Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/202 K.2024/2274

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... arasında ticari alım satımdan kaynaklanan borç ilişkisinin olduğunu, müvekkilinin davalı ...'in şahıs firmasına resmi kayıtlara göre 40.343,76.TL borcunun bulunduğunu, fakat bunu zaruret hali nedeni ile ödeyemediğini, Bunun üzerine davalı tarafından, .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas nolu takip dosyası ile takip başlatıldığını ve müvekkilinin taşınması esnasında haberi olmadan 57.587,64.TL tutarında takibin kesinleştiğini, müvekkilinin borcunun takip tarihinde ödeme emrinde yer aldığı şekli ile 57.587,64.TL olmayıp cari hesaplarda yer aldığı şekli ile 40.343,76.TL olduğunu, davalının kötü niyetli olduğunu, ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile 15.000,00.TL cari hesap alacağının tahsili amacıyla 20.12.2019 tarihinde müvekkili aleyhine takip başlatıldığını, davalı tarafından başlatılan müvekkili aleyhine 24.12.2019 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyası ile ikinci ve mükerrer takip başlatıldığını, bu takibe itiraz ettiklerini belirterek, müvekkili şirketin takip tarihinde 57.587,84.TL borcu olmadığını, 40.343,76.TL borcunun bulunduğunu, 17.243,88.TL miktara işleyen feriler kadar takibin iptaline, bu tutar üzerinden %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, açılan menfi tespit davasının süresinde açılmadığını ve zamanaşımına uğradığını, davalı borçlunun kötü niyetli olduğunu, iş bu davadan önce yine müvekkili alacağını sürüncemeye uğratmak için .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyası ile “tebligatın iptali icra memuru muamelesi) ile şikayette” bulunduğunu, ancak davanın reddedildiğini, davalının diğer iki takip için yine müvekkilini zora sokmak amacıyla menkul ve gayrimenkullerini elden çıkartmak amacıyla itirazlarda bulunduğunu davacının anlaşma yoluna gitmeyerek müvekkilini mağdur ettiğini ve ödeme yapmadığını ileri sürerek davacı tarafin, takibe konu faturaları yok sayarak kötü niyetli itirazlarının tespiti amacıyla ...

Vergi Dairesi'nden takibe konu faturanın KDV'sini indirim konusu yapıp yapmadığını sorulmasını talep ederek; arz ettikleri açıklamalar ve re'sen nazara alınacak sebeplerle, haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış olan işbu davanın reddine, davacı borçlunun alacağın%20'si orarundan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " taraflarca verilen Form BA ve BS Bildirimlerinde mutabakatın bulunduğu, herhangi bir uyumsuzluğun olmadığı, Davacı kayıtlarının incelenmesinden; davacının, davalıya takip tarihi itibariyle 40.346,05.TL borcunun gözüktüğü, mahkemenizce davacı defterlerine göre hüküm kurulması halinde;

davalı tarafından, davacı aleyhine başlatılan tüm takiplerden dolayı davacıdan talep edebileceği asıl alacağın 40.346,05.TL olması gerektiğinin bildirilmesi karşısında davalının takip tarihi itibari ile vergi kayıtları ve taraf defterlerine göre 40.346,05.TL alacağının bulunduğunun sabit olmasına göre bu alacak dışındaki 17.148,59.TL yönü ile davanın kısmen kabulüne ispatlanamayan fazlaya dair taleplerin reddine davalının takipte kısmen de olsa alacağının bulunması ve açık kötü niyetinin tespit edilmemiş olmasına göre davacının kötüniyet tazminat talebinin reddine,

verilmiş ve uygulanmış bir tedbir kararı bulunmamasına göre davalı tarafın red edilen kısım yönü ile tazminat talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davanın kabul edildiği kısım olan 17.148,59.TL eksik inceleme sonucu hazırlanan bilirkişi raporuna göre kabul edildiğini, müvekkili ile karşı taraf 2014 yılı dahil olmak üzere ticari ilişki içinde olduklarını, bilirkişi raporunun sadece 2015 yılından sonraki yıllara ait ticari defterlerin incelendiğini, 2014 yılına ilişkin rapor hazırlanmadığını, ticari defterlere istinaden müvekkili ile davacı arasında borç ilişkisi olduğunun sabit olduğunu, davacının borçlu konumunda olduğunu,

