Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/825 K.2025/963

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 16/02/2023 Tarih ve 2022/393 Esas - 2023/63 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, bilgisayar ve bilgisayar ürünleri üretiminde lider olan müvekkilinin "..." ibareli tescilli çok sayıda markasının mevcut olup davalı şirketin 2021/0220537 başvuru numarası ile "... ... future technology institute + şekil" markasının tescili talebine yönelik itirazının YDK tarafından nihai olarak reddedildiğini, davalı markada öne çıkarılan" ..." ibaresinin müvekkilinin " ..." ibareli markaları ile görsel ve işitsel benzerliğin yanı sıra markaların kapsamında bulunan mal ve hizmetlerin de kısmen benzer olduğunu, "..." markasının SMK'nın 6/4 ve 6/5 maddeleri kapsamında ülke ve dünya çapında tanınmış marka niteliğinde olduğunu,

davalının müvekkilinin markasının bu tanınmışlığından haksız kazanç elde etmek amacıyla kötü niyetli olarak müvekkilinin markasına bu düzeyde benzer bir markanın tescili isteğinde bulunduğunu ileri sürerek 2022-M-10982 YİDK kararının kısmen iptali ile 09 . sınıfta yer alan "Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar;

haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; manyetik/optik okuyuculu kartlar.

Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri.

Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler).", 35. sınıfta yer alan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar,

giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; manyetik/optik okuyuculu kartlar.

Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri.

Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler) mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" ve 42. sınıfta yer alan "Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması,

bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri." için iptali ile karara konu 2021/020537 sayılı markanın tescil olması halinde sıralanan bu mal ve hizmetler için hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, 1991 yılından beri sektörde faaliyet gösteren müvekkilinin "..." esas unsurlu çok sayıda markasının mevcut olup davaya konu başvurunun bu markanın devamı, seri markası olarak kabulü gerektiğini, davacıya ait markanın teknoloji, bilgisayar ve yazılım vb sektörlerde çok kullanılan zayıf marka niteliğinde olduğunu, markalarda yer alan şekil ve ibarelerin birbirinden açıkça farklı olduğunu, müvekkilinin markasındaki "..." ibaresinin sol tarafından bulunan koyu lacivert ve gri renk tonu kullanılarak oluşturulan üç adet üçgenin ayırt edici olduğunu, öte yandan müvekkilinin markasındaki yazım şekli, renk tonu,

tertip tarzı ve figuratif özelliklerin markaları farklı kıldığını, "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin zayıf olması nedeniyle kavramsal benzerlikten de söz edilmeyeceğini, markalar arasındaki bu farklılıkların ilişkilendirme ihtimalini ortadan kaldırdığını, davacı şirket bilgisayar, bilgisayar bileşenleri ile elektronik/ teknolojik ürünlerin üretimi ve pazarlanması alanında faaliyet göstermekte iken müvekkilinin askeri deniz platformları, siber güvenlik ve büyük veri, otonom sistemleri, bilişim sistemleri, radar sistemleri, uydu teknolojileri, komuta kontrol sistemleri, sertifikasyon ve danışmanlık” sektöründe faaliyette bulunduğunu,

bu itibarla markaların tüketicisinin bilinçli tüketici ve markaların tescilli oldupğu mal ve hizmetlerin farklı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava konusu marka kapsamında yer alan ve davanın konusunu oluşturan mal ve hizmetler bakımından taraf markaları arasında sınıfsal olarak ayniyet/benzerlik bulunmakla birlikte, bu mal ve hizmetlerin ilgili tüketicinin yüksek bir dikkat ve bilinç düzeyine sahip olduğu, davanın konusunu oluşturan ürünlerin pahalı olarak nitelendirilen ürünlerden olması nedeniylei tüketicinin araştırma yaparak satın alma eyleminde bulunacağı, davacı markaları ile dava konusu marka arasında görsel, işitsel ve anlamsal olarak bir benzerlik bulunmadığı,

gerek davacı gerekse davacı markalarının ayırt edici niteliği bulunmayan kelimelerin bir araya getirilmesi ile oluşturulduğu, anlamlı kelimelerin bir araya getirilmesi ile asgari seviyede ayırt edici nitelik kazanan markaların ortaya çıktığı, taraf markaları arasında, standart bir yazı karakteri ile yazılan “...” kelimesi dışında hiçbir benzerlik bulunmadığı, markalarda yer alan kelime unsurları arasında bir bağlantı/benzerlik/ilişki kurulamadığı, davacı markalarında şekil unsuru bulunmazken dava konusu markanın şekil unsurunu da içeren karma nitelikte bir marka olduğu, bu itibarla taraf markalarının bir bütün olarak farklı olduğu,

