Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/2954 K.2024/2990

Mahkemenin Birleşen ... Esas ... Karar Sayılı Dosyası

DAVACI : ... VEKİLLERİ : Av.

DAVALI : 2-

VEKİLLERİ : Av. ....

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 12/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 12/12/2024

... Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/06/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket adına kayıtlı ve ...'ın idaresindeki ... plaka sayılı aracın 18.05.2008 tarihinde tek taraflı trafik kazasında ...'in yaralanarak maluliyetine sebebiyet verildiğini, aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi bulunmadığı için ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne karar verildiğini, söz konusu bakiye 2.833,69 TL harcın ödenmesine karar verildiğini, bu harcın ... Vergi Dairesine 04.11.2015 tarihinde ödendiğini, Sigortacılık yasası ile ... Yönetmeliğine ödenen bu harcın rücuen tahsili için ... ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe geçildiğini, davalının yasal dayanağı olmadan ve gerçeklere aykırı şekilde itiraz ederek hakkındaki icranın haksız bir şekilde durmasına sebebiyet verdiğini beyan ederek davalının ... ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında yapılan takibin iptaline, % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl dosya davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ölümlü ve yaralamalı kazanın meydana geldiği ... plakalı aracın müvekkili şirketin hukuki işleteni olmadığını, bu nedenle gerek ölümden dolayı gerekse sakatlıktan dolayı davacı kurumun müvekkili aleyhine açmış olduğu rücuen tazminat davası Yargıtay bozmasından sonra ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas numarasını aldığını, Yargıtay bu dosyada “Hukuki İşleten” sıfatının araştırılmasını istediğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun olabilmesi için aracın maliki olmanın yeterli olmadığını, hukuki işleten sıfatının bulunması gerektiğini, hadisede aracın üçüncü şahsa kiralandığı süreçte şüpheli şekilde ölümlü kazanın meydana geldiğini, aracı sürenin, ölen ve yaralanan kişileri tanımadıklarını beyan ettiğinden hukuki işleten sıfatının olmadığı olgusu ispatlandıktan sonra müvekkili şirketin sorumluluğunun olacağını beyan ederek davanın reddini istemişir.

Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle; asıl davanın konusu olan olayla ilgili ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açılmış olduğu tazminat davasının yapılan muhakeme sonunda davanın kabulüne karar verildiğini, kararın Yargıtay 17. H.D.nin 20/10/2016 tarih 2014/10443 esas 2016/9133 karar nolu ilamı ile onanmasına karar verildiğini, kararın ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına takibe konulduğunu, kapak hesabına göre toplam 56.014,94 TL nin 48.260,87 TL sinin taraflarında ödendiğini, bakiye 7.754,07 TL sinin ödeme tarihine kadar işlemiş 1.992,26 TL faizle birlikte 9.746,33 TL nin 13/02/2017 tarihinde banka kanalı ile ödendiğini, müvekkili davacının yasa gereğince ödemek zorunda kaldığı 9.746,33 TL nin takip tarihi olan 22/03/2017 tarihine kadar işlemiş faizi ile birlikte toplam 9.832,85 TL nin tahsili için davalı hakkında ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişildiğini, davalının yasal dayanağı olmayan sebeplerle itiraz ederek haklarındaki icranın durmasına sebebiyet verdiğini, davalının yersiz, mesnetsiz ve kötü niyetli olarak yapmış olduğu itirazın iptaline karar verilmesini ve dava usul ekonomisi bakımından ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dava davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracın işleteni olmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirket hakkında davaların açılmasında müvekkili şirketin bir kusuru ve ihmalinin söz konusu olmadığını, kazaya karışan aracın davalı malik tarafından dava dışı 3. kişiye kiralanmış olduğunu bilmediklerini bu nedenle aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bu yönü ile kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ölümlü trafik kazasında ... tarafından dava dışı vefat edenin mirasçılarına ödenen bedelin rücusu nedeniyle itirazın iptali davasıdır.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinafının incelenmesinde:

18/05/2008 tarihinde davalı şirket adına kayıtlı ve ...’ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile tek taraflı yapmış olduğu trafik kazasında dava dışı ...’in yaralanarak maluliyetine sebebiyet verilmiştir.