davaya konu ilgili icra dosyasındaki takip çıkış miktarı ile ticari defterlerdeki borç miktarının farklı olmasındaki sebep ise müvekkil ile davalının ticari defterler dışındaki açık hesap kaynaklı borç ilişkisi olduğunu, bilirkişi raporunda sabit olduğu üzere iki tarafın 2015-2019 yılları arasında bir ticari ilişki mevcut olduğunu, aradaki bu farkın ticari ilişkide açık hesaplardan kaynaklandığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, taraflar arasında ticari alım satımdan kaynaklanan borç ilişkisinin olduğunu, davalıya 40.343,76.TL borcunun bulunduğu, ancak davalı tarafından, hakkında başlatılan icra takibi ile 57.587,64.TL'nın talep edildiği, takibin mükerrer takip olduğu, davacıya bu miktarda borcu olmayıp, eski çalışanının hesaplarında oynama yaptığı iddia edilerek, .... İcra Müdürlüğü'ne ait ... sayılı dosyadaki icra takibi nedeniyle davalıya 17.243,88.TL borcu bulunmadığının tespiti ile bu miktar yönünden takibin iptali talep edilmiş, davalı ise, davanın zamanaşımına uğradığını, davanın haksız ve kötü niyetli olarak açıldığını, bu nedenle reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın 17.148,59.TL üzerinden kısmen kabulüne ve kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

.... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile davalı alacaklı ... tarafından, davacı borçlu ... Sıhhı Isı Tes. aleyhine 57.587,64.TL üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı, takibin dayanağının ise fatura alacağı olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, davaya esas teşkil eden icra takibinin mükerrer takip olduğu ileri sürülmüş ise de, davacı tarafından mükerrerlik iddiasına konu olan .... İcra Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı dosyasının taraflarının farklı olduğu, .... İcra Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı dosyanın ise, tarafları aynı olmakla birlikte, takibin dayanağının 15.000,00.TL cari hesap alacağı olduğu, bu nedenle davacının dava konusu icra takibinin mükerrer olduğu yönündeki iddiasının yersiz olduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafından, davanın zaman aşımına uğradığı savunulmuş ise de, dava, faturaya dayalı olarak başlatılan icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davası olup, yasada, menfi tespit davaları yönünden, itirazın iptali veya istirdat davası gibi zamanaşımı veya hak düşürücü bir süre düzenlenmediğinden, davalının bu yöndeki savunmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Menfî tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır:

Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü, hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (HMK m. 190; MK m.6).Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru, s:143). (HGK'nın 16/04/2019 tarih ve 2017/19-832 Esas, 2019/459 Karar)

Ticari defterlerin delil vasfını taşıyabilmesi için uyulması gereken kurallar 6100 sayılı HMK' nun 222. maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede, "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması,

bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olmasının gerektiği, bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamayacağı, açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtlarının,

sahibi aleyhine delil olacağı" belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamından, davacı tarafından, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında 40.343,76.TL borcunun bulunduğunun kabul edildiği, ancak davalı tarafından başlatılan icra takibi ile 57.587,64.TL'nın talep edildiğinin, davalıya 17.243,88.TL borcu bulunmadığının, bu yanlışlığın eski çalışanı olan ... 'in hesaplarında yaptığı oynamadan kaynaklandığının iddia edildiği, davalının ise, takibe konu olan faturalardaki malların davacıya teslim edildiğinin ve bedelinin ödenmediğinin savunulduğu,

ilk derece mahkemesince, taraflara ait ticari defterlerin incelenmesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında 2015-2019 tarihleri arasında cari hesaptan kaynaklanan ticari ilişki bulunduğu, dava konusu icra takibinin dayanağı olan 52.183,96.TL bedelli faturaların taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflarca verilen BA ve BS bildirimlerinde mutabakat bulunduğu, taraf defterlerindeki ödeme kayıtları dikkate alındığında, davalının davacıdan talep edebileceği alacak tutarının 40.346,05.TL olup, mahkemece, bu alacak dışındaki 17.148,59.TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu,

davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır