Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/828 K.2024/1007

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 08/06/2021 tarih ve 2019/116 E. - 2021/190 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalının Edirne Noterliğinin 01.11.2016 tarih ve ... yevmiye sayılı taahhütnamesi ile müvekkili tarafından düzenlenen “...”na katıldığını, bu kapsamda müvekkiline ait eserden alınan şiiri bestelediğini, davalının daha sonra Edirne Noterliğinin 26.02.2019 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile vermiş olduğu muvafakat ve taahhütten caydığını, gerekçe olarak verdiği bu muvafakat ve taahhütün bu yarışmaya münhasır olması, yarışmadan bu yana müvekkilinin herhangi bir CD çıkarmaması, davalının eserini maddi ve manevi herhangi bir kazanca dönüştürmemesi,

eseri çoğaltma ve yayma hakkını bizzat kullanmak istemesini gösterdiğini, davalının cayma gerekçesinin yasal olmadığını, şartlarının oluşmadığını, yarışmadan sonra eser sahiplerinin muvafakat ve taahhütnamelerine istinaden ...adı altında ciddi bir eserin yayınlandığını, davalıya ait eserin de kitabın 55. sayfasında yer aldığını, davacının taahhüdünde zaten maddi bir kazanç talebinin bulunmadığını, davalının bestelediği eserin güftesini müvekkiline ait “...” adlı eserden aldığını,

dolayısıyla davalının bestelediği eserin başlı başına sahibi de olmadığını beyanla davalının cayma iradesinin yok sayılması ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya süresinde cevap vermemiş, bilahare davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalının, Edirne 6. Noterliğinden 01.11.2016 tarih ve ... yevmiye sayı ile düzenlenen muvafakatnamenin 4. maddesi ile yarışmadan bağımsız olarak bestenin FSEK kapsamındaki çoğaltma, yayma ve temsil haklarını davacıya açıkça herhangi bir telif alacağı talep etmeden süresiz şekilde devrettiği, davalının bestesinin dereceye giremediği;

davalının hem müracaat hem de hakları devir amacının dereceye girip girmediğine bakılmaksızın ve herhangi bir mali gelir de beklemeksizin bestesinin ve buna bağlı olarak eser sahibi olarak kendisinin davacı yarışmasında ulusal ve uluslararası besteler arasında değerlendirmeye tabi tutulması ve tanıtımının yapılması olduğu, dolayısıyla FSEK'in 58. maddesi lafzıyla beklenen menfaatin maddiden daha çok manevi temelli olduğu; bu tip organizasyonlarda öncelikle dereceye giren eserler ile ilgili prodüksiyon gerektiren kullanımın başlayacağı, davalı tarafça "01.11.2016 tarihinden bu yana bestesinin CD olarak kullanılmadığı,

ayrıca yarışmada da kullanılmadığı, davacının her ne kadar eserin kitapta yer aldığını belirmekte ise de müvekkilinin eserinin beste olması sebebiyle sesli bir esere dönüştürülmediği, davacının eseri kullanmaması sebebiyle müvekkilinin fayda sağlayamadığı, mağduriyet yaşadığı" iddia edilmişse de, davacı tarafça sunulan 2018 baskı tarihli ...isimli kitap aslı incelendiğinde 55. sayfasında davacı bestesine yer verildiğinin görüldüğü, dava konusu beste de ilahi niteliğinde ve hak sahibi de bir vakıf olmakla ticari kazanç amacı daha ikinci planda bir gruba girdiği,

buna bağlı olarak ancak yarışmada dereceye giren ve ... vb. repertuarına kabul edilen eserlerin mali kazanç temelli ödüllerden yararlanması ve sonrasında CD vb. benzeri kullanıma sokulmasının makul olacağı, yine bir albüm yapımı için gerekli çalışmalar için çok daha fazla bir süreye ihtiyaç duyulduğu; bestenin ilk etapta yarışma için gönderilmesi, sözleşmede açıkça maddi bir talepte bulunulmaması ve davacı tarafça hem bestenin yarışmada kullanılması hem de tasavvuf musikisi konusunda kaynak kitap niteliğinde bir çalışma içerisinde kullanılması karşısında manevi menfaatlerin sağlandığı;

