Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/66 K.2023/119

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 22/02/2022 tarih ve 2022/10 E. - 2022/10 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati tedbir isteyen tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir ve tespit isteyen vekili, bir dönem müvekkili Şirketin ortağı olan dava dışı ... tarafından meydana getirilen “...” olarak adlandırılan sistemlerde kullanılan, eser vasfını haiz bilgisayar yazılımının, FSEK'ten kaynaklı mali haklarının müvekkili Şirkete devredildiğini, müvekkili Şirketin eski çalışanları olan ve bahsi geçen bilgisayar yazılımına vakıf olan karşı taraf gerçek kişilerin, müvekkilinin bilgi birikimini, ticari sırlarını kullanmak ve müşteri çevresini ele geçirmek amacıyla karşı taraf Şirketi kurduklarını,

karşı taraflarca kullanılan bilgisayar yazılımının mali hakları müvekkilline ait olan bilgisayar yazılımının taklidi olduğunu, ayrıca karşı tarafın müvekkilinin eski müşterilerinde bulunan ve müvekkiline ait bilgisayar yazılımının yüklü olduğu cihazlara müdahale ederek bu cihazlardan müvekkilinin yazılımını silip kendilerine ait olan taklit yazılı yüklediklerini tespit ettiklerini, karşı tarafların bu eylemlerinin müvekkilinin FSEK'ten kaynaklanan mali haklarını ihlal ettiği gibi aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek,

belirttikleri mahallerde tespit yapılarak karşı tarafların müvekkilinin FSEK’ten kaynaklı haklarını ihlal eden bilgisayar programlarının kullanımlarının durdurulması ve önlenmesi, bu yazılımların bulunduğu veya taşındığı cihazlara el konularak bu cihazların muhafaza altına alınması, karşı taraf Şirketin haksız rekabet unsuru içerecek şekilde müvekkilinin eski müşterilerine satış yapmasının ve hizmet vermesinin durdurulması,

karşı taraf Şirketin müvekkilinin aleyhine haksız rekabet oluşturan eylemlerinin engellenmesini teminen, tanıtım ve reklam içeren katalog ve diğer basılı evraklarla el konularak bulundukları yerlerde muhafaza altına alınması, karşı taraf Şirkete ait https://www.... internet sitesine erişimin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

Karşı taraf vekili, ihtiyati tedbir isteyenin mali hak sahibi olduğunu iddia ettiği bilgisayar progmanının .... ... tarafından yazıldığının resmi belgeyle ispatlanması gerektiğini, ihtiyati tedbir isteyenin hak iddia ettiği PLC kontrolcülerin, ... şirketi tarafından üretildiğini ve tüm dünyaya satılan evrensel bir ürün olduğunu, PLC kontrolcülerinin makine ve fabrika otomasyonunda kontrol cihazı olarak kullanıldığını, kullanıcı tarafından kodlama yapılabilecek arayüz yazılımlarının imalatçılar tarafından sağlandığını, bahsi geçen dava dışı firmanın arayüz kodlama yazılımını kendi internet sitesinden ücretsiz olarak indirebildiğini,

isteğe bağlı olarak gereken kodların bu arayüz üzerinden yazılarak cihazlara yüklendiğini, ihtiyati tedbir isteyenin iddia ettiği gibi cihaza yüklü yazılımın alınabilmesinin mümkün olmadığını, yeni yazılım yüklemek isteyen kişinin, bilgisayarlarda olduğu gibi cihazı formatlayarak,

kendi yazılımını yükleyebileceğini, sıvı azot üretiminin ihtiyati tebdir isteyen tarafından bulunmuş bir teknoloji olmadığını, PLC imalatçılarının grafik arayüz içeriği olarak standart butonları, göstergeleri ve alarm ekranlarını kullandıklarını, bu nedenle PLC hangi cihazda kullanılırsa kullansın aynı grafik benzerliklerin yapısı gereği bulunacağını, müvekkili Şirketin, ihtiyati tedbir isteyenin yazılımları yerine yeniden yazılım yapma nedeninin mevcut yazılımların kullanıcı taleplerini karşılamaması ve eksiklerinin bulunması olduğunu,

