Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/201 K.2025/1300

Dairemizce verilen 09/12/2021 tarih ve 2020/547 Esas 2021/1575 sayılı karar Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 01/11/2023 tarih ve 2022/2616 Esas 2023/6376 Karar sayılı ilamıyla bozulmuş olmakla, dava Dairemizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı yanın 2015/91773 sayılı “...” ibaresi ile gerçekleştirdiği başvuru ile müvekkilinin 2002/32354 sayılı “...” markasının “...... harfleri dışında birebir aynı olduğunu, markalar arasındaki bu farkın iki işaretin ayrılması için yeterli olmadığı, bu durumun 05. Sınıf ürünler yönünden de karışıklığa yol açabileceğini ileri sürerek, YİDK iptali ve dava konusu markanın 05. Sınıf yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 2015/91773 sayılı dava konusu “...” markası marka başvurusunun 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi uyarınca tescil kapsamında yer alan 05. Sınıfta benzer olarak görülen "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, tıbbi amaçlı deterjanlar." emtiası yönünden, davacı yanın önceki tarihli markaları ile benzerlik ve iltibas ihtimalinin mevcut olmadığı, bununla birlikte “Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri.” emtiası yönünden ise markalar arasındaki benzerliğin iltibasa neden olabileceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, YİDK'nın 25/08/2016 tarih .... sayılı kararının 5. sınıfta zararlı bitkileri hayvanları ve mantarları imha edici maddeler insan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar havayı tazeleyici kokular dezekfektanlar antiseptikler(mikrop öldürücüler) kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri yönünden iptaline, YİDK iptaline yönelik fazlaya dair talebin reddine, hükümsüzlük talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile,

davalı adına tescilli 2015/91773 sayılı ... ibareli markanın tescilli olduğu 5. sınıfta zararlı bitkileri hayvanları ve mantarları imha edici maddeler insan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar havayı tazeleyici kokular dezekfektanlar antiseptikler(mikrop öldürücüler) kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, hükümsüzlükle ilgili fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu marka ile müvekkilinin markasının iltibas halinde olduğunu, dava konusu marka ile müvekkilinin markasının iltibas halinde bulunduğunu, görsel ve işitsel olarak müvekkili Şirket markası ile tamamen aynı olan bu marka başvurusunun 5. Sınıfın hiçbir alt sınıfında kesinlikle tescil edilmemesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, başvuru konusu ... markası ile itiraza gerekçe gösterilen ... ibareli markanın görsel, işitsel ve anlamsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılmaya yol açacak derecede benzer olmadığını, 556 sayılı KHK'nın 8/1-b koşullarının bulunmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Dairemizce; davalı şirketin "..." ibareli marka başvurusu ile davacının itirazına mesnet “...” esas ibareli markası arasında görsel, sescil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf talebi yönünden; davalının başvurusunun "..." ibaresinden oluştuğu, itiraza mesnet davacı markasının ise "..." esas ibaresinden meydana geldiği, markalardaki esas unsurların "........." kelimeleri olduğu,

davacının itirazına mesnet markası ile davalının başvurusu arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı,

işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının başvurusuna konu ibare ve biçimli işareti gördüğünde bunun davacının itirazına mesnet markasından farklı bir marka olduğunu algılayacağı, öte yandan, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması gereği, 5/1. sınıfta bulunan ürünlerin ortalama tüketicilerinin,

doktorlar ve eczacılar olduğu için iltibas değerlendirmesinde, bu tüketicilerin bilinç düzeylerinin gözetilmesi gerektiği, diğer taraftan 5/2-7. sınıf ürünlerin alıcılarının da belli uzmanlık seviyesine sahip, bilinç düzeyi yüksek tüketiciler olduğu,

bu itibarla davalının başvurusuna konu ibare ile davacının itirazına mesnet markası arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak YİDK kararının iptali yönünden davanın reddine,

davalı tarafça hükümsüzlük davası için istinaf kanun yoluna başvurulmamış olduğu gerekçesiyle hükümsüzlük davasının kısmen kabulü ile davalı adına tescilli 2015/91773 sayılı ... ibareli markanın tescilli olduğu 5. sınıfta zararlı bitkileri hayvanları ve mantarları imha edici maddeler insan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar havayı tazeleyici kokular dezenfektanlar antiseptikler (mikrop öldürücüler) kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİNİN 01/11/2023 TARİH VE 2022/2616 ESAS, 2023/6376 KARAR SAYILI İLAMININ ÖZETİ: Yargıtay 11. Hukuk Dairesince; dava konusu davalı marka başvurusunun “...”, itiraza mesnet davacı markasının ise “...” ibaresinden oluştuğu, Mahkemece ve Bölge Adliye Mahkemesince 05. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetler yönünden ortalama tüketici kitlesinin doktorlar ve eczacılar olduğu, dolayısıyla bu tüketici kitlesinin bilinçli tüketici oldukları ve markalar arasında iltibas ihtimalinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda da aynı tespitlere yer verilmişse de, alınan bilirkişi raporunda taraf markalarının içerdiği ilaçların etken maddelerinin aynı olup olmadığı, hangi hastalıkların tedavisinde kullanılacağı, münhasıran eczane ürünü olup olmadıklarının tespit edildikten sonra bilinçli tüketici kavramının tartışılması gerektiği, zira taraf markaları arasında görsel anlamda sadece bir harften oluşan bir farklılık bulunduğu,

buna göre Mahkemece yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak belirtilen hususların tartışılarak bir değerlendirme yapılması gerekirken 5/1. sınıf malların ortalama hedef kitlesinin bilinçli kitle olduğu gerekçesiyle bu kitlenin markaları karıştırmayacaklarına yönelik değerlendirme yerinde görülmemiş ve kararın bozulmasına karar verilmiştir.

