Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/3120 K.2025/2818

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/09/2025 tarih 2024/... esas 2025/... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Davacı...tarafından, 25/07/2023 tarihinde meydana gelen depremde şirket defterlerinin bulunduğu mali müşavirin iş yerinin yıkıldığı ve şirkete ait ticari defter ve belgelerin zayi olduğu, mali müşaviri tarafından, önce, Polis Merkezine başvurulduğu, ardından Seyhan İlçe Kaymakamlığı'na başvuruda bulunup olumsuz karar çıkması üzerine, bu kararın iptali için Adana 3. İdare Mahkemesi'nde dava açıldığı, mali müşavir tarafından, mahkemece davanın ret edildiği hususunun 26/11/2024 tarihinde taraflarına bildirildiği, ticari defterlerin zayi olduğunun bu tarihte öğrenildiği iddia edilerek, bu belgeler için zayi belgesi verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın, hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı...vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi gereğince davacının istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın (7417 sayılı kanunla değişik) 82/7.maddesinde "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmüne yer verilmiştir.

7440 numaralı 09/03/2023 kabul tarihli Resmi Gazete'nin 12/03/2023 tarihinde yayımlanan Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 10. Maddesinin 22.fıkrasında ise "13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK'ya ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler durumu öğrendiği tarihten itibaren 31/07/2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) yetkili Mahkemede kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı...tarafından, 25/07/2023 tarihinde yaşanan deprem sonrasında talebe konu belge ve defterlerin bulunduğu iş yerlerinin yıkılması sonucu zayi olduğunun iddia edildiği, 6102 sayılı TTK'nun 82/7.

Maddesinde, zayi nedeniyle açılacak davalarda 30 günlük hak düşürücü sürenin, ziyanın öğrenildiği tarihte başlayacağının düzenlendiği ve bu sürenin 7440 sayılı yasanın 10. Maddesinin 22 fıkrası gereğince 31/07/2023 tarihine kadar uzatıldığı, ancak, iş bu davanın, hak düşürücü süre geçtikten sonra 28/11/2024 tarihinde açıldığı, davacı...tarafından, her ne kadar, belgelerin zayi olduğunun, 26/11/2024 tarihinde öğrenildiği iddia edilmiş ise de, davacının, basiretli bir tacir olarak, deprem sonrası, saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerini kontrol etmesi gerekirken bu hususta üzerine düşen özen ve yükümlülüğü yerine getirmediği,

Kaymakamlık ya da İdare Mahkemesi kararlarının beklenilmiş olmasının hak düşürücü süreye etkisi bulunmadığı, sonuç olarak, talep konusu belgelerin, zayi olduğunun 31/07/2023 tarihinden sonra öğrenildiğinin davacı...tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle, İlk Derece Mahkemesi'nce 31/07/2023 tarihinden sonra açılan davanın, hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı...vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen nedenlerle, davacı...vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır