Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/386 K.2025/648

Taraflar arasında görülen davada Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 25/11/2022 Tarih ve 2020/331 Esas - 2022/818 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 09.04.2020 tarihinde 472681807427 kargo takip numarası ile Ankara’dan, İstanbul'daki bayilerine gönderilmek üzere 1 adet ... marka 1620 USD değerinde “transport ventilatör” ve ambulans tepe lambasında ses çıkarmaya yarayan 472,00 TL değerinde 1 adet ... marka hoparlörü davalı firmanın Cevizlidere şubesine teslim ettiğini, ancak kargonun alıcısına teslim edilmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 11.712,14 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, 09/06/2022 tarihli dilekçesi ile dava değerini 23.534,6 TL olarak ıslah edip, dava tarihinden itibaren ticari faiz istemiştir.

Davalı vekili, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, gönderenin eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda olduğunu, davacının gönderi içeriğine dair beyanlarını kabul etmediklerini, davaya konu gönderinin içeriğinin Türk Ticaret Kanunu 858. maddesinde düzenlenen taşıma senedi ile ispat edilmesinin gerektiğini, taşımaya konu ürünün müvekkilinin kusuruyla zayi olduğu düşünüldüğünde dahi davacının gerçek zararını ispat etmesinin gerektiğini, taşımaya konu ürünün müvekkilinin kusuruyla zayi olduğu iddiasını kabul etmemekle birlikte, taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacının, gönderildiğini ileri sürdüğü ürünlerin kaybı nedeniyle davalının sorumlu bulunduğu, her ne kadar TTK'nın 882. maddesinde taşıyıcının sınırlı sorumluluğu öngörülmüş ise de aynı Yasa'nın 886. maddesinde, pervasızca bir davranışla zarara sebebiyet verilmesi halinde taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacağı, somut olayda da kendisine taşınmak üzere teslim edilen gönderiyi kaybeden ve kaybın nedeni hakkında da bir açıklama yapmayan davalının, pervasızca hareketi ile zarara sebebiyet verdiği,

bu nedenle sorumluluk sınırlandırmalarından faydalanamayacağı ve meydana gelen zararın tamamından sorumlu olacağı, davacının ziyaa uğrayan mal bedeli talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 23.534,6-TL'nin 09/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davaya konu taşıma ilişkisinde taşınan ürünün niteliği, cinsi gibi özellikleri göndericisi tarafından bildirilmediğinden taşınan ürünün ne olduğunun bilinmediğini, gönderi içeriğinin taşıma senedi ile ispat edilmediğini, davacının salt beyanıyla kargo içeriğinin 1340 USD değerindeki "Transport Ventilatör" ve 500,00 TL değerindeki "Hoparlör" olduğunun kabul edilemeyeceğini, bu kabulde dahi her iki emtianın da çalışır, sağlam, hasarsız, kullanılmamış olup olmadıklarının tespitinin zorunlu bulunduğunu,

davacının ıslah tarihindeki kur üzerinden davasını ıslah etmesinin ve bu çerçevede davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, zira davacının taleplerinin TL üzerinden ileri sürüldüğünü, TTK 880.maddesi gereği taşıyıcı eşyanın tamamen yada kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda bu tazminatın eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanmasının gerektiğini, taşıma tarihi olan 09.04.2020 tarihli dolar kurunun 6,73 TL olduğunu, ıslah tarihindeki kur üzerinden karar verilemeyeceğini,

zararın kasten ya da pervasızca bir davranışla veya böyle bir zararın meydana gelme ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilden ya da ihmalinden kaynaklanmadığından taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı bulunduğunu, tazminatın SDR kuru üzerinden hesaplanmasının gerektiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesine dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 873.maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyayı, kararlaştırılan sürede, bir süre kararlaştırılmamışsa şartlar dikkate alındığında özenli bir taşıyıcıya tanınabilecek makul bir süre içinde, teslim etmekle yükümlüdür. 6102 sayılı TTK’nın 875/1.maddesinde ise, taşıyıcının, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyanından, hasarından veya teslimdeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğu belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 882. maddesi uyarınca taşıyıcının sorumluluğu sınırlı olup, aynı Kanunun 886. maddesinde ise zarara kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcının, sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacağı düzenlenmiştir. Kanun'un 886. maddesinde düzenlenen kast, hukuka aykırı bir sonucun elde edilmesi için bilerek, isteyerek yapılan hareketi ifade etmekte olup, taşıyıcının kasten zarara neden olması halinde sınırlı sorumluluktan faydalanamayacağı açıktır.

Dava konusu emtianın, haklı bir gerekçesi bulunmaksızın alıcısına teslim edilmemesi dolayısıyla, mahkemece TTK'nın 886. maddesi gereğince gönderinin kaybedilmesi suretiyle davacının uğradığı zararın, davalının pervazsızca davranışından kaynaklandığının (Yargıtay 11. HD, E.2015/2815, K.2015/7806, T.05/06/2015; Yargıtay 11. HD, E.2015/10215, K.2015/13042) ve davalı şirketin anılan gönderi yönünden TTK'nın 882. maddesindeki sorumluluk sınırlamasından faydalanamayacağının, davacının dolaylı zararları dahil, uğradığı tüm gerçek zararlarını davalıdan talep edebileceğinin kabul edilmesi yerindedir.

TTK'nın 880. maddesinde, taşıyıcının, eşyanın tamamen veya kısmen zıyanından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminatın, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda davacı vekili 1 adet ... marka 1620 USD değerinde “transport ventilatör” ve ambulans tepe lambasında ses çıkarmaya yarayan 472,00 TL değerinde 1 adet ... marka "hoparlör" için eldeki davayı açmış, dava dilekçesinde seçimini Türk Lirası cinsinden yaparak 11.712,14 TL'nin davalıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece hükme esas alınan, Dairemizce de denetime elverişli, usule uygun bulunan bilirkişi raporunda kargoya veriliş tarihinde ventilatörün 1340 USD, hoparlörün 500,00 TL değerinde olduğu belirtilmiştir.

Davacı vekili tarafından sunulan 09/06/2020 tarihli dilekçe ile, 1340 USD'nin ıslah tarihi olan 09/06/2020 tarihindeki kur karşılığı 23034,6 TL ile hoparlöre karşılık 500,00 TL'nin toplamı olan 23534,60 TL üzerinden dava değeri ıslah edilmiş ve dava dilekçesinde faiz talep edilmediği halde ıslah dilekçesinde dava tarihinden itibaren ticari faiz talep edilmiştir.

Bunun üzerine mahkemece 23534,60 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Bu durumda ıslah dilekçesi ile faiz talep edilmesinde ve ıslah tarihinden itibaren işbu ticari davada avans faize hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmuyor ise de, TTK'nın 880.maddesinde taşıyıcının ödemekle sorumlu bulunduğu tazminatın, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanacağı düzenlendiğine göre, ventilatörün taşıyıcıya teslim tarihindeki değeri olan 1340 USD'nin karşılığının da aynı tarihteki (09/04/2020 tarihindeki) TCMB efektif satış kuru esas alınarak belirlenmesi gerekir.

Nitekim davacının dava dilekçesindeki talebi de USD değil Türk Lirası cinsinden ileri sürülmüştür.

Buna göre, 1340 USD'nin taşıyıcıya teslim tarihi olan 09/04/2020 tarihindeki TCMB efektif satış kuru (1 USD= 6,76 TL) üzerinden hesaplanan karşılığı 9058,40 TL (1340x6,76=9058,40) ile hoparlör değeri 500,00 TL'nin toplamı olan 9.558,40 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerekirken, mahkemece yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmamıştır.

HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/03/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.