Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1873 K.2024/983

Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait davalı ...’na akreditif kullanımı için teminat olarak verilen 4571501 ve 6583859 numaralı çek bedellerinin, 09.11.2018 tarihinde 150.000,00 TL ve 25.000,00 TL olarak ... nezdinde bulunan müvekkili şirket hesabına ödendiğini, ancak konkordato sürecinde oldukları için akreditiflerini bankanın kullandırmadığını ve gelen çek ödemeleri ile daha önce müvekkili şirket hesabında olan bakiye toplamı olan 216.384,74 TL’yi grup şirketleri olan ...

Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hesabına aktarmak suretiyle borçlu cari hesap borcuna mahsuben bloke ettiğini ve 10.12.2018 tarihinde müvekkili şirketin talimat ve izni olmaksızın ...’ın konkordato öncesi olan borçlarını tahsil ettiğini, haksız olarak el konulan paraların tahsili için borçlu/davalıya karşı icra takibi başlatıldığını, ancak banka tarafından itiraz edildiğini,

davalı bankanın müvekkili şirketin izin ve talimatı dışında alacaklarının grup şirketinin borçlarına mahsup edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu iddia ederek davalı bankanın Ankara 8. İcra Müdürlüğünün 2019/10085 Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ve grup şirketleri olan dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Genel Kredi Sözleşmeleri imzalandığını, her iki şirketin karşılıklı müteselsil kefaletlerinin bulunduğunu, davacı şirket ve grup şirketi dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin konkordato sürecinde olduğunu, davacı tarafın dava dışı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.’ne kefil olduğu kefalet Sözleşmesi’nin 9 ve 6. maddeleri uyarınca müvekkili banka açısından asıl alacağın muaccel hale gelmiş olmasının, alacağın kefil açısından da muaccel olduğu anlamına geldiğini, müvekkili bankanın kefalet belgesi gereği asıl borçludan olan alacaklarını kefilin herhangi bir sebeple ...’e ciro ettiğini, ve tevdi ettiği kambiyo senetlerinin bedellerinden, vadeli vadesiz her türlü mevduattan, menimi kıymet vs. her türlü haklarından, lehine gelmiş havalelerden, sair ... nezdinde doğmuş ve doğacak her türlü alacaklarından tahsil etme hakkına sahip olduğunu,

davacı tarafça müvekkili bankaya verilen ve daha sonra dava dışı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin borçları için kullanılan çeklerin müvekkil bankaya kredi sözleşmeleri nedeniyle sunulmuş teminat çekleri olduğunu, anılan çeklerin sadece akreditif için değil, BCH için de alındığını, cevap dilekçeleri ekinde sunulan kredi tebliği ile çeklerin teminatta olduğuna dair 17.10.2018 tarihli ekran görüntüsünün de bu durumun ispatı niteliğinde olduğunu, tahsildeki çeklerin ayrı, teminattaki çekler ayrı tutulduğundan çeklerin kredi için verildiğini, kaldı ki taraflar arasındaki sözleşme hükmü gereğince müvekkili bankanın dava konusu tahsilâtı yapabilmesi için bankaya verilen çeklerin teminat çeki olmasına bile gerek olmadığını,

müvekkili banka alacağının ödenmemesi halinde kefilin müvekkil bankada bulunan her türlü mameleki üzerinden bu tahsilatı yapma hakkına sahip olduğunu, davacı tarafça bilindiği üzere hem davacı şirketin ve hem de kefili oldukları ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti.’nin hesaplarının kat edildiği ve kendilerine kat ihtarı gönderildiğini, işlem tarihi itibariyle her iki şirketin de idari takip hesaplarında olduğu hususlarına yer verilerek davanın reddi ile davacı aleyhinde %20’den aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalı banka ile dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 20.04.2011 tarihinde akdedilmiş olan 2.000.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi’ne ilişkin Kefalet Sözleşmesi, davacı ... ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından müteselsil kefil olarak imzalandığı belirtilen sözleşme dışında, davalı banka ile davacı ... ... îç ve Dış Tic. Ltd. Şti. arasında 19.01.2018 tarihinde 2.800.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, ... ... Iç ve Dış Tic. Ltd.

Şti.’nin, dava konusu olan 216.384,74 TL’nin davacı Şirket’in davalı Banka’nın ... Şubesi nezdinde bulunan mevduat hesabından, dava dışı ... firmasının aynı şube nezdindeki mevduat hesabına aktarıldığı tarihten önce Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/09/2018 tarih ve 2018/704 Esas sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunduğu ve kendisine geçici mühlet verildiği,

davacı şirketin geçici mühlet almış olması nedeniyle kefalet sözleşmesine istinaden hesabında bulunan 216.384,74 TL’nin, davalı bankaca borca mahsup edilemeyeceği gerekçeleriyle davanın kabulüne, Ankara 8. İcra Müdürlüğünün 2019/10085 Esas sayılı dosyasında davalının yaptığı itirazın iptali ile takibin 216.384,74 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa 10.12.2018 tarihinden itibaren %9 yasal faiz uygulanmasına, İ.İ.K.