cayma iradesinin muhataba sunulma aşamasına kadarki sürenin de makul olduğu, davalı tarafça cayma ihbarında eseri kullanmak için davacı taraftan talepte bulunulduğu ancak bazı şartlar ile bu kullanıma izin verileceği belirtilmiş ise de ayrıntısının belirtilmediği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın temelini davalının cayma iradesinde dile getirdiği davacının kötü niyetli olduğu iddiasının oluşturduğu, ancak iddiasını ispat eder veya ayrıntısını belirtir bir delil de sunulmadığı, davalının taahhütnamede açıkça telif alacağından peşinen feragat ettiği de değerlendirildiğinde bestenin maddi kazanca dönüşmediği iddiasının da makul görülmediği,

cayma iradesinin makul görülmediği, davalı eser sahibince menfaatlerinin esaslı surette tehlikeye düştüğünün ispat olunamadığı, cayma iradesinin açıklanmasının da caymanın şekli şartlarına aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile Edirne Noterliğinin 26.02.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kullanılan cayma hakkının hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkili dereceye giremediğinden eserinin kullanılmadığını, müvekkilinin maddi ve manevi bir menfaat elde edemediğini, taahhütname vermekteki asıl amacın yarışmada dereceye girerek eserinin kamuya sunulması, çoğaltılması, müzik camiasında ismini duyurarak tanınırlık kazanmak, tanınırlıkla meydana getireceği müzikal eserlerini piyasaya arz ederek maddi gelir elde etmek olduğu,

eserinin yokluğa terk edildiğini, cayma hakkının şartlarının oluştuğunu, notaların kitapta kullanılmasının eserin kullanıldığı anlamına gelmediğini, bestenin sesli esere dönüşmediğini, taahhütnamenin zorunlu olarak verildiğini, devir iradesinin bulunmadığını, telif hukukuna göre mali hak devrinin geçersiz olduğunu, davacı tarafın hangi delilin neyi kanıtladığını belirtmediğini, davacı kitabının alenileşmesinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin davacıdan istediği muvafakatnamenin sebepsiz yere verilmediğini, ek bir taahhütname beklendiğini, bu durumun hakkın kötüye kullanılması olduğunu, müvekkilinin eserin tek başına sahibi olduğunu,

davacının müvekkilini engellemeye çalıştığını, çareyi caymaya karşı iptal davası açmakta aradığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, fikir ve sanat sanat eseri sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüzün ref'i, önlenmesi ve tazmini istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı tarafça dava konusu bestenin kendi albümünde okunmak istenmesi aşamasında davacı tarafça ek şartlar ileri sürüldüğü ileri sürülmüş ise de, bu durumu ispatlar veya ayrıntısını belirtir delil sunulmadığı, öte yandan, bir albüm yapımı için gerekli alt yapı çalışmaları, stüdyo temini, orkestra bulunması, stüdyo kayıtlarının gerçekleştirilmesi, albümün basım ve dağıtımı için çok daha fazla bir süreye ihtiyaç duyulduğunun anlaşıldığı,

tarafların mali hakların kullanımı konusunda aralarında herhangi bir süre kararlaştırmamış olmaları halinde yasaya göre böyle bir durumda mali hakları devralan veya bu hakları kullanma konusunda yetki alan kimseye, işin mahiyetine, halin icabına göre uygun bir süre verilmesi gerektiği, mehil verilmeden cayma iradesinin açıklanmasının, caymanın şekil şartlarına aykırılık teşkil ettiği, davalının menfaatlerinin esaslı surette tehlikeye düştüğünü de kanıtlayamadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 11/06/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...