GEREKÇE

Dava, marka ile ilgili Kurum kararlarının iptali ve hükümsüzlük istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dairemizce, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 01/11/2023 tarih 2022/2616 esas 2023/6376 karar sayılı ilamına uyulmasına karar verilmiş ve bozma ilamındaki hususlarda bilirkişi asıl ve ek raporları alınmıştır.

Dairemizce Bozma ilamı üzerine alınan bilirkişi raporu asıl ve ek raporlarında; gerek davaya konu olan marka gerekse davaya mesnet olan markanın 5 harf ve iki heceden oluştuğu, taraf markalarının “...” sesli ve sessiz harflerine aynı sıralamada sahip olduğu, taraf markalar arasındaki tek farkın davaya konu olan markanın ikinci harfinin ... yerine S harfi ile değiştirmesi ile markaya ayırt edicilik kazandırmadığı,

zira her iki markada aynı sesle başlayıp aynı sesle bittiği, bu nedenle davaya konu olan “...” markasında yer alan “S” harfinin de yine vurguyu üzerine çeken bir harf olmaması nedeniyle markalardaki fonetik ve harf dizilimlerinden kaynaklı benzerliğin taraf markalarının hitap ettiği tüketici kitlesi bakımından iltibas ihtimali yaratacağı, ...... etken maddesini içerdiği, ... ... ruhsatlı ilgili ürün yalnızca eczanelerde, eczacı kontrolünde satılabildiğinden münhasıran eczane ürünü olduğu, davaya mesnet olan “...” ibareli markanın günümüzde bir ilaç ismi, bir etken madde ismi ya da eczane ürünü olması ile ilgili veri bulunmadığı,

bu ürünün eczane ürünü olup olmayacağı ya da “...” ile aynı etken maddeyi içerip içermeyeceği hususunda bir değerlendirme yapılmasının günümüz bilgileri ile mümkün olmadığı, gelecekte ilaç ismi ya da etken madde ismi olarak kullanılıp kullanılmayacağının ya da eczane ürünü olup olmayacağının bilinmediği, ilaç ismi olarak başvurulması durumunda farklı etken madde ya da endikasyon için kullanılsa dahi karışma ihtimalinin bulunduğu, gerek Yargıtay kararına konu olan mallar bakımından gerekse dava konusu markanın başvuru kapsamındaki çekişme konusu olan 05. Sınıftaki tüm mallar bakımından birebir aynılık söz konusu olduğu bildirilmiştir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun geçici 1. maddesi yollamasıyla somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise,

tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

KHK'nın 8/1-b maddesi uyarınca somut uyuşmazlıkta, taraf markalarının sınıfsal açıdan benzerliği hususunda değerlendirildiğinde, dosya kapsamında görüşüne başvurulan bilirkişilerin raporlarında da belirlediği üzere, malların, aynı, benzer, ilişkili olduğu, dolayısıyla anılan KHK maddesinin aradığı ilk şart olan emtia benzerliği şartının, somut uyuşmazlıkta sağlandığı kanaatine varılmıştır.

Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davalının ... ibareli başvurusu ile davacının ... ibareli itirazına mesnet olan markası arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzerlik bulunduğu,

zira gerek davaya konu olan markanın gerekse davaya mesnet olan markanın 5 harf ve iki heceden oluştuğu, taraf markalarının “...” sesli ve sessiz harflerine aynı sıralamada sahip olduğu, davaya konu olan markanın ikinci harfinin ... yerine S harfi ile değiştirmesi ile markaya ayırt edicilik kazandırılmadığı,

her iki markada aynı sesle başlayıp aynı sesle bittiği, bu nedenle davaya konu olan “...” markasında yer alan “S” harfinin de yine vurguyu üzerine çeken bir harf olmaması nedeniyle markalardaki fonetik ve harf dizilimlerinden kaynaklı benzerliğin taraf markalarının hitap ettiği tüketici kitlesi bakımından iltibas ihtimali yaratacağı, diğer yandan ... yalnızca eczanelerde, eczacı kontrolünde satılabilen münhasıran eczane ürünü olduğunun belirlendiği, ancak davaya mesnet olan “...” ibareli markanın günümüzde bir ilaç ismi, bir etken madde ismi ya da eczane ürünü olması ile ilgili veri bulunmadığı,

ancak ilaç ismi olarak başvurulması durumunda dahi farklı etken madde ya da endikasyon için kullanılsa bile karışma ihtimalinin bulunduğunun belirlendiği, bu kapsamda dava konusu markanın başvuru kapsamındaki çekişme konusu olan tüm mallar bakımından iltibas bulunduğu kanaatine varılmış ve uyulan bozma ilamı ile tüm dosya kapsamına göre davanın kabulüne dair aşağıda gösterilen şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/07/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.