Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/59 K.2024/600

Av. ...

DAVA

İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/02/2023

KARAR TARİHİ : 24/10/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/11/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacılar vekili Av. ... tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 02/02/2023 tarihli dava dilekçesi ile özetle; Hendek İcra Müdürlüğünün 2022/599 Esas sayılı dosyasıyla başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Ödeme emrine konu Çek Yaprak Sorumluluk bedelinin kaynağı olan çek üzerinde davalının bankaya ibrazı sırasında yapılan kaba imza incelemesinde, çek yaprağı üzerindeki imzanın, çek keşidecisi davalı Banka müşterisi ...'yi münferiden temsile yetkili ...'a ait olmadığı fark edildiğini bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini karar verilmesini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; Hendek İcra Müdürlüğünün 2022/599 Esas sayılı dosyasına yapılan İtirazın İptaline ilişkindir.

Uyuşmazlık; davalı Banka tarafından, dava konusu çekteki keşideciye atfen atılan imzanın sahteliğine ilişkin olarak ileri sürülen savunma karşısında, çekteki imzaların keşideci eli ürünü olup olmadığının açık bir biçimde tespit edilip edilmemesinin gerekip gerekmediği burada varılacak sonuca göre de asgari ödeme tutarından sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Hendek icra dairesinden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Garanti Bankasından istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Vakıflar Bankasından istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Kocaeli nüfus müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Tepecik vergi dairesinden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Kocaeli evlendirme dairesinden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Turkcell iletişimden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Vodafone iletişimden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Türk Telekom iletişimden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Kocaeli Başiskele İlçe Seçim Kurulu Başkanlığından istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

İzmit İlçe Nüfus Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

İlgili ...'a ait imza örnekleri alınmış ve incelenmek Üzere Adli Tıp Kurumuna sevk edilmiştir.

Adli Tıp Kurumu'nun 01/10/2024 tarihli raporunda özetle; ''İnceleme konusu çekte yer alan keşideci imzası ile ...'un mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzanın ...'un eli ürünü olduğu hususlarını bildirir kanaat raporudur.'' şeklinde rapor sunmuş olduğu görüldü.

Davalı vekilinin ATK raporuna karşı itirazlarını içerir dilekçe sunmuş olduğu görüldü.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

5941 sayılı Çek Kanunu’nun 3. Maddesi: " ( 1 ) Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.

( 2 ) “Karşılıksızdır" işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.

( 3 ) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;

( a ) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,

( 1 ) Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası,

( 2 ) Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini,

( b ) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,

( 1 ) Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,

( 2 ) Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını,ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete'de yayımlanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 812. Maddesinde: "Sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğerki, senette düzenleyen olarak gösterilen kişiye, kendisine verilen çek defterini iyi saklamamış olması gibi bir kusurun yüklenmesi mümkün olsun" düzenlemesi bulunmaktadır.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Yukarıda anılı kanun maddelerinin hükümlerine göre kusursuz sorumluluğa sahip olan davalı Banka, dava konusu çeklerdeki keşideciye atfen atılan imzaların keşideci eli ürünü olmadığının belirlenmesi hâlinde çek hamiline herhangi bir ödeme yapmakla yükümlü olmayacaktır.

Buradan hareketle TMK’nın 6. maddesi ile HMK’nın 190/1. maddesi uyarınca uyuşmazlık konusu olayda, çekteki keşideciye atfen atılan imzaların sahte olduğuna ilişkin muhatap banka tarafından ileri sürülen iddianın ispatı, uyuşmazlığın niteliği itibariyle davalı Bankanın lehine bir durum ortaya çıkaracaktır.

Başka bir anlatımla muhatap bankanın, ileri sürdüğü sahtelik iddiasının ispatı hâlinde, 5941 sayılı ÇK’nın 3/3. maddesinde belirtilen yasal sorumluluk miktarı da dâhil olmak üzere hamile ödeme yükümlülüğü ortadan kalkacaktır.

Bu kapsamda çekteki keşideciye atfen atılan imzanın sahteliğine ilişkin mahkememizce çek asılı üzerindeki imzanın keşideciye ait olup olmadığı hususunda imza incelemesi yaptırılması için dosya ATK Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi'ne gönderilerek, imza incelemesine ilişkin rapor aldırılmıştır.

Aldırılan raporda İnceleme konusu çekte yer alan keşideci imzası ile ...'un mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzanın ...'un eli ürünü olduğu kanaatine varılmıştır.

Denetime açık ve hüküm kurmaya el verişli bilirkişi raporu nazara alındığında; Çek Kanunu’nun 3. Maddesi gereği, davalı bankanın 2.670,00.-TL alacaktan dolayı sorumluluğunun bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kabulü ile davalı borçlunun itirazının iptaline karar vermek gerekmiş, ayrıca alacağın likit nitelikte oluşu gözetilerek davacı lehine asıl alacak tutarı üzerinden takdiren %20 oranında icra inkar tazminatına hükmolunarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):

1-Davanın KABULÜ ile, davalının Hendek İcra Müdürlüğü'nün 2022/599 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile;

Takibin aynen devamına,

2.670,00-TL asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 427,60-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 179,90-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 247,70-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 2.670,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 5.750,00-TL Bilirkişi ücreti, 980,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.090,05TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra talep eden tarafa iadesine,

6-Ara Buluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL ücretin davalıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı