Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/2064 K.2025/2335

Taraflar arasında görülen davada Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 06/04/2023 tarih ve 2022/57 E. - 2023/441 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ... Medikal ve Tem. İnş. Turz. Gıda Peyzaj Taş. A.Ş ve ... Temizlik Hiz. Nak. İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile yapılan sözleşmeler uyarınca davalı şirketlerde çalışan işçi tarafından Ankara Batı 3. İş Mahkemesinin 2017/224 Esas sayılı dosyası ile açılan davada, 2009-2017 yılları arasında Belediye Başkanlığı bünyesinde taşeron şirketler nezdinde işçi olarak çalıştığı belirtilerek ödenmeyen işçilik alacaklarının belediyeden tahsilinin talep edildiği, davada husumetin belediye başkanlığı ile davalılardan ... ... Med. Ve Tem. înş. Tur. Gıda Peyzaj Taş.

A.Ş.'ye yöneltildiği, ancak diğer davalıların da işveren konumunda bulunduğu, yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın Ankara 23. İcra Müdürlüğünün 2018/6686 sayılı dosyası ile takibe konulması üzerine müvekkilince toplam 92.125,305-TL ödendiği, mahkeme kararında davacı belediyenin üst işveren olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu, ancak işveren sıfatının dava dışı işçiyi istihdam ettikleri sürelerle sınırlı olmak üzere davalı şirketlere ait olduğu ileri sürülerek,

92.125,305-TL'nin şimdilik 200,00-TL'sinin ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre işleyecek faizi ile birlikte, 50,00-TL'sinin ... İnş. Ve Turizm Ltd. Şti., 50,00-TL'sinin davalı ... Taşımacılık Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 50,00-TL'sinin ... ... Tem.Hizm.Nak.İnş.Taah.San.ve Tic.Ltd.Şti., 50,00 TL'sinin ... ... Med. Ve Tem. İnş. Tur. Gıda Peyzaj Taş.

A.Ş.'den tahsiline, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere göre ilam ve icra takibinden kaynaklanan ödeme kalemlerine ilişkin ise davalıların eşit oranda sorumluluklarının belirlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... İnş. ve Tur. Ltd. Şti. vekili, davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, dava dışı işçi tarafından açılan davanın henüz kesinleşmediğini, 6552 sayılı Kanun hükümlerine göre davacı belediyenin rücu hakkının bulunmadığını, davacı belediye ile davalılar arasında müteselsil sorumluluk hükümlerinin geçerli olduğunu, davacı kurumun asıl işveren konumunda bulunduğunu, davalı şirket tarafından dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin olarak kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, bu nedenle davalı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenmesi gereken bir kıdem tazminatının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... ... Tem. Hizm. Nak. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Med. Ve Tem. İnş. Gıda Taş.

A.Ş. vekili, 4857 sayılı Kanunun 2. maddesine göre, asıl işveren ve alt işverenin işçilik tazminat ve alacaklarından birlikte sorumlu olduğunu, 7166 sayılı Kanun hükümlerine göre davalı şirkete karşı açılan davada davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini, İş Kanunu hükümlerine göre asıl işveren ile alt işveren arasında birlikte sorumluluğun asıl olduğunu, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin sözleşme giderleri ve genel giderler arasında yer almadığını, 4734 sayılı Kanun uyarınca yayınlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 78. maddesi hükmünün de bu yönde olduğunu,

davacı belediye ile davalı şirket arasında akdedilen sözleşmelerin tip sözleşme niteliği taşıdığı, bu nedenle 6098 sayılı Kanunun 20. maddesi kapsamında genel işlem koşulları açısından değerlendirilmesi gerektiğini, 6552 sayılı Kanun hükümlerine göre kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün davacı belediyeye ait olduğunu, davalı şirketin faiz, vekalet ücreti, icra masrafları nedeniyle bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı belediye tarafından ihale konusu işte çalıştırılan dava dışı işçinin işçilik alacakları ile yargılama giderlerinin, mahkeme ilamı kapsamında icra dosyasına ödendiği, davacı ve davalılar arasındaki ihale ve ekleri şartnamelere göre, davacı belediyenin alt taşeronlarına işçilere ödenen ücretler ile ilgili rücu hakkının bulunduğu,

kıdem tazminatının rücuna ilişkin özellikle ayrı bir düzenleme yapılmasına dair ve 6098 Sayılı Yasanın 167. maddesindeki yarı yarıya rücu hakkı ile ilgili yasal değişikliğin, Anayasa Mahkemesinin 15/10/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanan 19/09/2019 tarihli 2019/42 esas sayılı 2019/73 karar sayılı iptal kararı ile iptal edildiği gözetilerek, dosyada mevcut bulunan sözleşmelere göre davacı belediyenin ödediği tüm alacaklar yönünden rücu hakkının bulunduğu, yarı oranda sorumluluk ilkesinin uygulanmasının gerekmediği,