ihtiyati tedbir isteyenin sıvı azot üretim cihazı ile diğer şirketlerin sıvı azot üretimi cihazları arasında da tasarımsal benzerlikler bulunduğunu, müvekkilinin kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet verdiğini, tedbir kararı verilmesi halinde kurumların işlemez hale geleceğini savunarak, istemin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, Bakırköy ve Adana Nöbetçi Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerine talimat yazılarak tespit yapılmasına karar verildiği, talimat yolu ile alınan bilirkişi raporlarında tespit yapılan mahallerde bulunan ve ihtiyati tedbir isteyene ait olan cihaza, karşı tarafa ait olduğu tespit edilen bilgisayar yazılımının yüklendiği, cihazlarda yüklü bulunan bilgisayar yazılımlarının arayüzü ile ihtiyati tedbir isteyenin dosyaya sunduğu arayüz orijinalinin fonksiyon ve temel karakteristiği itibariyle birbirlerine yakın benzerlik unsurlar içerdiği hususlarının bildirildiği,

FSEK uzmanı bilirkişiden alınan raporda da ihtiyati tedbir isteyene ait sıvı azot üretim sisteminde kullanılan bilgisayar programlarının ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğu, eser üzerindeki mali hakları kullanma yetkisinin ihtiyati tedbir isteyene ait bulunduğu, mali hak sahibi olan tedbir isteyenin “çoğaltma” ve “yayma” mali haklarının ihlal edilmiş olabileceğinin belirtildiği, bu raporlar doğrultusunda ihtiyati tedbir isteminin 5846 sayılı FSEK in 77, TTK 61 ve 6100 sayılı HMK'nun 389. ve devamı maddeleri gereğince kabulü ile karşı tarafların;

talepte bulunanın FSEK’ten kaynaklı haklarını ihlal eden bilgisayar programlarının kullanımlarının durdurulmasına ve önlenmesine, bu yazılımların bulunduğu veya taşındığı cihazlara el konularak bu cihazların muhafaza altına alınmasına, yedi emin olarak bulunduğu kişiye teslimine, karşı taraf ...’nin haksız rekabet unsuru içerecek şekilde davacının eski müşterilerine satış yapmasının ve hizmet vermesinin tedbiren durdurulmasına,

karşı taraf ...’nin, müvekkil aleyhine haksız rekabet oluşturan eylemlerinin engellenmesini teminen, tanıtım ve reklam içeren katalog ve diğer basılı evraklarla el konularak bulundukları yerlerde muhafaza altına alınmasına, yedi emin olarak bulunduğu kişiye teslimine, karşı taraf ...'nin https://www...internet sitesine tedbiren erişimin engellenmesine, bilirkişi kök ve ek raporlarının kararın eki sayılmasına, talepte bulunandan 50.000,00 TL nakti veya koşulsuz ödeme talimatı içeren banka teminat mektubunun HMK 392 madde uyarınca teminat olarak alınmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karşı taraf vekili, mahkemece alınan ek raporda bilirkişiler teknik tespite ilişkin verilen görevin uzmanlık alanları kapsamında bulunmadığını beyan ettiklerini, bu nedenle uzman bir heyetten yeni bir rapor alınmadan eksik ve hatalı inceleme ile hazırlanan raporlara itibar edilerek karar verilmesinin yerinde olmadığını, ihtiyati tedbir isteyenin mali hak sahibi olduğunu iddia ettiği bilgisayar progmanının .... ... tarafından yazıldığının resmi belgeyle ispatlanması gerektiğini, ihtiyati tedbir isteyenin hak iddia ettiği PLC kontrolcülerin, ... şirketi tarfından üretildiğini ve tüm dünyaya satılan evrensel bir ürün olduğunu,

PLC kontrolcülerinin makine ve fabrika otomasyonunda kontrol cihazı olarak kullanıldığını, kullanıcı tarafından kodlama yapılabilecek arayüz yazılımlarının imalatçılar tarafından sağlandığını, bahsi geçen dava dışı firmanın arayüz kodlama yazılımını kendi internet sitesinden ücretiz olarak indirebildiğini, isteğe bağlı olarak gereken kodların bu arayüz üzerinden yazılarak cihazlara yüklendiğini, ihtiyati tedbir isteyenin iddia ettiği gibi cihaza yüklü yazılımın alınabilmesinin mümkün olmadığını, yeni yazılım yüklemek isteyen kişinin, bilgisayarlarda olduğu gibi cihazı formatlayarak,

kendi yazılımını yükleyebileceğini, sıvı azot üretiminin ihtiyati tebdir isteyen tarafından bulunmuş bir teknoloji olmadığını, PLC imalatçılarının grafik arayüz içeriği olarak stnadrat butonları, göstergeleri ve alarm ekranlarını kullandıklarını, bu nedenle PLC hangi cihazda kullanılırsa kullansın aynı grafik benzerliklerin yapısı gereği bulunacağını, inceleme yapılan cihazların müşterilerine ait olup müvekkillerinin müşterilerin cihazlarına ait yazılımsal taleplerini karşıladığını, kaldı ki bahse konu yazılımların evrensel nitelikte olup patent hakkının bulunmadığını,

müvekkilinin kullandığı yazılımın arayüzü ile ihtiyati tedbir isteyenin arayüz ekranlarının tamamen farklı olduğunu, ihtiyati tedbir isteyen tarafından üretilen cihazın başka firmaların cihazlarından kopyalanarak üretilen toplama bir cihaz olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbire itiraz istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 341/1-b maddesi uyarınca, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabileceğinden ve istinaf incelemesine konu 08/12/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararı karşı tarafın yüzüne karşı verildiğinden Dairemizce karşı taraf vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesi gerekmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 389. maddesi uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Aynı Kanun'un 390/3. maddesine göre de ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için tedbir talep eden tarafın, davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekmektedir. Görüldüğü üzere HMK'da ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için haklılığın tereddütsüz şekilde ispatı şartı aranmamakta, yaklaşık olarak ispat yeterli bulunmuştur.

5846 sayılı FSEK'in 77. maddesinde de; esaslı bir zararın veya ani bir tehlikenin yahut emrivakilerin önlenmesi için veya diğer her hangi bir sebepten dolayı zaruri ve bu hususta ileri sürülen iddialar kuvvetle muhtemel görülürse hukuk mahkemesinin, bu Kanunla tanınmış olan hakları ihlal veya tehdide maruz kalanların talebi üzerine,

diğer tarafa bir işin yapılmasını veya yapılmamasını, işin yapıldığı yerin kapatılmasını veya açılmasını emredebileceği gibi, bir eserin çoğaltılmış nüshalarının veya hasren onu imale yarıyan kalıp ve buna benzer sair çoğaltma vasıtalarının ihtiyati tedbir yolu ile muhafaza altına alınmasına karar verebileceği düzenlenmiştir.

Öte yandan, 6102 sayılı TTK.'nın 61/1. maddesi uyarınca, dava açma hakkını haiz bulunan kimsenin talebi üzerine mahkeme, mevcut durumun olduğu gibi korunmasına, 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde öngörüldüğü gibi haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, haksız rekabetin önlenmesine ve yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesine ve diğer tedbirlere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ihtiyati tedbir hakkındaki hükümlerine göre karar verebilir.

O halde, açıklanan hükümler çerçevesinde, eser sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüz teşkil edecek ya da haksız rekabete yol açacak şekilde kullanımda bulunulduğunu yaklaşık olarak ispat eden kişi, bu kullanımların engellenmesini ihtiyati tedbir yoluyla isteyebilecektir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde; ihtiyati tedbir isteyen vekili, karşı tarafa ait bilgisayar yazılımının, müvekkilinin mali haklarına sahip olduğu “...” olarak adlandırılan sistemlerde kullanılan yazılımın takliti olduğu gibi daha önce müvekkilinin yazılımının yüklü olduğu cihazlardan müvekkiline ait yazılımın silinerek bunun yerine müvekkilinin yazılımının takliti olan yazılımın yüklendiğini, karşı tarafın bu eylemlerinin müvekkilinin FSEK'ten kaynaklanan mali haklarının ihlali ve haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek,

