İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/2066 K.2025/1507

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Bayrampaşa Merkez Rami Kışla Cad. ... adresinde bulunan müvekkiline ait oto plazanın davalı sigorta şirketi nezdinde 17.02.2013 başlangıç, 17.02.2014 bitiş tarihli, ...-3 numaralı Plaza Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigortalı plazadan 21.05.2013 tarihinde...Tekstil Halı Plastik Ambalaj San. Tic. Ltd.

Şti. adına kayıtlı... plakalı araç çalındığını, çalındıktan bir hafta sonra 28.05.2013 tarihinde kaza geçirdikten sonra polis tarafından bulunduğunu, araç teslim alındıktan sonra yapılan incelemede aracın birçok yerinde hasar meydana geldiğini ve hasar bedelinin 16.971,75 TL olduğu tespit edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve daha sonra arttırılmak kaydıyla sigortalı oto plazadan çalınan... plakalı araçta meydana gelen 16.971,75 TL hasar bedelinin (davalı sigorta şirketi azami poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydıyla) olay tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; çalınarak hasarı talep edilen... plaka sayılı aracın dava dışı 3. şahıs olan...Tekstil Halı Plastik San. Tic. Ltd.

Şti.'ne ait olması nedeniyle davanın öncelikle aktif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde davacı adresi olarak belirttiği ve müşteki ifade tutanağına göre de hırsızlığın yaşandığı adresinin poliçede belirtilen riziko adresinden farklı olması sebebiyle talebin poliçe teminatında olmadığını, dava konusu hırsızlık olayının müşteki ifade tutanağına göre çalınan aracın anahtarının muhafaza edildiği “servis bölümünün içerisinde bulunan anahtar dolabının” içinden hırsız tarafından alınarak gerçekleştirildiğini,

hırsızlık teminatının geçerlilik şartı olan anahtarın firma kasasında saklanması ya da baston kilit takılması şartı gerçekleşmemiş olduğundan talep edilen hasarın rizikonun meydana geliş şekli itibariyle poliçe teminat kapsamı dışında olduğunu, davacı tarafın müvekkili nezdindeki talebinden feragat etmiş olmakla dava hakkını da yitirdiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, faiz türü ve başlangıç tarihine de itiraz ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı sigorta şirketi ve davacı arasında düzenlenen plaza paket sigortası poliçesinde açıkta araçların immobilizer olanlar için anahtarlarının firma kasasında saklanması gerektiğinin düzenlendiği, 25.03.2019 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, sigortacılıkta kasanın kilitli, gömülü yahut da 50 kg ağır olma şartlarından birini taşıması gerektiği, davacı şirket vekilinin beyanlarına göre davacı şirketin konsept değişikliğine gittiğini bu sebeple firma kasasının muhteviyatının tespit edilemeyeceğinin anlaşıldığı,

lakin dava dışı ...'ün savcılık beyanlarından anlaşıldığı üzere aracın anahtarının tamire gelen araçların anahtarlarının bırakıldığı kutuya bırakıldığı, bu haliyle tamir için gelen araçların anahtarların bırakılacağı yerin kolay ulaşılabilir, açık kutu tarzı yerler olması nedeniyle, 21.05.2013 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayının sigorta teminatı kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle Davanın REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; poliçede her ne kadar immobilizer sisteme sahip araçların anahtarlarının firma kasasında saklanması gerektiği belirtilse de firma kasası ifadesinden kastın tam olarak ne olduğu, firma kasasının hangi özelliklere sahip olması gerektiği yönünde herhangi bir ifade yer almadığını, istinafa konu kararda hükme esas alınan 25.03.2019 tarihli bilirkişi raporundan hareketle sigortacılıkta kasanın kilitli, gömülü, yahut 50 kg ağır olma şartlarından birini taşıması gerektiği belirtildiğini,

bilirkişi tarafından herhangi bir kaynağa dayandırılmaksızın ortaya atılan söz konusu şartların sayın mahkeme tarafından hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, dava dışı ... ilgili ifade tutanağında başvuru konusu aracın anahtarının, tamire gelen müşterilere ait araçların anahtarlarının da "muhafaza edildiği" anahtar kutusundan/dolabından çalındığını beyan ettiği, beyanının devamında ise "anahtar dolabı" ifadesini kullandığını, dava konusu aracın anahtarı, anahtar dolabında/kutusunda muhafaza edilirken çalındığını, ayrıca araç sahibi ...'ün savcılık ifadesinde de belirttiği üzere hırsız,

anahtarları bulmak için tek tek odaları gezmek ve çekmeceleri kurcalamak zorunda kaldığını belirterek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki plaza paket sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki plaza paket sigorta poliçesi incelendiğinde; ...-3 numaralı 17.02.2013 başlangıç, 17.02.2014 bitiş tarihli, riziko adresinin "Bayrampaşa Merkez Rami Kışla Cad. ... Bayrampaşa/ İSTANBUL" olduğu anlaşılmıştır. Poliçenin Muafiyetler/Klozlar/Özel Şartlar bölümünde: "... Sigortalı yerde ekli Hırsızlık Sigortası Genal Şartları hükümlerinde tanımlanmış şekilde icra olunmuş hırsızlıklar ve hırsızlar tarafından verilecek tahribatlar teminata dahildir.