67/2 maddesi gereğince davalı aleyhine kabul edilen miktar üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatı olan 43.276,94 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı taraf icra takibinde haklı olduğundan yasal koşulları oluşmayan ve davalı tarafından talep edilen tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Mahkemece alınan bilirkişi raporunun savunmalarını doğrulamasına rağmen mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince müvekkili bankanın dava konusu miktarı mahsup etme hakkının bulunduğunu, davacının dava dışı ...

Limited Şirketi'nin imzaladığı kredi sözleşmesinde kefaletinin bulunmadığı veya kefaletin geçersiz olduğuna ilişkin herhangi bir itirazının da bulunmadığını, konkordato sürecinin ve geçici mühletin alacaklara etkisinin İİK'nda tahdidi olarak sayılmış olup, davacı tarafın konkordato sürecine girmiş olması nedeniyle davalı banka nezdinde ki sorumluluk ve borçlarından kurtulmasının söz konusu olamayacağını, tahsil edilen çeklerin verildiği tarihte henüz konkordato sürecinin de başlamamış olduğunu, çeklerin tahsili için icra takibi yapılmadığını, konkordato süreci bakımından yasak olan işlemlerin icra takip işlemleri olup,

somut olayda herhangi bir cebri icra işleminin yapılmadığını, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı alınmadığını, mahsup işleminde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığını bildirilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; davacının konkordato yargılaması devam ederken geçici mühlet süresi içerisinde davacının hesabından dava dışı şirkete müteselsil kefaleti nedeniyle mahsup edilen miktarın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ankara 8. İcra Müdürlüğünün 2019/10085 Esas takip sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... tarafından davalı ... aleyhine 216.384,74TL asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 228.177,71 TL'nin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibinin davalının süresinde itirazı üzerine durduğu, eldeki itirazın iptali davasının İİK'nun 67.maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/704 Esas 2020/288 Karar sayılı kararının incelenmesinde; davacı tarafından açılan konkordato davasında mahkemece 28/09/2018 tarihinde geçici mühlet kararı verildiği, davacı şirketin 25/09/2018 tarihli konkordato projesinin 14/07/2020 tarihinde yapılan alacaklılar toplantısında ve iltihak süresi içerisinde İ.İ.K.'nun 302/2. maddesinde aranan nisabın üzerinde adi alacaklılar tarafından kabul edildiği,

mahkemece, davacının konkordato projesinin tasdiki talebinin adi alacaklar yönünden kabulü ile konkordato tasdik projesine göre adi alacaklılara Aralık 2020 tarihinden başlamak üzere 36 ay vade ile 4'er aylık eşit taksitler halinde davacı tarafından ödenmesine; şirketin rehinli alacaklıya yönelik teklifinin alacaklı tarafından kabul edilmediği, böylece şartların oluşmadığı anlaşıldığından davacı şirketin rehinli alacaklıya yönelik konkordato projesinin tasdik talebinin reddine karar verildiği,

kararın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 2021/850 Esas 2021/1425 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, konkordato tasdik talebinin reddine karar verildiği, karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 13/12/2021 tarih ve 2021/5853 Esas 2021/2181 Karar sayılı kararı ile kararın bozulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince 17/01/2023 tarih ve 2022/2198 Esas 2023/19 Karar sayılı kararı ile konkordato projesinin tasdik talebinin adi alacaklar yönünden kabulüne,

rehinli alacaklıya ilişkin konkordato projesinin tasdik talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

Bankacı bilirkişiden alınan 02/07/2021 tarihli raporda özetle; dava konusu olan çeklerden. 4571501 nolu 173.176,31 TL'lik çekin 30.05.2018, 6583859 nolu 200.000,00 TL'lik çekin ise19.06.2018 tarihinde davalı bankanın ... Şubesi’ne “Çek Teslim Alma Formu” ile teslim edildiğini, davalı bankanın ...

Şubesi’nde yapmış oldukları incelemede temin edilen “Takas Çekleri Akibet Listesi” ile dosyaya sunulmuş olan portföyle bulunan çeklerin listesine göre, 4571501 nolu 173.176,31 TL'lik çek “Tahsil’e, 30.05.2018, 6583859 nolu 200.000,00 TL'lik çekin ise “Teminat’a alınmış göründüğünü, buna karşın, davacı şirketin, dava dilekçesindeki her iki çekin de akreditifin teminatını olarak verildiği şeklindeki beyanı dikkate alındığında, çeklerin teminat olarak bankaya verilmiş olduğunun düşünüldüğünü, söz konusu çeklerin davalı bankaya teslim edilmesinden sonra,

4571501 nolu 173.176,31 TL'lik çeke karşılık 09.11.2018 tarihinde 150.000,00 TL, 6583859 nolu 200.000,00 TL'lik çeke karşılık ise aynı 25.000,00 TL tahsil edildiğini, tahsilatlar sonrasında, davacı şirketin, davalı bankanın ... Şubesi nezdindeki 53882654 numaralı vadesiz hesabının bakiyesi, tahsilatlar öncesinde hesapta bulunan nakit ile birlikte toplam 216.384,74 TL’ye ulaştığını, belirtilen tutarın 10.12.2018 tarihinde dava dışı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin aynı Şube nezdindeki 53659387 numaralı hesabına virman yapılarak, buradan da kredi anapara ve faiz borcuna mahsup edildiğini, davalı banka ile dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 20.04.2011 tarihinde akdedilmiş olan 2.000.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi’ne ilişkin Kefalet Sözleşmesi, davacı ... ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından müteselsil kefil olarak imzalandığını, belirtilen sözleşme dışında, davalı banka ile davacı ... ... îç ve Dış Tic.

Ltd. Şti. arasında 19.01.2018 tarihinde 2.800.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, dava konusu olan 216.384,74 TL, davacı şirketin davalı bankanın ... Şubesi nezdinde bulunan mevduat hesabından, dava dışı ...’m aynı Şube nezdindeki mevduat hesabına aktarılarak, ... kredi borçlarının tahsilinde kullanıldığını, davacı şirketin, dava dilekçesinde her iki çekin de akreditifin teminatını olarak verildiği beyanında bulunmuş ise de;

dava konusu çeklerin akreditif işleminden sonra bankaya verilmiş olduğunun görüldüğünü, çeklerin bir an için akreditifin teminatı olarak verildiği düşünülse dahi, akreditif de taraflar arasındaki Genel Kredi Sözleşmesi’ne istinaden kullandırılmış olduğundan sonuç değişmeyeceğini, davalı banka tarafından, keşide edilen Üsküdar 6. Noterliği’nin 02.11.2018 tarihli ve 87956 nolu ihtarnamesine göre, dava konusu 216.384,74 TL’nin davacı şirket hesabından, ... Ltd.

Şti. hesabına virman edildiği bildirilmiştir.

İİK’nun 294/1,2.maddesinde; "Mühlet içinde borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur, ihtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz kararları uygulanmaz, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. / 206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir.” hükmü öngörülmüştür.

İİK'nun 288/1 maddesi uyarınca geçici mühletin kesin mühletin sonuçlarını doğuracağı ve yasanın 294/3 maddesi uyarınca kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş alacağa faiz işlemesinin duracağı belirlendiğinden geçici mühlet tarihinden itibaren adi alacaklara faiz işlemesinin durmaktadır.(Yargıtay 15. HD 2021/1389 esas 2021/275 karar sayılı ilamı).

Somut olaya gelince, davalı banka ile dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 20.04.2011 tarihinde 2.000.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, davacı ... ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin söz konusu sözleşmeyi müteselsil kefil olarak imzaladığı, belirtilen sözleşme dışında, davalı banka ile davacı ... ... îç ve Dış Tic. Ltd. Şti. arasında 19.01.2018 tarihinde 2.800.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, ... ... Iç ve Dış Tic. Ltd.

Şti.’nin, dava konusu olan 216.384,74 TL’nin davacı Şirket’in davalı Banka’nın ...

Şubesi nezdinde bulunan mevduat hesabından dava dışı ... firmasının aynı şube nezdindeki mevduat hesabına aktarıldığı tarihten önce Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/09/2018 tarih ve 2018/704 Esas sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunduğu ve kendisine geçici mühlet verildiği, davalı bankaca geçici mühlet süresi içerisinde kefalet sözleşmesine istinaden davacı şirket hesabında bulunan 216.384,74 TL’nin dava dışı şirketin kredi borcuna mahsup edilmesinin konkordatonun amacına aykırı olup, proje kapsamında bulunan diğer alacaklıların haklarını etkileyecek nitelikte olduğu anlaşılmakla;

davacı şirket aynı zamanda dava dışı şirketin davalı banka ile imzaladığı genel kredi sözleşmesinde kefil olsa da kendisinin konkordato isteminde geçici mühlet kararı verildiğinden konkordato hukuku uygulanacağından ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasına bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.