Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/2446 K.2024/2570

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/06/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı ticari taksi aracın müvekkili adına ruhsatlı olduğunu, 27/01/2019 tarihinde ... plakalı aracın kırmızı ışıkta geçmesi nedeniyle müvekkilinin kullandığı araca çarpması sonucu müvekkilinin aracının kullanılamaz hale geldiğini, kaza sebebiyle ...'ın aracının sigortasını yapan dava dışı ...

Sigorta A.Ş tarafından müvekkiline sigorta limiti olan 36.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkilin aracı ticari taksi olarak kullandığını, kaza tarihinden itibaren çalıştırmadığı için kazanç kaybına uğradığını, pert olan aracın ÖTV'sini de ödemek zorunda olduğunu, 13/05/2019 tarihinde arabulucuya başvuru yapıldığı fakat anlaşmanın sağlanamadığını, müvekkilinin aracının kaza tarihi itibarıyla gerçek değeri için şimdilik 1.000,00 TL, müvekkilinin kazaya konu aracı kullanamaması nedeniyle meydana gelen kazanç kaybı için 1.000,00 TL,

müvekkilinin 4760 sayılı ÖTV Kanunu uyarınca ödemek zorunda olduğu ÖTV (KDV Damga vergisi dahil) için 30.470,98 TL olmak üzere şimdilik toplam 32.470,98 TL'nin ... ... yönünden olay tarihi olan 27/01/2019 tarihinden, davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan, arabulucuya başvuru tarihi 13/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin vergi borcundan sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olduğunu, kasko poliçesi teminatında yer almayan birden çok hususta talepte bulunduğu ve sigorta şirketini bir zenginleşme aracı olarak gördüğünü, dosyanın esasına girilmeden husumet itirazları tahtında davanın reddini, davacının açmış olduğu haksız ve yersiz davanın reddini, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda davacının dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde yolun durumunu ve diğer kavşaktan gelen araç olup olmadığını kontrol etmeksizin seyir etmesinden dolayı kazanın meydana geldiğini, müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğini, haksız ve kötüniyetli açıldığı ortada olan davanın reddi ile dava harç ve masraflarının davacı üzerinde bırakılarak, davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle. Öncelikle davalı taraf yasal cevap verme süresinin dolmasından sonra iş bu cevap dilekçesini dosyaya sunduğunu, dosya içerisindeki ATK raporu ile de davalı tarafa ait araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracını kullanan dava dışı ...'ın kusursuz olduğu sabit olduğunu, aracında hasar meydana gelmediğinin davalı ... ...'ın ZMMS yapan dava dışı ...

Sigorta A.Ş.’nin hasar dosyasından da anlaşıldığını, aracın trafikten çekilmesinin aracın hurdaya çıktığı anlamına gelemeyeceğini, ÖTV, KDV ve Damga Vergisi yatırmasının talep edildiğini, müvekkilinin ticari taksi niteliğindeki aracını kullanamaması nedeni ile kullanmadığı süre için uğramış olduğu zararın tespit edilerek tazminine karar verilmesi gerektiğini belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava trafik kazasından kaynaklı oluştuğu iddia edilen maddi zararın (araç değer kaybı, kazanç kaybı ve ödenen ÖTV bedeli) tazmini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekili, trafik kazası nedeniyle hasarlanan ticari taksi niteliğindeki aracını davacının bu süreçte kullanamaması nedeni ile kullanmadığı süre için uğramış olduğu kazanç kaybının tespit edilerek tazminine karar verilmesi gerekirken, bu talebin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu savunmuştur.

Davacıya ait olan ... plaka sayılı araç bir ticari taksi olup, 27/01/2019 tarihinde yaşanan trafik kazası nedeniyle davacının aracında maddi zararın oluştuğu, dosya kapsamına alınan ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın 16/10/2020 tarihli ve ... sayılı raporunda davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın kusursuz olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü olan davalı ...’in % 100 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Onarım masrafları, taşıtın riziko tarihindeki değerinin belli bir oranına ulaşır ya da taşıt onarım kabul etmezse taşıt tam hasara uğramış sayılır.

Yargıtayın yerleşmiş uygulamaları dikkate alındığında araç tamir bedeli araç bedelinin yarısı aştığında aracın pert sayılması ve buna göre karar verilmesi gerekir. Aracın pertinin uygun olması halinde de davalı taraf ayrıca değer kaybı zararından sorumlu olmaz.

Aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın olay tarihindeki 2. el piyasa rayiç değeri ile sovtaj değeri arasındaki farkın gerçek zararı oluşturduğu ortadadır. Ancak bilirkişi raporunda sigorta şirketlerinden sovtaj teklifleri gelmediğinden aracın sovtaj değerinin hesaplanamadığı bildirilmiş, mahkemece de hasar bedeline yönelik talep reddedilmiştir.

Yine davacı aracını kullanamadığı dönem için kazanç kaybı istemişse de bu yönde de araştırma yapılmadan yetersiz bilirkişi raporuna karar verilmesi hatalı olmuştur. Mahkemece ilgili esnaf odasından yaklaşık günlük gelirin kaza tarihi itibarı ile sorulması, varsa bu hususta davacıya delillerini sunması için süre verilmesi ve buna göre zararın belirlenmesi, en azından zararın muadil bir aracın yaklaşık yeniden satın alınabileceği süre belirlenerek buna göre muadil aracın günlük kira bedeli üzerinden belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verilmesi hatalı olmuştur.

Buna göre mahkemece, yukarıda gösterilen eksiklikler tamamlandıktan sonra farklı bir makine mühendisi ve gerekirse gelir kaybı zararı için mali müşavir bir bilirkişiden yeniden rapor alınarak; tüm dosya kapsamı, aracın modeli, markası, km'si, kullanım tarzı, daha önce kazaya karışıp karışmadığı vs birlikte gözönünde bulundurularak, davaya konu kaza sonucu davacı tarafın aracında meydana gelen hasarın ekspertiz raporu ile kıyaslanarak araçtaki hasarlar dikkate alınarak hesaplanması, onarım giderinin belirlenmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik değilse aracın sovtaj bedelinin belirlenmesi,

aracın olay tarihindeki 2.el piyasa rayiç değeri ile hasarlı aracın olay tarihindeki piyasa değerinin (sovtaj değeri) tespit edilmesi, 2.el piyasa rayicinden, sovtaj değerinin mahsubu ile davacı zararının bulunması, aracın onarım giderinin mi, pertinin mi uygun (ekonomik) olduğunun değerlendirilmesi,

aracın pert sayılmaması ihtimalinde değer kaybı tazminatının Yargıtay içtihatları gereğince aracın kazadan önceki piyasa rayiç değeri ile kazadan sonraki bedel farkına göre araçta meydana gelen değer kaybı zararı varsa hesaplaması hususlarında ayrıntılı, açıklamalı, denetime elverişli rapor düzenlenmesi gerektiği anlaşılmakla davacı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusu yerinde görülmüştür.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353/1-a.6 maddesi uyarınca kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.