Çalınan malların değer ve miktarlarının tespitinde sigortalının beyanının kanuni defter ve kayıtlarıyla uyumlu olması şarttır. Çalınan araçların sigorta bedelleri: Hasar tarihindeki KDV dahil Piyasa rayiç bedeli esas alınacaktır. Faturası kesilmiş ve teslimi bekleyen 3. şahıs araçları için araç değeri hasar tarihindeki anahtar teslim değeridir.

(Tüm vergiler dahil) Açıktaki araçların immobilizer olanlar için anahtarlarının firma kasasında saklanması, immobilizer olmayanlar için araçlara baston kilit takılması kaydıyla hırsızlık teminatı geçerlidir. HIRSIZLIK: Hırsızlık rizikosu ilişik hırsızlık sigortası genel şartları çerçevesinde poliçe kapsamına alınmıştır. Sigortalı ve çalışanlarının kişisel cep telefonları hırsızlık teminatı haricidir.

Demirbaş kaydında yer alması şartıyla riziko adresinde bulunan laptop teminata dahildir. İşbu poliçe sigortalının beyanı üzerine düzenlenmiş olup, hasar halinde tazminat, giriş-çıkış envanter kayıtları ve konuyla ilgili diğer evrakların tetkiki sonucu ödenecektir.

Varlığı kayıtla ispat edilemeyen emtialar için sigortalı zarar talebinde bulunamaz." düzenlemesi bulunmaktadır.İstinaf yoluna konu uyuşmazlık; hırsızlık eylemine konu araç anahtarının poliçede belirtildiği şekilde kasada yer alıp almaması nedeniyle davacının tazminat talebine sigorta poliçesi teminatı kapsamında yer alıp almadığı noktasında toplanmaktadır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1409. maddesi, "Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.

Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.” hükmünü haiz olup, riskin gerçekleşmesi ve gerçek zararın ne olduğu hususundaki ispat yükümlülüğü sigortalıda, riskin teminat dışı hallerden olduğunun ispat külfeti ise, ilke olarak sigortacıdadır.Kural olarak geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğu gibi rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın da sigortacı tarafından ispat edilmesi gerekmektedir.

Ancak, sigortalı da rizikonun meydana geldiğini ve riziko sonucu oluşan zarar miktarını ispatlamalıdır.

(Yargıtay 17. HD'nin 2019/2740 E., 2021/65 K. sayılı kararı)Dava dışı ...'ün 22.05.2013 tarihli müşteki ifade tutanağındaki beyanları:"...21.05.2013 günü saat 18.30 sıralarında işyerinin kapılarını kilitleyerek ayrılmıştık, işyerinde sadece 20.00 e kadar mesaiye kalan arkadaşların kullanması için işyerimizin bulunduğu hanın diğer bölümlerine açılan kapı açık kalmıştı bu gün saat 10.00 sıralarında işyerime geldiğimde işyerimizin showroom bölümünde benim kullandığım trafikte...isimli şirkete ait olan... plakalı sayılı ... marka aracın yerinde olmadığını gördüm,

çalışan elemanlara sorduğumda kimsenin haberi olmadığını öğrenince aracın anahtarına baktım servis bölümünün içerisinde bulunan tamire gelen diğer müşteri araçlarının anahtarlarınında muhafaza edildiği anahtar kutusunda aracın anahtarını bulamadım ayrıca bu kutu içerisinden müşterilerime ait olan... plakalı aracın ve perte çıkan plakasız ... şasi nolu ... marka araçların orjinal anahtarlarınında çalınmış olduğunu gördüm,

işyerinin serviş giriş kepenk kapısının yerden 15-20 cm kadar yükseklikte aralıklı kalmış olduğunu gördüm hemen işyerinin içerisinde kurulu bulunan güvenlik kameralarını incelediğinde hana açılan akşam saat 20:00'ye kadar açık kalan giriş kapısından 16-17 yaşlarında 1.60-1.70 boylarında kumral saçlı bir erkek şahsın giriş yaptığı ofislere giriş yaptığı tek tek odaları gezdiği çekmeceleri kurcaladığı,

ardından servisteki anahtar dolabının içerisinden üç tane anahtar aldığı bu sırada mesaiden çıkan personelin çıkış yalarken kapıları kilitlemesi üzerinde şahsın içeride kilitli kaldığı..." şeklindedir.Davadaki hırsızlık konusu aracın dava dışı kasko sigorta poliçesi kapsamında aldırılan 19.08.2013 tarihli ekspertiz raporu:"..Sigortalı aracın hasar durumu, kamera (cd) görüntüleri ve evraklar incelenmiş olup, aracın çalınma sonrası hırsız tarafından çarpılması sonucu oluştuğu,Tarafımıza gönderilen kamera kayıtları incelendiğinde hırsızın olay günü saat 19:04'de işyerinin arka merdivenlerinden içeriye açık olan kapıdan girdiği,

19:05'de içeride bulunan merdivenleri kullanarak yazıhaneler bölümüne girdiği, 19:06'da açık olan kapıdan yazıhaneye girerek korunaksız vaziyette olan dolaptan anahtarları aldığı, 19:41'de elektrikli kepenk'i içeriden 20-30 cm kadar kaldırarak altından sürünmek sureti ile çıkış yaptığı, elindeki anahtar kumandaları çalıştırarak anahtarların hangi araca ait olduğunu bulması sonucu söz konusu aracı 19:46'da aracın kendi anahtarı ile çalıştırıp çaldığı izlenmiştir.