FSEK’ten kaynaklı mali haklarını ihlal eden bilgisayar yazılımlarının karşı taraflarça kullanılmasının durdurulması ve önlenmesi, bu yazılımların bulunduğu veya taşındığı cihazlara el konularak cihazların muhafaza altına alınması, karşı taraf Şirketin haksız rekabet unsuru içerecek şekilde ihtiyati tedbir isteyenin eski müşterilerine satış yapmasının ve hizmet vermesinin durdurulması, karşı taraf Şirketin haksız rekabet oluşturan eylemlerinin engellenmesini teminen, tanıtım ve reklam içeren katalog ve diğer basılı evraklarla el konularak bulundukları yerlerde muhafaza altına alınması,

karşı taraf Şirkete ait https://www... internet sitesine erişimin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince talimat yolu ile alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında, tespit yapılan mahallerinde bulunan ve ihtiyati tedbir isteyene ait olan cihazlara, karşı tarafa ait olduğu tespit edilen bilgisayar yazılımının yüklendiği, cihazlarda yüklü bulunan bilgisayar yazılımlarının arayüzü ile ihtiyati tedbir isteyenin dosyaya sunduğu arayüz orijinalinin, fonksiyon ve temel karakteristiği itibariyle birbirlerine yakın benzerlik unsurlar içerdiği,

yine ilk derece mahkemesince FSEK uzmanı bilirkişiden alınan raporda da ihtiyati tedbir isteyene ait sıvı azot üretim sisteminde kullanılan bilgisayar programlarının ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğu, eser üzerindeki mali hakları kullanma yetkisinin ihtiyati tedbir isteyene ait bulunduğu, mali hak sahibi olan tedbir isteyenin “çoğaltma” ve “yayma” mali haklarının ihlal edilmiş olabileceği açıklanmış olup, somut olayda yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı anlaşıldığından,

ilk derece mahkemesince karşı tarafların, ihlal teşkil eden bilgisayar yazılımına ilişkin kullanımlarının durdurulması ve önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamış, karşı tarafın bu yöne ilişen istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca, karşı taraflar nezdinde bulunan ve ihlal teşkil eden bilgisayar yazılımlarına el konulması ve muhafaza altına alınması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi mümkün ise de ilk derece mahkemesince, bu talep bakımından karşı taraflarla sınırlandırılmaksızın, iş bu dosyanın tarafı olmayan 3. kişilerin hukuki durumunu da etkiler şekilde,

yazılımların bulunduğu veya taşındığı cihazlara el konularak bu cihazların muhafaza altına alınmasına karar verilmesi doğru görülmediği gibi ihtiyati tedbir talebinin niteliği ile örtüşmeyen ve esasen karşı tarafın ihlal oluşturan bilgisayar yazılımının kullanımlarının durdurulması ve önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı ile bahsi geçen bilgisayar yazılımının satışı da önlemiş olacağından, infazda tereddüt yaratacak şekilde karşı taraf Şirketin ihtiyati tedbir isteyenin eski müşterilerine satış ve hizmet vermesinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi de doğru olmamıştır.

Yine, dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporlarında, ilk derece mahkemesince karşı taraf Şirkete ait olduğu kabul edilen https://www.... internet sitesi ile ilgili olarak bir inceleme yapılmadığından, yani bahsi geçen internet sitesinin karşı taraf Şirkete ait olduğu ve bu sitede sadece ihlal oluşturan bilgisayar yazılımının tanıtımının veya reklamının yapıldığına dair bir tespit bulunmadığından, dolayısıyla bu talep bakımından yaklaşık ispat koşulunun sağlanmadığı anlaşıldığından, anılan internet sitesine erişimin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi de yerinde bulunmamıştır.

Bu itibarla, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemece, ihtiyati tedbir isteminin kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından, Dairemizce karşı taraflar vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-b-2. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2023

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.