Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/603 K.2025/871

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2024 tarih, 2024/1453 Esas 2024/1442 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 6.02.2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremde müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu Antakya ilçesi ... Mahallesinde bulunan iş yeri ile müvekkili şirketin müdürü olan ...'nin ve ailesinin ikamet ettiği Antakya ilçesi ...

Mahallesi ... bulunan evlerinin tamamen yıkıldığını, ..., eşi ..., çocuklar ... ile...'nin enkaz altından yaralı olarak çıkarıldığını, ... ile...'nin ayaklarından ameliyat olduğunu, uzun süre hastanede yattıklarını, hâlâ yürüyüş bozuklukları bulunduğunu, fizik tedavi gördüklerini, müvekkili Şirket müdürü olan ...'nin 6 Şubat depreminden bu yana, önce tedavi gördükleri hastanede ailesine refakatçi olduğunu, kaldıkları konteynerde yaralı ve bakıma muhtaç olan eşi, kızı ve oğluna bakmaya devam ettiğini, müvekkili şirketin ... müşterisi olduğunu, ...

Antakya Şubesinde ... numaralı banka hesabına bağlı çek hesabı sahibi olduğunu, 6 Şubat depreminde mali müşavire ait yıkılan iş yerinde muhafaza edilen "..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..." seri numaralı 10 adet çek yaprağının zayi olduğunu, ... 31.10.2023 tarihli Esas: ...

Karar: ... sayılı kararı ile ...ye ait tüm defter ve belgelerin, zayi olduğuna karar verildiğini, ilgili Kaymakamlık kararında 2015-2023 yılları arası çek karnesi ifadesi bulunmasına rağmen çek yapraklarının seri numaralarının kararda yer almadığı ve Mahkeme kararı olmaksızın çeklerin ziyaına karar verilmeyeceğini, ilgili banka ve kurumlarca zayi belgesi olarak kabul edilmediğini, müvekkili Şirketin iş ve işlemlerini yürütemediğini, çek yaprağı karşılığı verilen teminatı iade alamadığını, yukarıda seri numaraları belirtilen çek yapraklarının zayi sebebiyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2024 tarih, 2024/1453 Esas 2024/1442 Karar sayılı kararında, davacı tarafından çeklerin boş olarak kaybedildiğinin iddia edildiğini, henüz kambiyo senedi niteliği bulunmadığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 20/04/2018 tarih ve 2016/10772 Esas, 2018/2997 Kararında da açıklandığı üzere; boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından çek iptali davasına konu olamayacağı gibi çek iptali davası hamil tarafından açılabileceğini, TTK'nin 781/1 maddesi göre.

780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmayacağını, dava konusu çek yaprakları boş olduğundan ve kıymetli evrak niteliğinde bulunmadığından, çek iptali davası keşideci tarafından açılamayacağından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde hiçbir şekilde beyan edilmediği halde Mahkemece çeklerin boş olduğunun kabulü ile isabetsiz değerlendirmede bulunulduğunu, çeklerin keşide edildiğini fakat 6 Şubat 2023 tarihli deprem sebebiyle müvekkili şirketin merkezinin, şirket yetkilisinin evinin, mali müşavire ait iş yerinin tamamen yıkılması sonucunda ne çeklerin fotoğraflarına, ne hamil bilgilerine ne de çekte yazılı miktarlara ulaşmanın mümkün olmadığını, dava dilekçesi ekinde sunulmuş olunan zayii belgesi niteliğindeki ...

Kararı, Mahkemece incelenmemiş olduğunu, ilgili kararda 31.10.2023 tarihli ... kararı ile 2015-2023 yılları arası çek karnesi dahil olmak üzere şirket evrak ve defterlerinin zayi olduğuna ilişkin karar verildiğini, açıklanan bu sebeplerle mahkemece re'sen göz önünde bulundurulacak sebeplerle, öncelikle Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne, aksi halde kararın kaldırılarak dosyanın yeniden incelenmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2024 tarih, 2024/1453 Esas 2024/1442 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının ... Antakya Şubesinde ... numaralı banka hesabına bağlı çek hesabı sahibi olduğunu, 6 Şubat depreminde yıkılan iş yerinde muhafaza edilen "...,...,..,...,...,...,...,...,...,..." seri numaralı 10 adet çek yaprağının zayi olduğunu belirterek, çek yapraklarının zayi nedeniyle iptali talep edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355.maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757.maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759.maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nn 651. maddesi ve yine TTK'nın 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacının keşideci olup, söz konusu çeklerin hamili olmadığı, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı, mahkemece, davanın reddine ilişkin olarak verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından HMK'nin 353/1-b.1 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip