Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/85 K.2024/743

Av. ... Av. ... Av. ...

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/02/2024

KARAR TARİHİ : 18/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 17/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasındaki 15.12.2022 tarihli Sözleşme ile davalının Sözleşmede belirtilen niteliklerdeki kamyona römork eklenerek kamyonun araba taşıyabilecek şekilde modifiye edilmesi edimini yüklendiğini, modifiye edilecek kamyonu davalının adresine tüm nakliye masrafları ve gümrük vergileri karşılanarak davacı tarafça gönderildiğini, bedeli (avansı) ödediğini, buna rağmen davalının edimini yerine getirmediğini, arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını, sözleşmede kamyonun dorsesiz bir şekilde davalıya gönderileceğine dair bir ifadeye yer verilmediğini,

taraflar arasındaki yazışmalarda davalıya 30.03.2023 tarihli e-posta ile kamyonun güncel (dorseli) fotoğrafları gönderildiğinde davalı tarafından cevaben gönderilen 3.4.2023 tarihli e-postada kamyonun boş olup olmadığının teyit edilmesinin istendiğini, buna karşılık olarak gönderilen 4.4.2023 tarihli e-posta ile kamyonun Türkiye’ye dorsesi boş olarak (yani dorsesi ile birlikte) gönderileceğinin teyit edildiğini, bu suretle davalıya kamyonun boş dorsesi ile birlikte gönderileceğinin bildirildiğini, davacının kamyonu dorsesiz şekilde istemediğini,

davacının yapılan yazışmalarda tenteli dorsenin varlığının modifiye işlemi için problem teşkil edeceğine dair bir bildiride bulunmadığını, buna rağmen davalının kamyonun dorsesiz gönderilmediği ve dorseli şekliyle kamyonun yüksekliği nedeniyle nakliye şirketi tarafından taşınamadığı gerekçesiyle edimini yerine getirmeyip kamyonu iade etmek istediğini, davacının dorsenin Türkiyede sökümünü yaptırmayı teklif etmesine rağmen davalının (nakliye engeli, gümrük engeli gibi) çeşitli bahanelerle ifadan yine kaçındığını ve kamyonu işlemsiz iade ederek sözleşmeyi eylemli olarak feshettiğini,

davalının edimini yerine getirmemesi sebebiyle davacının yaptığı (nakliye) masraflar kaynaklı zararının ve beklenen kar kaybının bulunduğunu, davalının kendisine gönderilen verilere ve fotoğraflara istinaden istenen modifiye işleminin bütün özellikleri bilinerek fiyat teklifi verdiğini ve sözleşme yaptığını, buna rağmen davalının dorsenin varlığını bahane etmesinin kendi kusurundan kaynaklandığını,

davalının belirttiği gibi kamyonun dorseli şekilde gümrükten geçmesine engel bulunmadığının Belçika Gümrük Müşavirliğince doğrulandığını belirterek nakliye sebebiyle ödemelere karşılık 17.510 EURO maddi tazminatın ve uğranılan kar kaybı sebebiyle (belirsiz alacak olarak) 1.000 EUR maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini istemiştir.

Davalı taraf.

Davacı ile yapılan sözleşme ile davalının kamyonuna römork ekleyerek otomobil taşıyacak şekilde modifiye etme edimini üstlendiğini, davacının avans ödemesi yaptığını ancak aracı davalının adresine teslim etme yükümlülüğünü yerine getiremediğini, kamyonun gümrükten geçememesi üzerine taraflar arasında uyuşmazlık oluştuğunu, davacının kamyonu davalı şirketin adresine taşıtması gerekirken davacının kamyonu sadece Türkiye'ye gümrüğüne taşıttığını ancak davalının adresine getirilmediğini, davalının aracı gümrükten geçirmek için sorumluluğunda olmamasına rağmen girişimde dahi bulunduğunu,

davacının üzerine düşen (aracı adrese getirme) sorumluluğunu yerine getirmediğinden davalının kusurunun ve temerrütünün bulunmadığını, davacının zarar taleplerinin haksız olduğunu, davacının yaptığı ön ödemenin kendilerine iade edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Tarafların aralarında davacıya ait kamyonun belirtilen teknik özellikleri taşıyan römorklu halinde dönüştürülmesi hususunda sözleşme ilişkisi kurulduğu her iki tarafın ortak kabulündedir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık: Davacının dava konusu olan kamyonu modifiye işlemleri için davalıya teslim etme yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, davalının eser ediminin ifa etmekten kaçınmasında haklı olup olmadığı, davacının bahsi geçen aracın nakliyesi ile ilgili yapmış olduğu giderler sebebiyle davalıdan alacaklı olup olmadığı ayrıca bahsi geçen kamyonun sözleşme gereği modifiye edilmemiş olması ve römork eklenmemiş olması ve bu haliyle davacıya iade edilmesi itibariyle davacının kar kaybı zararının bulunup bulunmadığı, varsa zarar miktarı ile davalının talep edilen tazminatlardan sorumlu olup olmadığı hususlarındadır.

Dava konusu kamyonun Gümrükte bekleme sebebine ve kamyonun işlem için davacıya nerede teslim edileceğine ilişkin olarak her iki taraftan açıklama alınmıştır.

Dosyaya sunulan taraflar arasındaki e-posta yazışmaları incelenmiştir.

Gölcük Limanını bağlı olduğu Gümrük Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu olan kamyonun kasalı olarak girip Türkiye'de kasanın çıkartılarak yerine araç taşımada kullanılan sistemin monte edilmesi sonrasında ülkeden çıkışı ile ilgili olarak Gümrük yönüyle nasıl bir engel bulunduğu, dava konusu yabancı kamyonun ülkeye giriş şekli itibariyle bunun yasal olarak mümkün olup olmadığı hususları sorulmuştur.

İzmit Gümrük Müdürlüğünün cevabi yazısında :

"Yazı konusu eşya (kamyon) müdürlüğümüzce tescilli ...tarih/sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile gönderici “...” alıcı “...” adına, 15.06.2023 tarihli ...Belge ID numaralı Dahilde işleme izni kapsamında 5100 rejim kodu ile ayniyatı kod4 (fotoğraf) yapılarak işlemleri tamamlanmıştır. İlgili firmanın Müdürlüğümüz kayıtlarına giren ... sayı/tarihli dilekçelerinde eşya mahrecine iade edilmek istenmiştir. Aynı firma ... tarih/sayılı ihracat beyannamesi ile resimli ayniyatı yapılarak ve ayniyat tutanağı tutularak işlemleri ikmal edilmiştir.

-Aracı Türkiye’de kasası söküldükten sonra araç taşımaya uygun treyler takılı hale dönüştürülmesi sonrasında yurt dışına çıkısında gümrük mevzuatı açısından bir engel bulunmadığı,

-Aracın kasasının ülkede bırakıldıktan sonra imal edilen yeni treyler ile ülkeden çıkmasının mümkün olduğu, bırakılan kasanın gümrüğe terk, yeniden ihraç edilmesi ya da ithalat risk kriteri yükümlülüklerinin yerine getirilmesi durumunda ithalinin yapılabileceği (gümrük vergilerinin ödenmesi, ithalat rejim kararına göre gerekli izinlerinin alınması ve girişi ayniyatlarına uygun olması)

-Yazı konusu aracın ülkeye giriş şekli, alınan dahilde işleme izini, yapılan ayniyatlara göre uygun olduğu düşünülmektedir." denilmiştir.

Dosya kapsamı ve toplanan deliller itibariyle dosyanın hüküm vermeye yeterli şekilde aydınlandığı, konunun teknik bir incelemeyi gerektirmediği, uyumazlığın hukuki değerlendirme ile çözüleceği anlaşılmakla bilirkişi incelemesi yapılması gerekli görülmemiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme eser sözleşmesi niteliğindedir. Taraflar arasında e-postalar üzerinden kurulan sözleşme gereğince davacıya ait kamyon araç taşımaya uygun treylere dönüştürülecektir.

