Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2494 K.2025/2696

Adana 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... esas 2022/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, şirketin, Yenidoğan Mah. ... adresinde 06.08.2019 tarihinde sabah saat saatlerinde, itfaiye raporuna göre, elektrik tesisatının kısa devre yapmasından kaynaklı yangın çıkmış olup, malların önemli bir kısmı zarar gördüğünü, müvekkili firmanın 04.10.2018 tarihinde Halk Sigorta A.Ş'ye ... poliçe numarasıyla Halk İşyeri Paketi Sigorta Poliçesi Yaptırmış olup, hasar ve zararların bu poliçe teminatı kapsadığını, davalı sigorta şirketinin poliçenin düşük bedelle yaptırılmış olması sebebiyle, müvekkili şirkete ancak 51.000,00.TL bir ödeme yapılacağını ifade ettiğini, müvekkilinin söz konusu şirketle görüşmelerinde,

söz konusu fabrika binasının dahil ilgili bankaya ipotekli olduğunu ifade ederek, gerçek bedelin davalıca bilindiği halde bu şekilde bir poliçenin kendisine gönderildiğini, ancak davalı sigorta şirketi daha sonra taahhüt etiği parayı dahi ödemediğini, davanın kabulüyle,

söz konusu yangın sebebiyle oluşan bina ve bütünleyici parçalarıyla alakalı zararlardan kaynaklı olaak fazlaya ilişkin hak ve alacaklarının saklı kalmak kaydıyla ve gerçek değer anlaşıldıktan sonra yükseltilmek kaydıyla şimdilik 127.000,00 TL'nin 06.08.2019 tarihinden İtibaren işleyecek ticari gaziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkilime ödenmesine,ayrıca yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalıdan alınarak müvekkilime ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, sigortalı binada meydana gelen, 06.08.2019 tarihinde gerçekleşen yangın nedeniyle müvekkili şirket nezdinde ihbar üzerine 3603401 nolu hasar dosyası açıldığını, 25.09.2019 tarihli sigorta ekspertiz raporu düzenlendiğini, davacı yana ait binanın müvekkili şirkete 854.500,00.TL sigorta bedeli ile sigortalanmış olup, gerçek değerinin altında sigortalandığı için eksik sigortalandığını, eksik sigorta hesaplaması yapılınca, davacı yanın gerçekleşen riziko nedeniyle alması gereken tazminat tutarı 51.000,00.TL olarak hesaplandığını,

poliçe şartnamesi ve yasa gereği temerrüt tarihinden itibaren müvekkili sigorta şirketi işleyecek yasal faizden sorumlu olduğunu, eksik sigorta nedeniyle hesaplanan 51.000,00-TL, davacı tarafa ödenmek istenmiş, fakat bu miktarı davacı yanın kabul etmemesi nedeniyle davacı yan işbu davayı açtığını, tüm itirazlarımız saklı kalmak kaydıyla hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " poliçedeki teminatın 854.500,00.TL ve bina değerinin 1.313.200,00 TL olmasına göre 0,34930 oranında eksik sigorta yapıldığının belirlendiği, söz konusu oranda eksik sigorta indirimi uygulandığında binadaki teminat dahilindeki 74.189,00.TL zarardan eksik sigorta oranında olmak üzere (74.189,00.TL X 0,34930 =) 25.914,22.TL indirim uygulandığında bu kapsamdaki zararın 48.274,78.TL tutarında olduğu,

yine binadaki teminat dahili elektrik aksamından kaynaklı 10.802,98.TL zarardan eksik sigorta oranında olmak üzere (10.802,98 TL X 0,34930 =) 3.773,45.TL indirim uygulandığında bu kapsamdaki zararın 7.029,45.TL tutarında olduğu, davacının söz konusu eksik sigorta indirimi uygulandıktan sonra davalı sigorta şirketinin poliçesi kapsamında gidermesi gerekli bakiye zararları toplamının (48.274,78.TL + 7.029,45.TL=) 55.304,23.TL tutarında olduğu,

davacı tarafça işyerindeki tekstil ürünlerinin yanmasından kaynaklı zararlarının da giderilmesi talep edilmiş ise de bu zararların poliçede "yangın bina" olarak anılan teminat kapsamında bulunmadığından davacının işyerindeki tekstil ürünlerinden kaynaklı gerçekleşen zararından dolayı davalının hukuki sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabul ve kısmen reddi ile 55.304,23.TL maddi tazminatın 22/08/2019 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin sigorta şirketinin işlemleri ağır yürütmesinden kaynaklı olarak binanın ve zarar gören aksamların tadilatını ve tamiratını kendisi yaptırdığını, faturaları ibraz ettiklerini, davalının gerekli ödemeyi yapmadığını, bilirkişi raporunda bir kısım tadilat ve tamirat ile ilgili masrafların bina yada elektrik değil, makina ile ilgili aparatlar olduğu iddiasıyla hesaplama dışı tutulmasının hukuka uygun olmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin sigorta şirketine sigortalı binan rayiç değerinin altında sigortalanması nedeniyle eksik sigorta tespit edildikten sonra poliçe şartnamesi gereği sigortalı binanın yangına bağlı gerçekleşen riziko nedeniyle sigortalı binada hasar gören yerler kalem kalem işçilik tutarları ile fiyatlandırılmış ve poliçe şartnamesi gereği gerekli muafiyet indirimleri uygulanarak meydana gelen yangın nedeniyle sigortalı binada,

elektrik ve bina zararı toplamı olan 84.991,91.TL zarar eksik sigortaya göre oranlama yaparak alabileceği 33.000,00.TL tazminat tutarını hesaplayamaması nedeniyle bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, ilk derece mahkemesi itirazlarını değerlendirmediğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, İşyeri Sigortası Poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı sigorta şirketi nezdinde ... nolu Halk İşyeri Paketi Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınmış olan iş yerinde 06.08.2019 tarihinde elektrik tesisatının kısa devre yapmasından kaynaklı olarak çıkan yangın sonucu iş yerinin zarar gördüğü, zararın tazmini için davalıya başvurulduğunda, davalının, poliçenin düşük bedelle yaptırılmış olması sebebiyle, ancak 51.000,00.TL ödeme yapılacağını bildirdiği, oysa ki, iş yerinin ipotekli olup, gerçek bedelin davalı tarafından bilindiği, davalının taahhüt etiği parayı da ödemediği iddia edilerek,

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 127.000,00.TL tazminatın davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise, sigortalı binanın 854.500,00.TL sigorta bedeli ile 1.313.200,00.TL olan gerçek değerinin altında eksik sigortalandığını, eksik sigorta nedeniyle davacıya ödenecek tutarın 51.000,00.TL olduğunu, davacının bu tazminat tutarını kabul etmediğini belirtip, davanın reddini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun ekesik sigorta başlıklı 1462. maddesi; "Sigorta bedeli, sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması hâlinde sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder. "

Yangın Sigortaları Genel Şartları "Eksik Sigorta" başlıklı A.5 maddesi; Poliçede belirtilen sigorta bedeli, sigorta edilen menfaatin, hasara uğradığı andaki değerinden düşük olduğu takdirde, menfaatin bir kısmının zarara uğraması halinde sigortacı, aksine sözleşme bulunmadıkça sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranı neden ibaretse zararın o kadarından sorumludur.

Sigorta ettiren, sigorta sözleşmesini, yukarıdaki oran göz önüne alınmaksızın sigorta bedelini aşmayan zararın tamamının sigortacı tarafından ödeneceği şeklinde değiştirebilir. Sigorta ettiren sözleşmeyi bu şekilde değiştirdiğini, rizikonun gerçekleşmesinden önce, noter protestosu ile sigortacıya bildirdiği takdirde, bildirim gününden sonra gelen günden itibaren sözleşme hükümleri, kendiliğinden, sigortacının sigorta bedelini aşmayan zararın tamamından sorumlu olacağı şeklinde değiştirilmiş olur.

Sigorta ettiren tarifede belirtilen prim farkını esas primin ödenmesine ilişkin hükümler uyarınca öder."şeklindedir.

Somut olayda, davacıya ait "Yenidoğan Mahallesi, ...Yüreğir/Adana" adresindeki işyerinin 04/10/2018-2019 dönemini kapsar şekilde, ... numaralı Halk İşyeri Paketi Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketi nezdinde teminat altına alındığı, poliçede yangın bina teminatının 854.500,00.TL olduğu, s 06/08/2019 tarihinde elektrik tesisatının kısa devre yapması sonucu yangın meydana geldiği ve işyerinin, içindeki bir kısım mallar ile birlikte hasara uğradığı, davacı tarafından poliçe kapsamındaki zararın tazmininin talep edildiği, sigorta poliçesinde dain-i mürtehin olan Halk bankasının davaya muvafakatının bulunduğu,

davalının, eksik sigorta nedeniyle zararın tamamının ödenemeyeceğini savunduğu, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan ve dairemizce de benimsenen bilirkişi raporunda, davacıya ait iş yerinde çıkan yangın sonucu, 74.189,00.TL bina hasarı ve 10.802,98.TL elektrik aksamından kaynaklanan zarar olduğunun belirlendiği,

6102 sayılı TTK'nın 1462/1 maddesi uyarınca, sigorta bedeli sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması halinde davacının zararından eksik sigorta sebebiyle sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre indirim yapılması gerektiği, poliçedeki teminatın 854.500,00.TL, bina değerinin ise 1.313.200,00.TL olmasına göre 0,34930 oranında eksik sigorta yapıldığı, belirlen zarar tutarına bu oranda eksik sigorta indirimi uygulandığında, binadaki teminat dahilindeki 74.189,00.TL zarardan eksik sigorta oranında 25.914,22.TL indirim uygulanması sonucu, zararın 48.274,78 TL olduğu,

yine binadaki teminat dahili elektrik aksamından kaynaklı 10.802,98.TL zarardan eksik sigorta oranında 3.773,45.TL indirim uygulandığında, bu kapsamdaki zararın 7.029,45.TL olduğu, davacının, eksik sigorta indirimi uygulandıktan sonra, talep edebileceği zarar toplamının 55.304,23.TL olduğu, işyerindeki tekstil ürünlerinin yanmasından kaynaklı zararın, poliçede teminatı kapsamında bulunmadığı, tüm bu nedenlerle, mahkemece, bilirkişi raporunda tespit edilen miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır