Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/115 K.2025/362

Mahkememizde görülmekte bulunan "İtirazın İptali (Haksız eylemden Kaynaklanan) Davasının" yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ...plakalı araç için zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiğini, sigortalı aracın trafik kazası geçirdiğini, kaza tutanağında sürücünün olay yerini terk ettiğinin belirtildiğini, davacının hasar sebebiyle dava dışı Unico Sigortaya 20.614,21-TL ödeme yaptığını, rücuen tazmin amacıyla Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2021/1637 E. Sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, borçlunun itirazının üzerine takibin durduğunu, arabuluculukta anlaşmanın sağlanamadığını, itirazın iptalini, takibin devamını, davalının %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket tebligata rağmen suresinde cevap vermediğinden, tüm vakıaları inkar etmiş sayılmıştır.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; davacı trafik sigortacısı tarafından dava dışı üçüncü kişiye, reklam panosuna verilen zarar nedeniyle ödenen bedelin olay yeri terk nedenine dayalı olarak davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla davalı sigortalı hakkında başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; sigortalı araç sürücüsünün, kazadan sonra olay yerini terk nedeniyle rücu koşullarının oluşup oluşmadığı ve davacının talep ettiği rücu miktarının yerinde olup olmadığı hususlarındadır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Mahkememiz 22/06/2022 Tarih, 2022/210 Esas - 2022/1245 Karar sayılı sayılı ilamı ile; "trafik kazası neticesinde reklam panosuna zarar verildiği, kazanın maddi hasarla neticelendiği, yani kazanın bedeni hasara neden olmadığı, kazanın maddi hasarlı olması ve davacı sigorta şirketine rücu hakkı veren başka bir sebebin varlığı kanıtlanamadığından, ZMSS Genel Şartları B.4. maddesinin (f) bendinin somut olayda uygulanma imkanı olmadığı, davacı sigorta şirketinin dava dışı 3. kişiye ödediği maddi hasar bedelini sigortalısına rücu hakkının bulunmadığı anlaşılmış davanın reddine" karar verilmiş, davacı tarafça mahkememiz kararı istinaf edilmiş, bunun üzerine dosya Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'ne gönderilmiştir.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 22.01.2024 Tarih 2022/2353 Esas 2024/111 Karar sayılı ilamı ile; "...ZMSS Genel Şartları'nın B.4.f maddesinde bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde rücu edilebileceğinin düzenlendiği,

kazaya neden olan davacıya sigortalı aracın sürücüsünün yaralanması olmadığı halde olay yerinden ayrıldığı, sürücünün hiçbir şekilde olay yerini terk etmemesi yada ZMSS Genel Şartlarının B.4.f maddesinde düzenlenen hangi zorunlu sebeple olay yerinden ayrıldığını somut delillerle ispatlaması gerektiği, somut olayda davacı sigortacının davalı sigortalısına karşı olay yerini terk nedenine dayalı olarak ilke olarak rücu edebileceği, ilk derece mahkemesince tarafların delilleri toplandıktan sonra rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, oluşmuşsa miktarı hususlarında değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından,

davacının istinaf itirazının kabulüne karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir..." şeklinde karar verilmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince yapılan ödemenin yerindeliği hususunda bilirkişi raporu aldırılmış alınan rapordan özetle; "... maaliyet hesap cetvelinde ve 2019YAC1 / 22-01-2019 nolu Eksper raporunda belirtilen teklifin (3.901,62 USD) mevcut piyasa koşullarına uygun olduğu ve gerçek zarar miktarının tespiti için önemli bir referans olduğu..." şeklindedir.

Mahkememiz ara kararı gereğince kusur oranının tespiti hususunda bilirkişi raporu aldırılmış alınan rapordan özetle; ".... ... Adına tescilli ...plakalı kaza yerinde durup beklemeyen olay yerinden firar eden sürücü; K.Y.T. Kanunu madde 47- c) ve K.Y.T. Kanunu madde 52'de belirtilen kuralları ihlal ettiğinden kazada % 100 oranında kusurlu olduğu..." şeklindedir.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar:

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

95/1-2. maddesi, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." hükmünü

91/1. maddesi, “İşletenlerin, bu kanunun 85. Maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur” hükmünü

85/1. maddesi, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü

85/son maddesi “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükmünü

14/1-a maddesi, "Karayolu yapısı üzerine, trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya engel yaratacak, trafik işaretlerinin görülmelerini engelleyecek veya güçleştirecek şekilde bir şey koymak, atmak, dökmek, bırakmak ve benzeri hareketlerde bulunmak" hükmünü içermektedir.

6102 Sayılı TTK'nın 1409/2 maddesi "Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir." hükmünü içermektedir.

Poliçenin düzenlendiği ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (KZMSS) Genel Şartlarının;

A.1. maddesi, “motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların” düzenlemesini

A.3. maddesi, “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta(Ek ibare:RG-4/12/2021-31679)teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.

” düzenlemesine

B.4. Maddesi, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ilerisürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre,

tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasınısağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekliel konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlalisonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içkialınmak suretiyle kullanılmasısırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibizorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." düzenlemesine yer verilmiştir.

Konuyla ilgili yargısal içtihat:

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 30/11/2023 tarihli ve 2023/11866 E., 2023/12935 K. sayılı kararında, "bedensel hasarlı trafik kazalarında 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların B.4 maddesinde ifade edilen haller ile benzer zorunlu haller dışında olay yerini terkin, içe rücu sebebi olduğu kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır." denilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 20/05/2013 tarihli ve 2013/3973 E 2013/7268 K. sayılı kararında, "Kaza tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi belge niteliğindedir."denilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 18/01/2021 tarihli ve 2019/3161 E 2021/85 K. sayılı kararında, "KTK'nun 95 ve Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesi uyarınca sigortacının rücu edebileceği tazminat tutarının, sürücünün kusur oranı ve zarar görenlerin gerçek zararı kadar olabileceği" belirtilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 05/04/2018 tarihli ve 2016/8343 E., 2018/3844 K. sayılı kararında, "Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir." denilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

... plakalı aracın yolun orta refüj kısmı üzerine çıkarak aracın ön kısmıyla orta refüj üzerindeki ... 'ye ait reklam panosuna çarptığı, sonrasında araç sürücüsünün olay yerini terk etmiş olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları madde B.4/2-f'de düzenlenen rücu şartının meydana geldiği, ortada tedavi ya da yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitmek ya da can güvenliği nedeniyle terk halinin oluştuğunun da ispatlanamaması ile davalının kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davrandığı,

işletenin faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü ve kazaya karışan aracın kamyonet olduğu dikkate alınarak avans faizi uygulanması gerektiği anlaşılmakla davacı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin iadesine yönelik açılan Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2021/1637 esas sayılı icra takibine yönelik itirazın iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Öte yandan davanın yasal dayanaklarından olan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 67. maddesinin ikinci fıkrasında "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir" şeklinde düzenlenmiş olup, alacak ilişkisinin yargılamayı gerektirmesi, rücusu gereken miktarın kusur oranıyla orantılı olması ve kusur durumunun da mahkememizce belirlendiği değerlendirilerek icra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ ile;

Davalının Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2021/1637 E. esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİ ile,

Takibin aynen devamına,

İcra inkar tazminat talebinin reddine,

2-Yürürlükte Bulunan Yargı Harçları Tarifesi Gereğince alınması gereken 1.691,68-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 24.764,75-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 299,11-TL Başvuru Harcı, 10.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.070,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 11.369,86TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Arabuluculuk sarf ücreti olan 1.320,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye İrat kaydına,

6-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,

7-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı