Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/27 K.2024/48

Davacının 14/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... Bankası Şubesi tarafından bastırılıp kendisine teslim edilen 10 adet çeki yaklaşık olarak iki yıl önce kaybettiğini, çeklerde imzasının bulunduğunu, ancak hamil kısmı ve rakam kısmının boş olduğunu, söz konusu çekler bankaya teslim edilmediği veya mahkeme tarafından ilgili çeklerin iptaline karar verilmediği için yeni çek yaprağı alamadığını bu durumun kendisinin ticari hayatını olumsuz etkilediğini bu nedenle seri numaralarını bildirdiği 10 adet çek hakkında öncelikle ödemeden men yasağı konulmasını ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; ...

Bankası Şubesi tarafından bastırılıp kendisine teslim edilen 10 adet çeki yaklaşık olarak iki yıl önce kaybettiğini, çeklerde imzasının bulunduğunu, ancak hamil kısmı ve rakam kısmının boş olduğunu, söz konusu çekler bankaya teslim edilmediği veya mahkeme tarafından ilgili çeklerin iptaline karar verilmediği için yeni çek yaprağı alamadığını bu durumun kendisinin ticari hayatını olumsuz etkilediğini bu nedenle seri numaralarını bildirdiği 10 adet çek hakkında öncelikle ödemeden men yasağı konulmasını ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Keşidecinin ise çekin iptalini talep etme yetkisi yasal anlamda bulunmamaktadır. Çeki zayi eden keşideci muhatabı ödemekten men edebilirse de zayi nedeniyel iptal davası açamaz, (Yargıtay. HD'nin 18/06/2012 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı ilamı), yine TTK'nın 651. Maddesine göre çek iptali davasının çekin hamilinin açabileceğine ilişkin olduğu, keşidecinin çek iptali davasını açma hakkının bulunmadığına yöneliktir.

"Senedin iptaline karar verilmesini mahkemeden zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerindeki hak sabihi olan lehtarın veya senedin devri halinde yetkili hamilin isteyebileceği (TTK 651/2) sabit olduğundan TTK'nın bu düzenlemesi uyarınca senedi düzenleyerek tedavüle çıkaran "keşidecinin" iptal davası açma hakkı yoktur, (Prof. Dr. ... , Prof. Dr. ... Kıymetli Evrak Hukuku Güncellenmiş ve Genişletilmiş 7. Baskı -Ekim 2017 Kitabı) " hükmü ile Adana BAM.

HD.'nin 28/12/2018 Tarih, ... , ... Karar sayılı ilamı ile "iptal davası açma hakkı, TTK'nın 651. Maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı bulunan hamile aittir, iptal kararını alan hamil, TTK'nın 652. Maddesinde düzenlendiği üzere hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlemesini isteyebilir, iptal davasının amacı budur. Çek keşidecisinin TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla TTK'nın 757.

Maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır" demektedir. Emsal kararlar göz önüne alındığında iptal davası açma hakkının çeke bağlı alacağı bulunan hamile ait olması nedeniyle ayrıca çek bilgilerinin dava dilekçesinde açıkça bildirilmediği, sadece çek seri numaralarının bildirilmiş olduğu bu haliyle. Türk Ticaret Kanununun 780. Maddesinde çekin unsurları yani geçerlilik şartları açık olarak belirtilmiştir. 780.

Maddede yazılı unsurların bulunmaması halinde bu belge çek sayılmayacaktır. Bu itibarla da ortada çek mahiyetinde bir belge de bulunmamaktadır.

Bu nedenle iptali talep edilen çekin zorunlu unsurların yazılmaması sebebiyle T.T.K'nunda düzenlenen kıymetli evrak niteliği taşımadığından, davacının davasının reddine karar vermek gerektiği hususları da dikkate alındığında davanın usulden reddi ile davacı tarafından talep edilen ihtiyati tedbir kararının da esas hükme bağlı kalınarak reddine dair oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının davasının aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60TL harçtan dava başında yatırılan 269,85TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA, 3- Yapılan giderlerin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kendilerine İADESİNE, Dair, davacı yanın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/01/2024

Katip ... Hakim ...