davalıların sorumlu oldukları dönemlere ilişkin olarak bilirkişi raporuyla saptanan miktarların davalılardan tahsili gerektiği, davalı ortak girişim ile ilgili sorumluluğun paylaştırılmasına yönelik değerlendirilmenin iç ilişkide tartışılacağı, ortak girişimin davacı belediyeye karşı müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu,

davacı yan hüküm altına alınacak miktara 6183 sayılı Kanun uyarınca faiz işletilmesini talep etmişse de hüküm altına alınan bedel 6183 sayılı Kanunda belirtilen şekilde amme alacağı mahiyetinde kabul edilemeyeceğinden, bu talebin kabul edilmeyerek hükmedilen bedele yasal faiz işletildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 14.331,46 TL'nin 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ...

Medikal ve Temizlik İnşaat Turizm Gıda Peyzaj Taşımacılık A.Ş. ve ... Temizlik Hizmet Nakliyat İnşaat Taahüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 47.154,16 TL'nin 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...

Medikal ve Temizlik İnşaat Turizm Gıda Peyzaj Taşımacılık A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, 16.420,53 TL'nin 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Taşımacılık Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, 14.219,15 TL'nin 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat ve Turizm Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar ... Tem. Hizm. Nak. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Med. ve Tem. İnş. Gıda Taş.

A.Ş. vekili, davacının, müvekkili şirketin, işçilerin kıdem tazminatlarına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiasıyla, verilen teminat mektuplarını nakde çevirdiğini, teminat mektuplarının bedellerini ise kıdem tazminatını talep eden ve bu sebeple dava açan her bir işçi hakkında verilen mahkeme kararına binaen ödeme yapmak amacıyla emanet hesabında tuttuğunu, hayatın olağan akışına göre davacı idarenin, kendisinden İş Kanunu kapsamındaki alacaklarını talep eden personele, nakde çevirdiği teminat mektubu değerlerinden ödeme yapması gerektiğini, buna karşılık davacı idarenin,

temelde bu alacakların ödenmesi amacıyla nakde çevrilen ve ödeme yapılmak üzere emanet hesabında bekletilen teminat mektuplarından ödeme yapmayıp, müvekkilleri aleyhine dava açılmasına ve ardından icra takibi başlatılmasına sebebiyet verdiğini, icra takibi sonunda ise müvekkil şirketlerin sorumlu olduğunu iddia ettiği kısımları emanet hesaptaki teminat mektubu değerlerinden karşılamak yerine doğrudan kendine ait hesaptan karşılamayı tercih ettiğini, üstelik kıdem tazminatına ilişkin alacakların emanet hesabındaki miktardan karşılanmasında hukuki veya fiili bir engel de bulunmadığını,

emanet hesabında toplam 3.450.000,00 TL değerinde nakit bulunan idarenin, kıdem tazminatına ilişkin borçları hangi sebeple bu miktardan karşılamadığına ilişkin herhangi bir açıklamada da bulunmadığını, davacının, hem teminat mektuplarını uhdesinde tutup hem yapılan bu ödemeler için ayrıca müvekkil şirkete işbu rücuen tazminat davasını açmasında herhangi bir hukuki yararı olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, rücuen alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalılar ... Tem. Hizm. Nak. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Med. ve Tem. İnş. Gıda Taş. A.Ş. vekili tarafından, davaya konu edilen alacak nedeniyle davacıya verilen teminat mektuplarının nakde çevrildiği ve emanet hesabında tutulduğu savunulmuş olup, teminat mektuplarının dava konusu alacak ile ilgili olarak nakde çevrildiğinin anlaşılması halinde bu bedelin, davacının alacağından mahsup edilmesi gerekmektedir.

Ancak mahkemece bu hususta herhangi bir araştırma yapılmadan yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir. Bu itibarla, borcu söndüren işlemlerden olan ödemenin yargılamanın her aşamasında dikkate alınacağı da gözetilerek, mahkemece dava konusu alacak nedeniyle anılan davalılardan alınan teminat mektuplarının nakde çevrilip çevrilmediğinin ve bu suretle borcun tahsil edilip edilmediğinin araştırılması gerekmektedir.

Öte yandan, ilk derece mahkemesinin karar tarihinden sonra davalı tasfiye halinde ... Tem. Hizm. Nak. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sicilden terkin edildiği anlaşıldığından, anılan şirketin işbu dava yönünden ihya edilmesi sağlanarak, yargılamaya devam edilmesi gerektiğinden, ilk derece mahkemesince davacı tarafa süre verilerek ihya işlemlerinin sağlanması ve sonucuna göre karar verilmesi zorunludur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, somut uyuşmazlığın çözümünde esasa etkili delil niteliğinde olan hususların değerlendirilmediği anlaşıldığından, davalılar ... Medikal ve Tem. İnş. Turz. Gıda Peyzaj Taş. A.Ş ve ... Temizlik Hiz. Nak. İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/12/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.