Kaza sonrasında malul kalan şahıs, çarpan aracın trafik sigortasının olmamasından dolayı davacı kurum aleyhine .... Asliye Hukuk Mahkemesi ve ... Asliye Ticaret Mahkemesinde tazminat davası açmıştır. Yapılan yargılamalar sonucunda davaların kabulüne karar verilmiş, karardan doğan alacaklar ve bakiye karar harcı davacı tarafından ödenmiş, davacı ödemiş olduğu bakiye karar harcı ile alacağın tahsili için davalılar hakkında Güvence Yönetmenliğinin 14-16 maddesine istinaden ... İcra Müdürlüğünün ... ve ... esas sayılı dosyaları ile ilamsız icra takibine girişmiş ancak davalı/borçlu şirketin itirazı üzerine icra tabinin durdurulmasına karar verilmiş, bunun üzerine itirazın iptali talebiyle eldeki dava açılmıştır.

Mahkemece ... E. ve ... E. sayılı dosyaları birleştirilmiş ve ... E. sayılı dosya üzerinden yapılan yargılama neticesinde; mahkemenin kesinleşen ... esas sayılı dosyasında ... plakalı aracın 2 yıllığına davalı ... Pencere Kapı Aksesuarları ve Metal Sanayi Tic. A.Ş tarafınndan dava dışı ...'e kiraya verildiğinin sabit olduğu ve bu nedenle davalı şirketin işleten sıfatı ve sorumluluğunun kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine ve davalı şirket lehine asıl ve birleşen davada vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.

Yargılama harç ve giderleri, kural olarak davada haksız çıkan tarafa, yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir (HMK m. 326/I). Davayı kazanan taraf, davayı bir vekil aracılığı ile takip etmişse, haksız çıkan taraf, yargılama gideri olarak vekalet ücreti ödemeye de mahkum edilir (HMK m. 323/1-ğ).

Burada önemle vurgulanmalıdır ki, bir kimseye diğer tarafın dava giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o kimsenin diğer tarafın gider yapmasına haksız olarak sebebiyet vermiş olmasıdır. İşte bu nedenledir ki, dava açıldığı anda haklı durumda bulunan tarafın, yargılama sırasında meydana gelen mevzuat değişikliği sonucu haksız duruma düşmesi halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulması olanaklı değildir.

İlk derece mahkemesince bekletici mesele yapılan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında, davalı ... Pencere Kapı Aksesuarları ve Metal San. Tic. AŞ yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmiş, karar; Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020/3819 esas 2021/1209 karar sayılı ilamı ile onanması ve akabinde karar düzeltme talebinin Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 23.12.2021 2021/19596 esas 2021/11027 karar sayılı ilamıyla reddedilmesi üzerine 23.12.2021 tarihinde kesinleşmiştir.

Eldeki davaların açılma tarihleri 17.03.2016 ve 02.11.2018 olup, davaların açıldığı tarih itibariyle ... plaka sayılı aracın davalıya ait olduğu, davalının işleten sıfatının bulunmadığının tespitine yönelik mahkeme kararının dava açıldığında bulunmadığı, davacının bu durumdan haberdar olamayacağı, davalının aleyhine dava açılmasına sebebiyet verdiği bu itibarla davacının dava açıldığı anda haklı durumda bulunduğu gözetilerek davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı görülmüş olup, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

HMK 353/1-b-2 maddesine göre" Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilebileceği düzenlenmiştir. Dosya kapsamına göre yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak üzere kaldırılmasına, hükmün 4. ve 6. fıkralarının hükümden çıkarılmasına karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.