Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/2211 K.2025/199

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/07/2024 tarihli 2024/833 Esas 2024/910 Karar tarihli kararı aleyhine davacı vekili tarafından aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Başkanlığının, üyelerinin ticari ve teknik gelişimi ile eğitimlerine katkıda bulunan, ülkemizde 6 Şubat 2023 tarihinde deprem felaketi yaşandığını, Kahramanmaraş merkezli depremde ilimiz ve ilçemizde de yıkıcı sonuçlar ortaya çıktığını, ...

Antakya / Hatay adresinde bulunan müvekkili Kurumun mülkiyetindeki ... hizmet binasının ağır hasarlı olduğunu, şehrimizde yaşanan doğal afet sonrasında, hasarlı olan binadan evrak vb. eşyaların alınmaya çalışıldığını ancak ağır hasarlı olan binaya giriş çıkışın can güvenliği açısından mümkün olmadığından dolayı müvekkilin tüm girişlerine rağmen güvenlik güçleri tarafından girişe izin verilmediğini, doğal afet sonrasında ağır hasarlı olan binaya gerek olağanüstü hal döneminde ve sonrasında giriş için kesinlikle müsaade edilmediğini, sonrasında devam eden artçı sarsıntılar nedeniyle duvarların daha da yıkıldığını,

aldıklara bilgilere göre tüm belgelerin zayi olduğunu, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu gereğince tutulan tüm defterler ve belgeler zayi olduğundan dolayı işbu davanın açılmasının zaruri hâle geldiğini, söz konusu defter ve ciltleri için, davanın kabulü ile zayi belgesi verilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; Davacının mesleki kuruluş olarak TTK'de belirtilen defterleri tutma ve saklama yükümlülüğü bulunmadığı gibi, esnaflar bakımından TTK'nin 64. ve 82. maddelerinde belirtilen defter tutma ve saklama yükümlülüğüne ilişkin hükümlere atıf yapılmış olmadığı da gözetildiğinde, meslek kuruluşu olarak davacının TTK hükümlerine göre zayi belgesi verilmesi istemli dava açma hakkı bulunmadığı anlaşılmakla; davanın aktif husumet yokluğundan reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava önce Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılmış görevsizlik kararı ile hükmü veren Asliye Ticaret M'ahkemesi'ne gönderildiğini, kararın kaldırılması talebi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Zayi Belgesi Verilmesi" talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verildiği, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 1.maddesinde Odaların tanımı, amacı açıklanmak suretiyle yapılmıştır. Buna göre, Odalar, esnaf ve sanatkârlar ile bunların yanlarında çalışanların meslekî ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak, faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmelerini ve meslekî eğitimlerini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak, meslek disiplini ve ahlâkını korumak, amacıyla kurulan tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlardır.

Somut olayda, davacı tarafından, 6102 sayılı TTK'nın 82.maddesine dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemiyle dava açılmış ise de, esnaflar bakımından yukarıda açıklanan faaliyetleri yürütmek üzere kurulmuş bulunan davacının tacir sıfatı bulunmadığı gibi 6102 sayılı TTK'nın 64. ve 82.maddelerinde belirtilen ticari defter ve belgeler ile ilgili olarak esnaf odalarının bu defter ve belgeleri tutma ve muhafaza etme yükümlülüğü bulunduğuna yönelik herhangi bir hüküm içermediği gözetildiğinde,

esnaf meslek kuruluşu olarak faaliyet gösteren davacının 6102 sayılı TTK'nın 82.maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi istemli dava açma hakkının bulunmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, İlk Derece Mahkemesi'nce davanın usulden dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Katip · ... · ¸