Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1714 K.2024/2055

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından ... nolu Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ve ... nolu Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalısı ... Tarım Ticaret ve San. A.Ş. ‘ye ait 4900 çuval içerisinde bulunan buğday unu emtiasının İzmir, Türkiye’den ...’ya sevki sigorta teminatı altına alınmış ve sigortalı ...

San ve A.Ş. tarafından, Belçika’da yerleşik Innesto ... firmasına 10.02.2020 tarih ve ... numaralı fatura ile Buğday Unu 4.900 çuval cinsi emtia satıldığını, alıcı Innesto ... firması tarafından satın alınan emtianın direkt olarak Angola’da yerleşik ... isimli müşterisine sevk edilmesini sigortalımızdan talep edilmiş ve emtianın Türkiye’den Angola’ya kadar olan nakliyesi için karşı taraf ... Taşımacılık Denizcilik A.Ş. ile anlaşıldığını, söz konusu buğday unu cinsi emtia ...

Taşımacılık Denizcilik A.Ş. firması sorumluluğunda 06.02.2020 tarihinde sevk edildiğini, sevk edilen 4900 çuval içerinde buğday unu emtia 09.05.2020 tarihinde alıcı firma deposuna varmış ve tahliye operasyonu sırasında ... numaralı konteyner muhteviyatı emtianın, konteynerdeki delikten sızan sular sonucu ıslanmak sureti ile hasarlandığı tespit edildiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından, sigortalısı ... Tarım Ticaret ve San.

A.Ş. ‘ye ait 4900 çuval içerisinde bulunan buğday unu emtiasının hasarlanması nedeni ile n ... ... Tic. San. Şirketinin ... Bankası A.Ş. nezdindeki ... nolu hesabına 16.09.2020 tarihinde ödenen 62.974,00.TL tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkil şirket tarafından davalı firmaya yapılan ödemeye davet başvurusuna davalı firma tarafından itiraz edilmesi sebebiyle, davalı ... Taşımacılık Denizcilik A.Ş. aleyhine ....

İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası ile 04.03.2021 tarihinde ilamsız icra emri gönderilmek suretiyle 62.974,00.TL asıl alacak, 4.330,11.TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 67.304,11.TL alacağın ferileri ile birlikte rücuen ödenmesi talep edilmiş ise de, yapılan icra takibine ve ödeme emrine karşı tarafın itirazı nedeniyle icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini belirterek, itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacı tarafın dayandığı yabancı belgelerin tercümesini sunmadığını, davaya bakmakla görevli mahkemenin ....

Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava konusu malların ... isimli gemi ile taşındığını, malları temsil eden konişmentonun arka yüzünden yer alan Hukuk ve Yargı Yetkisi başlıklı 26 nolu maddede uyuşmazlıkların çözümünde İngiltere/Londra Yüksek Mahkemelerinin yetkili olduğunu ve İngiliz hukukunun uygulanacağının düzenlendiğini bu nedenle milletler arası yetki yönünden itirazları bulunduğunu, davaya konu emtiayı CIF teslim şekliyle satan ... ...

Ticaret ve Sanayi A.ş'nin ve ona tazminat ödeyen davacı ...

Sigorta A.Ş'nin aktif husumet ehliyetinin olmadığını, müvekkillerinin taşıyan olmadığını acente olduğunu, davacı tarafından ibraz edilen sigorta ekspertiz raporunun malların tesliminden 3 ay sonra düzenlendiğini, ekspertiz incelemesinin sadece fotoğraflar üzerinden yapıldığını, ekspertiz raporunda belirtilen emtianın konteyner içine giren yağmur ve deniz suyu sebebiyle hasarın meydana geldiği kanaatinin tamamen varsayımsal olduğunu,

bir an için mallarda hasar olduğu kabul edilse bile davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan malların gönderileni ... tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ingilizce lisandaki Claim For Damage başlıklı belgede ıslanma sebebiyle hasarlanan mal miktarının 480 çuval olarak kayıtlandığını ve ıslanma sebebiyle hasarlanan 480 çuval mal sebebiyle 8.238 USD zarara uğranıldığının belirtildiğini bu nedenle davacının ıslanma nedeniyle talep edebileceği miktarın 8.238 USD olacağını, sigorta poliçesinde kararlaştırılmış olan kura göre TL karşılığının 49.283,01.TL olduğunu bu nedenle davacının talebinin fahiş olduğunu,

yine bir an için mallarda hasar olduğu ve müvekkillerinin sorumluluğunun kabul edilmesi halinde TTK m.1186 gereğince sorumluluğun sınırlı olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; "dava konusu taşıma işine ilişkin olarak düzenlenmiş konşimentoda, taşıyıcı firmanın dava dışı ... şirketi olarak belirtildiği, davalı şirketin ise taşıyan ... (...) şirketinin acentesi olduğu, buna göre acenteye husumet yöneltilirken ''... şirketine izafeten ... Taşımacılık Denizcilik A.Ş." şeklinde, acentenin hesabına hareket ettiği kişi adına husumet yöneltilmesi gerekirken, davacı tarafından davanın doğrudan acente hasım gösterilerek açıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda, TTK m.105/3 hükmü de gözetilerek işbu dava gerçek sorumlu olana yöneltilmediğinden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkili tarafından sigortalımız ... Tarım Tic. ve San. A.Ş.'ye ait 4900 çuval içerisinde bulunan buğday unu emtiasının hasarlanması nedeni ile ... ... Tic. San. Şirketinin ... Bankası A.Ş.