Sonuç olarak aracın 21.05.2013 tarihinde çalındığı ve çalınmadan 7 gün sonra yani 29.05.2013 tarihinde hasarlı olarak bulunduğu anlaşılmış ancak tarafımızca da yapıları incelemede, servis kapılarının açık olduğu, Hırsız yaklaşık 40 dakika servis içerisinde rahatça dolaştığı ve anahtarların işyerine giren herhangi birisi tarafından rahatça çalınabileceği bir yerden aldığı anlaşılması üzerine öncelikli olarak sayın şirketinize hasarın tazmin edilip edilmeyeceği hususunda ön rapor gönderilmiş,

sayın şirketinizin talimatı üzerine araç onarımına başlatılmış ve yapılan kontroller sonucunda aracın onarımının raporumuzda belirtmiş olduğumuz rakamlar doğrultusunda tamamlandığı görülmüştür." şeklindedir.İlk Derece Mahkemesince üç kişilik sigorta mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılan 06.01.2020 tarihli raporda:"...dava konusu... plakalı sayılı skoda superb marka aracın çalınması halinin, işyeri servis bölümünün içerisinde bulunan ve tamire gelen diğer müşteri araçlarının anahtarlarınında muhafaza edildiği anahtar kutusundan aracın anahtarının alınmasvele geçirilmesi sonucu meydana geldiği,

Dava konusu... plakalı sayılı ... marka aracın İşyeri Servis bölümünün içerisinde bulunan ve tamire gelen diğer müşteri araçlarının anahtarlarınında muhafaza edildiği anahtar kutusundan alınan anahtarın elegeçirilmesi/alınması sonrasında çalınmasıyla meydana gelen sigorta hasarının, Davalı Sigorta Şirketi olan ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen sigortalısı ... Otomotiv Tic. Ltd.

Şti., Başlangıç tarihi 17.02.2013 ,Bitiş tarihi 17.02.2014, Poliçe numarası ...-3 olan Plaza Paket Sigorta Poliçesi kapsamında yer alan ... hükmü kapsamına girmediği," şeklinde kanaat bildirilmiştir.Somut olayda, dava konusu hırsızlık nedeniyle çalınan... plaka sayılı aracın immobilizer özellikli olduğu araç distribütörü ...

Motorlu Araçlar Ticaret A.Ş.'nin dosya kapsamındaki tarihsiz yazısı ile sabit olup, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan anahtarların sigortalı şirketin kasasında saklanıp saklanmadığı konusunda yukarıda yer alan şikayetçi ifade tutanağında hem anahtar kutusu ve hem de anahtar dolabı belirtildiği anlaşılmıştır. Hırsızlığa ilişkin kamera kayıtlarının bulunduğu dosya kapsamında anlaşılmıştır.

21.05.2013 tarihli olay anına ilişkin olay yeri inceleme tutanağının da olmadığı tespit edilmiştir. Taraflarca delil olarak dayanılmayan soruşturma dosyası celp edilmediğinden kamera kayıtlarına ilişkin izleme tutanağı şeklinde bir kaydın da dosya arasına girmediği, dosyada mevcut kolluk kuvveti tahkikat evrakları arasında da bu şekilde bir evrakın yer almadığı da ayrıca tespit edilmiştir.

Ancak yukarıda yer verilen hırsızlık konusu aracın dava dışı kasko sigorta poliçesi kapsamında aldırılan 19.08.2013 tarihli ekspertiz raporunda kamera kayıtlarının izlenilerek kanaat olarak bildirildiği ve "19:06'da açık olan kapıdan yazıhaneye girerek korunaksız vaziyette olan dolaptan anahtarları aldığı," şeklinde tespitte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda davacının immobilizer özellikle araç anahtarını sigorta poliçesi özel şartlarında açıkça belirtildiği üzere kasa muhteviyatındaki dolapta bulundurduğu, buradaki dolabın niteliği itibariyle emniyetli, muhafaza altına alınmış, kolaylıkla herhangi bir kişinin ulaşamayacağı ve kilitli bir şekilde olmadığı bu nedenle de poliçenin hırsızlık teminat dışında kaldığı kanaatine varılmakla davanın reddine dair kararın isabetli olduğu anlaşılmıştır.Açıklanan sebeplerle; incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından,

davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanunun 353/1.b.1 alt bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvurma harcının Hazineye irat kaydına,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcının davacı tarafından yatırılan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,