tüketicinin taraf markalarını aynı/aynı tür ya da benzer ürünler üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, farklı marka ile karşı karşıya olduklarını anlayabilmelerinin mümkün olup taraf markalarının birbiri ile ilişkilendirme ihtimalinin bulunmadığı, markalar arasında benzerlik bulunmadığından davacı markasının tanınmışlığının bir etkisinin olmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalı markasının esas unsurunun “...” ibaresinden oluştuğunu, davaya konu markada “...” ibaresinin altında konumlandırılmış, yazı büyüklüğü itibarıyla “...” ibaresine kıyasla çok daha küçük puntolarla düzenlenmiş olan “...” ve “...” ibarelerinin markada tali unsurlar niteliğinde olduğunu, "..." ibaresinin müvekkilinin markasının esaslı unsurunu oluşturması nedeniyle markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal yönden benzerlik bulunduğunu, davalı markadaki "..." ibaresi nedeniyle bu markanın müvekkilinin seri markalardan biri ve müvekkili ile davalı şirket arasında ekonomik,

idari vb. bir ilişki içerisinde olduğu izlenimini uyandırdığını, bilirkişinin müvekkiline ait markalar ile dava konusu marka başvurusunun, görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olmadığı ve aralarında karıştırılma/ilişkilendirilme ihtimali bulunmadığı yönündeki tespitinin doğru olmadığını ve bu nedenle 2022-M-10952 sayılı YİDK kararının dava dilekçesinde talep edilen mal ve hizmetler yönünden iptali gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, marka (marka ile ilgili Kurum kararlarının iptali) istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden, davalı şirketin, "..." ibaresinin, 09, 35, 37 ve 42. sınıf mal ve hizmetlerde tescili için diğer davalı Kuruma başvurduğu, davacının "..." ibareli markalarına dayalı olarak, iltibas, tanınmışlık ve kötü niyet iddiasıyla başvuruya itiraz ettiği, davacının itirazının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddine karar verildiği, davacının bu karara karşı yaptığı itirazın da, YİDK'nın 2022-M-10982 sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın davacıya 24/8/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 27/9/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesinin kabulü ve istinaf itirazları gözetildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas bulunup bulunmadığı, aynı Kanun'un 6/5 maddesindeki koşullarını gerçekleşip gerçekleşmediği ve dava konusu başvurunun kötü niyetli olup olmadığı noktasındadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1 maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramının da açıklanması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, dava konusu başvuru 09, 35, 37 ve 42. sınıftaki mal ve hizmetleri kapsamaktadır. Davacının itiraza mesnet markaları kapsamında bulunan 09 ve 42. sınıftaki mal ve hizmetler ile 09 sınıftaki malların satışına ilişkin 35/5 sınıfındaki hizmetler bakımından marka kapsamlarındaki emtianın aynı/aynı tür/benzer olması şartı oluşmuştur.

Taraf markaları arasındaki işaret benzerliğine gelince; dava konusu başvuru "..." ibaresinden oluşmaktadır. Başvuruda yer alan davalı şirketin ticari unvanını oluşturan "..." ve "..." ibareleri tanımlayıcı olduğundan ve "..." ibaresi davacının ticaret unvanının çekirdek kısmını ve çatı markasını oluşturması nedeniyle başvuruda markasal algı "..." ibaresi üzerinde toplanmaktadır. Davacının itiraza mesnet markaları "..." ibaresinden oluşmaktadır.

Bu durumda benzerlik değerlendirmesi her iki markanın asli unsurunu oluşturan "..." ibaresi üzerinden yapılacağından markalar arasında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesi bulunduğu anlaşılmaktadır.

Zira, dava konusu markada "..." ibaresi daha koyu ve kalın bir yazım stili ile öne çıkarılmış olup ek unsurlar markanın davacı markalarından yeterince uzaklaşması sağlamamıştır.

Başvuruyu gören tüketicilerin bunun davacının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu derhal ve ilk bakışta algılaması mümkün olmadığından, Dairemizce, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunduğu sonucuna ulaşılmış, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kabulü yerinde görülmemiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.06.2016 tarih ve 2014/11-696 E. - 2016/778 K. sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Her ne kadar, davacı vekili tanınmışlık ve kötü niyet gerekçeleriyle de tescil engeli bulunduğunu ileri sürmüş ise de, davacının markasının iltibas ihtimalini artıran bir husus olduğu anlaşılmış olup başvurunun kötü niyetle yapıldığına ilişkin somut delil ileri sürülmediğinden, davacı vekilinin bu yöndeki iddiaları isabetli görülmemiştir.

Bu itibarla, taraf markaları arasında 9. sınıf:" Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri.

Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; manyetik/optik okuyuculu kartlar.

Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri, Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar;

elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler) malları, 42. Sınıftaki "Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi,

internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri hizmetleri ile 35. Sınıftaki " müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar;

haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; manyetik/optik okuyuculu kartlar.

Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri, Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar;

elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler) mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar,katalogve benzeri diğer yöntemlerle sağlanabilir) hizmetleri bakımından SMK'nın 6/1. maddesi anlamında iltibas bulunması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber,

kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/05/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.