Nezdindeki ... nolu hesabına 16/09/2020 tarihinde ödenen 62.974,00.TL tazminat ödemesi yapıldığını, taşıyıcının sorumluluğu düzenlenmiş ve sigortacıya ödediği tazminat haksız fiili ile sebebiyet verenlere rücuen talep etme hakkının tanındığını, davalı firmanın ticaret sicil kayıtlarında tescil adresi ... ili olduğunu, tam ve sağlam olarak teslim almış olduğu emtiayı alıcısına hasarlı olarak teslim etmesi ve navlun faturasını düzenlemesi sebebiyle meydana gelen hasardan davalı firma sorumlu olduğunun açıkça ortada olduğunu, davalı ... şirketi navlun faturasının acente sıfatıyla kesmediğini, kendi adına ...

Taşımacılık Denizcilik A.Ş. adına kestiğini, davalı ... Taşımacılık Denizcilik A.Ş.

Tarafından düzenlenen navlun faturası davalı ...'yu akdi taşıyan yani taşıyıcı olduğunu kanıtlamasına rağmen bu hususun değerlendirilmediğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, davalı şirketin taşıma işini başka bir fiili taşıyana vermiş olduğunu, sigortalısı akdi ilişkisi bu üçüncü kişiyle olmadığını, 3.kişinin konşimentosundaki yetki şartını davalı ... sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereği ileri süremez ve davalı ... için Türk Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, bir kimsenin taşıyan olarak nitelendirilebilmesi için taşıma işini fiilen icra etmesi zorunlu olmadığını, taşımanın taahhüt edilmesinin yeterli olduğunu,

bir taşıma ilişkisinde fiili taşıyandan söz edebilmek için navlun sözleşmesi uyarınca taşıma işini üstlenmiş olan taşıyanın üstlendiği işi başka bir navlun sözleşmesi uyarınca bir başkasına devretmiş olması gerektiğini, taşıyan üstlendiği taşımanın gerçekleştirilmesini kısmen veya tamamen bir fiili taşıyana bıraksa dahi taşıtan ile akdettiği navlun sözleşmesi kapsamında taşımanın tamamından sorumlu olmaya devam ettiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi Ödemesine ve Rücuen Tazminat Talebine Dayanan İtirazın İptali talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı şirket ile dava dışı firmaya greyfurt emtiası gönderilmek üzere İskenderun'dan Katar'a deniz yolu ile taşınması hususunda anlaşma yapıldığı, ancak davalının, emtiayı anlaşmaya uygun şartlarda taşımayarak bozulmalarına neden olduğu ve bu nedenle zarara uğradığı iddia edilerek, zararının davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise, dava konusu taşıma işinde taşıyanın dava dışı Safmarine işletme adlı ... şirketi olup, bu şirketin acentesi olmaları nedeniyle kendilerine doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. Maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 Sayılı TTK'nun 105/3 maddesi gereğince, acentenin hesabına hareket ettiği kişi adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği, ancak, acenteye karşı doğrudan hasım gösterilmek suretiyle dava açılamayıp, sadece yürüttüğü işler nedeniyle izafeten dava açılabileceği, somut olayda, dava konusu taşıma işine ilişkin olarak düzenlenmiş konşimentoda, taşıyıcı firmanın dava dışı ...

Şirketi olarak belirtildiği, davalı şirketin ise, taşıyan şirketin acentesi olduğu, davacı tarafından davanın, ''... şirketine izafeten ...

Taşımacılık Denizcilik A.Ş." şeklinde, acentenin hesabına hareket ettiği kişi adına husumet yöneltilmesi gerekirken, doğrudan acente hasım gösterilerek açıldığı, davanın gerçek sorumlu olana yöneltilmediği, bu nedenle, mahkemece davanın, pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı tarafından, navlun faturasının davalı tarafından düzenlendiği ve içeriğinde, taşıyıcı şirkete izafeten düzenlendiğine dair ibare bulunmadığı,

bu nedenle, davalının akdi taşıyıcı olup, fiili taşıyıcı ile birlikte zarardan sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de, dava konusu taşımaya ilişkin konşimentoda davalı şirketin ünvanının yer almadığı, taşıma işi nedeniyle dava dışı ... tarafından davalıya fatura düzenlendiği, davalı şirket tarafından ise, davacı şirketin sigortalısı olan ... ...

Şirketine kesilen faturada "acentelik/brokerlik ücreti dahildir" şeklinde açıklamaya yer verildiği, tüm bu hususlar dikkate alındığında, davalının, taşıma işinde acente olarak hareket ettiği ve kendisine doğrudan husumet yöneltilemeyeceği, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır