitelikler ile satılanın kullanım amacı bakımından değerini veya ondan beklenen faydaları ortadan veya önemli ölçüde azaltan niteliklerin bulunmamasından dolayı söz konusu olup bu konuda TBK'nun 219.maddesinde düzenlendiği, 6098 sayılı TBK'nun 219.maddesinde;"Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." şeklinde düzenlenmiştir.

Öğretide ayıp satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifadeyle bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüştlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır. (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise; malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.05.2017 tarih ve ... Es. ... Kar. Sayılı içtihadı)

Satılan malda ayıp olması halinde alıcının haklarına ilişkin olarak TBK'nun 227.maddesinde;"Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Mahkememizce Seydişehir Nöbetçi Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi'ne talimat yazılarak.

Mahallinde keşif yapılarak, keşif gününün taraflara tebliği ve tarafların keşfi günü hazır etmeleri halinde tanıklarının dinlenilmek suretiyle iki makine mühendisi, bir elektrik elektronik mühendisi eşliğinde dava konusu edilen makinenin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli veya açık ayıp olup olmadığı hususlarında Seydişehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/1 D.İş sayılı dosyası içerisinde bulunan raporda değerlendirilmek suretiyle bilirkişi heyeti raporu düzenlenmesinin istenildiği, keşif sonrası Elektrik Mühendisi ... , Makine Mühendisi ... ve Makine Mühendisi ... tarafından düzenlenen 30.06.2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda.

Tezgahın X eksenini çalıştıran servo motor ve milinin resim 06 da görülen milde tolerans dışı boşluk olduğunun, davalı tarafından verilen beyanlarda Teknik servis torna tezgahına her gittiğinde kızak boşluk ayarlarını yaptığı, takım tezgahlarında tablaların hareket ettiği kızaklar indüksiyon tekniği ile yüzeysel sertleştirme yapıldığından dolayı aşınma olmayacağını, aşınma olmadığı müddetçe kızak boşluk ayarlarının bozulmayacağını, tespite konu torna tezgahının ayarlar yapıldıktan sonra yapılan işlemlerin dış çaplarda yapılmış olduğunu, iç çaplarda herhangi bir işlemin yapılmadığını,

mevcut işlem yapılan parçanın faturalı iç çaplarının da mevcut olduğu orada ölçüm yapılmadığı için yine +/- toleranslar çıkacağı için, üst çap tolerans ile iç çap toleranslar çakıştığı zaman o parçanın kullanıldığı yerde çalışmayacağını, keşif esnasında davalı tarafın Servisince bahse konu makinede J kodunda Program yazılımı ile X eksenin kaçıklığını ( % yüzdesi Hata oranı ) azaltmak istediğinin, bu durumun devamlı olarak kullanabilecek (tavsiye edilmeyen) bir durum olmadığını, her parça işlenmesinde J kodunun kullanılarak X ekseni kaçıklığını azaltmaya çalışmak üzerimde vakit ve zaman kaybı olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Mahkememiz dosyasının kök rapor düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi edilerek.

Her iki tarafın rapora itirazlarının da ayrıntılı şekilde değerlendirilerek (başka yere taşınması halinde makinenin hata oranlarının artıp artmayacağı) raporda bahsedilen hususların da gizli ayıp mı açık ayıp mı olduğunun açıkça yazılarak ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, Elektrik Mühendisi ... , Makine Mühendisi ... ve Makine Mühendisi ... tarafından düzenlenen 30.06.2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda.

Makinenin X eksenindeki ayıbın gizli ayıp olduğunu, makine ile birlikte diğer CNC tezgahların taşındığını, onlarda arızanın olmadığı, bunlardan birinin DİK eksen merkezli CNC tezgahı olduğunu, taşımadan dolayı CNC tezgahında X eksenindeki arıza gibi diğer eksenlerde de olurdu, tezgahın X eksenindeki arıza davalı tarafından taşınıp teknisyenleri tarafından kurulduğu andan beri ayıbın devam ettiği, daha önceki tespit raporunda da belirtildiğini,

kök rapordaki değerlerin davalı vekili ve teknik servis yetkilileri tarafından bizim nezaretimizde ayarlar yapılarak görüntü resim ve videolar ile birlikte bütün değerlerin imzalı tutanak altına alındığının bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporunun ayrıntılı ve denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alındığı, tarafların tacir oldukları ve taraflar arasında 20.01.2022 tarihli "Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin imzalandığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin taşınır satış sözleşmesi olduğu, sözleşme kapsamında davacının, davalı taraftan 25.01.2022 tarihli fatura ile 96.500 Euro karşılığında bir adet ... markalı SL 2000 Y CNC Torna tezgahı satın aldığı, satış bedelinin 25/01/2022 tarihinde ödendiği, makinenin gizli ayıplı olduğu,

davalının ayıp ihbarının süresi içerisinde yapılmadığına yönelik itirazının, davacı tarafça süresi içerisinde ve garanti kapsamında çeşitli kereler üründeki ayıbı bildirmesi üzerine davalı tarafça servis işlemlerinin yapıldığı, bu durumun davalı tarafından da kabul edildiği, ayıp ihbarının şekle bağlı olmaksızın davacı tarafından süresinde yapıldığının kabul edilmesi gerektiğinden davalının ayıp ihbarına ilişkin itirazının yerinde olmadığı (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 10/03/2022 tarih ve ...

Es... Kar. Sayılı ilamı benzer doğrultudadır.) davacının dava açmakla sözleşmeden döndüğü, sözleşme gereğince ödediği bedeli davalıdan talep edebileceği, ancak 6098 sayılı TBK'nun 227/1.maddesi gereğince sözleşmeden dönme halinde birlikte ifa kuralı gereği ayıplı malların davalıya fiilen iade edildiği tarihten itibaren davacının faiz talebinde bulunabileceği, (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 20/11/2023 tarih ve ... Es. ... Kar.

Sayılı ilamı benzer doğrultudadır), alacağın döviz alacağı olması ve fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödeme yapılmasının istenmesi karşısında alacak tahsil tarihine kadar yabancı para alacağı olarak değerlendirileceğinden (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 19/12/2019 tarih ve ... Es...

Kar. sayılı ilamı benzer doğrultudadır.) uygulanacak faizin 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının EURO cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek döviz faiz oranı üzerinden verilmesi gerektiği, yine harç ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin dava tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden hesaplanması gerektiği (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 22/05/2024 tarih ve ... Es... Kar.

Sayılı ilamı benzer doğrultudadır) anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

DAVANIN KABULÜ İLE

1-Taraflar arasındaki satış sözleşmesine konu "...(...) Marka SL 2000BY MODELİ CNC TORNA TEZGAHI''nın davalı tarafa iadesi koşulu ile iade edilecek ürün bedeli olarak davacı tarafından davalıya ödenen 96.500,00 EURO'nun satım konusu torna tezgahının davacı tarafından davalıya fiilen iade edildiği tarihten itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının EURO cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek döviz faiz oranı üzerinden işletilecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 141.206,72 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35.301,69 TL harcın mahsubu ile bakiye 105.905,03 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davalıdan alınarak Hazineye İrad KAYDINA,

4-Davacı tarafından sarfına mecbur kalınan 35.507,19 TL ilk yargılama harcı, 10.500,00 TL bilirkişi ücreti, 1.912,35 TL keşif harcı, 1.607,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplamda 49.526,54 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davalının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT’ne göre hesaplanan 287.386,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı bulunması halinde ilgilisine İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/02/2025

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...