Uyuşmazlığın çözümü için iş sahibi davacının işleme konu edilecek kamyonu sözleşme hükümlerine uygun şekilde davalıya teslim edip etmediği hususlarının netleştirilmesi gerekmektedir. Sözleşmenin yorumlanmasında taraflar arasındaki yazışmalar dikkate alınmıştır.

Davalı tarafından hazırlanan ve sözleşmenin temelini oluşturan teklif başlıklı 15/12/2022 tarihli belgenin 6-Notlar bölümünde "... şirketi kamyonu Türkiyeye gönderecektir" ifadesi yeralmaktadır.

Davacının 30/03/2023 tarihli e-postasında " .... Eğer sizi doğru anladıysam kamyon Türkiye'ye gemi ile gidecek, Kamyonu nereye götüreceğimi bana bildirebilir misiniz? "

Davalı 03/04/2023 tarihli e-postasında " Kamyonun üstü boş değil mi, Fotoğrafta mavi şeyler gördüm"

Davacının 04/04/2023 tarihli e-postasında " kamyonumuz Türkiyeye boş olarak gidecek ve Türkiyedeki malları almak için sınırı geçecek ve doğrudan fabrikanıza gelecektir. Fabrikanıza vardıktan sonra sürücü Türkiye'de tatil yapacaktır. Sürücü bir Türk, Türkçe konuşuyor ve orada rahat 1-2 ay geçirebilir."

Davacının 07/04/2023 tarihli e-postasında "...Çünkü sınır personeli kamyon Türkiyeye girdiğinde fotoğrafını çekiyor. Kamyon kasasız ve boş olacak. Kamyon Türkiye'den çıkarken kasalı olacak. Bu sorun olabilir Böyle söyledi Ne yapacağımızı bilmiyorum. Benim tepkim: Biz de sadece şasiyi gönderebiliriz. Siz konstriksüyonu yapın ve konstriksüyonu fatura edin "

Davalının 20/05/2024 tarihli e-postasında " Bize kamyon boş dediniz. Mavi kasalı Kamyonu gönderdiniz. Kamyonu göndermeden önce size sordum. Ekte Maili görebilirsiniz. Nakliye şirketi yükseklik sınırı nedeniyle kamyonu alamadı. Kamyonun üzerinde mavi kasa olduğu için bu kamyonu yapamıyoruz. Bu yüzden kamyonu geri gönderiyoruz"

Davacının 12/07/2023 tarihli e-postasında " Kamyonun boş olup olmadığı sorunuza gelince , gerçekten boş olduğunu söyledim, yani kamyonla Türkiyeye gelen bir mal veya başka birşey olmadığını kastettim. Bunun bir yanlış anlamaya dayandığını anlıyorum..."

Davacının delil olarak bildirdiği Büreksil Ticaret Müşavirliğine gönderdiği 12/07/2023 tarihli e postada davacının "aracın Kocaeli limanına, oradan da karayolu ile davalının fabrikasına götürülmesinin anlaşılan nakliye firmasına ait olduğunu, kamyonun davalının fabrikasına ulaşmadığını, kamyonun boş gelip gelmeyeceği davalı tarafından sorulduğunda kendisinin kamyonun boş geleceğini teyit ettiğini, bu konuda bir iletişimsizlik olduğunu" belirttiği görülmektedir.

Bu yazışmalar birlikte değerlendirildiğinde davacının işlem yapılacak kamyonu davalı yüklenicinin adresine götürmeyi üstlendiği, işlem yapılacak aracın davalıya fabrikasında tesliminin kararlaştırıldığı, aracın kasasız olarak boş şekilde getirilmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Davalı 03/04/2023 tarihli e-postasında aracın kasasız olması gerektiğini belirttiği görülmektedir. Davacı vermiş olduğu cevaplarda aracın boş olduğunu teyit etmiştir. Davacının kamyonun boş olması ifadesinden kasasının içinin boşluğunu anladığı ve bunun bir iletişim eklikliğinden kaynaklandığı düşünülebilir. Ancak davacının 07/04/2023 tarihli e-postasında "...Çünkü sınır personeli kamyon Türkiyeye girdiğinde fotoğrafını çekiyor. Kamyon kasasız ve boş olacak.

Kamyon Türkiye'den çıkarken kasalı olacak. Bu sorun olabilir Böyle söyledi. Ne yapacağımızı bilmiyorum. Benim tepkim: Biz de sadece şasiyi gönderebiliriz. Siz konstriksüyonu yapın ve konstriksüyonu fatura edin " ifadelerini kullandığı dolayısıyla aracın Türkiye'ye kasasız şekilde gelmesi gerektiğini bildiği ya da bilecek durumda olduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki e-postalarla kurulan ve şekillenen sözleşme gereği davacı aracı kasasız olarak Türkiye'ye getirmek ve davalının adresine ulaştırmak zorundadır. Dava konusu kamyon işlem yapılmak üzere davalının adresine götürülmemiştir. Davalının eseri meydana getirme borcu üzerinde işlem yapılacak aracın kendisine sözleşme hükümleri gereği adresinde teslim edilmesi ile başlayacaktır. Davacı işlem yapılacak aracı davalıya teslim etmeden davalıdan edimin ifasını istemekte ve ifa gerçekleşmediğinden bahisle tazminat talep etmede haklı değildir. Davalı bir yükümlülüğü olmamasına rağmen dava konusu kamyonu gümrükten alma ve adresine getirme girişiminde bulunmuş ise de bunun engelle karşılaştığı ve aracın kasalı olması sebebiyle bunun mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Kamyonun kasasının davacının organizasyonu ile Türkiye'de sökülerek davalının istediği şekilde imalata hazır edilebileceği teklif edilmesine rağmen bunun davalı tarafından kabul edilmediği vurgulanmıştır. Sözleşmenin ifası sırasında davalının kabulü olmadan sözleşme hükümlerinin tek taraflı olarak davacı tarafça değiştirilmesi mümkün değildir.

Gümrük müdürlüğünden verilen cevapta kasa ile giren kamyonun Türkiye'de kasası söküldükten sonra treyler imalatı yapılıp ülke dışına çıkmasında gümrük yönüyle bir engel olmadığı belirtilmekle beraber; bahsi geçen kasanın Türkiye'de kalacak olması sebebiyle gümrüğe terk, yeniden ihraç edilmesi ya da ithalat risk kriteri yükümlülüklerinin yerine getirilmesi durumunda ithalinin yapılabileceği (gümrük vergilerinin ödenmesi, ithalat rejim kararına göre gerekli izinlerinin alınması ve girişi ayniyatlarına uygun olması) bildirilmiştir.

Görüldüğü üzere kasanın Türkiye'de bırakılmak istenmesi sözleşmede öngörülmeyen ek iş ve işlemlerin ve maliyetlerin ortaya çıkmasına sebep olacaktır. Bu koşullarda davalının kamyonun sözleşmede öngörüldüğü şekliyle kasasız biçimde adresinde kendisine getirilmemiş olması sebebiyle sözleşmeye aykırılıktan dolayı sözleşmeden dönmesi haklı bulunmuştur.

Davalının sözleşmeden haklı olarak döndükten sonra davacıdan aldığı ödemeyi iade ettiği ve -kendisine usule uygun olarak teslim edilmediği halde- kamyonu da davacıya gönderdiği görülmektedir. Davalıya atfedilebilecek bir kusur görülmediğinden davacının davasının reddine karar verilmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın REDDİNE,

2-Yürürlükte Bulunan Yargı Harçları Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 10.025,98-TL'nin yatıran tarafa karar kesinleştiğinde talep halinde iadesine,

3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 95.819,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Ara buluculuk dosyasında Bakanlık bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL ara bulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

6-Artan gider avansın kararın kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine,

Katip ... · e-imzalı Başkan ... · e-imzalı