Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/818 K.2024/940

Taraflar arasındaki sicil memurunun kararına itiraz istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükme karşı davalı temsilcisi tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... San. ve Tic.

A.Ş'nin çoğunluk hissedarı olduğunu, müvekkilinin açtığı dava sonucunda verilen karara istinaden şirketin 2019 hesap yılı olağan genel kurul toplantısının yapıldığını, toplantıda yönetim kurulu üyelerinden ...'un oy çokluğu ile görevden alındığını, boşalan üyelik yerine esas sözleşme ve TTK'ya uygun şekilde yeni üye seçimi gerçekleştirilemediğini, kalan üyelerden müteşekkil 4 kişilik yönetim kurulunun görevine devam ettiğini, genel kurul kararının tescili amacıyla davalıya yapılan başvurunun "...dört kişi kalan yönetim kurulunun şirket esas sözleşmesi hükmüne aykırılık teşkil edeceği" gerekçesiyle haksız şekilde reddedildiğini,

yönetim kurulu üyelerinin seçilmesi ve görevden alınmasının genel kurulun devredilemez görev ve yetkilerinden olduğunu, 4 kişilik yönetim kurulunun esas sözleşme ve TTK'ya uygun şekilde toplanma, nisap oluşturma ve karar alma yetkisine haiz olduğunu belirterek davalının 24/09/2021 tarihli kararına karşı itirazlarının kabulüne, sicil müdürlüğünün kararının iptaline, müdürlükçe tescili reddedilen hususların tesciline, ticaret sicilinde ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı temsilcisi cevap dilekçesinde özetle; davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, aynı konuda açılan davada şirket yönetim kurulu organlarınca temsil edilmekteyken tüzel kişi ortak olarak yeni dava açıldığını, Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/597 Esas sayılı dosyasının derdestlik oluşturduğunu, tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmadığını, genel kurul kararı üzerine yönetim kurulu üyelik süresi devam eden mevcut yönetim kuruluna ilişkin yapılan incelemede esas sözleşmeye aykırılık oluştuğunun tespit edildiğini,

esas sözleşmeye göre şirketin 5 üyeden oluşan yönetim kurulu tarafından yönetileceğinin düzenlendiğini, yönetim kurulunun 4 kişiye düşmesinin esas sözleşme hükmüne aykırılık teşkil edeceğini, yasadan doğan zorunlu hasım olduklarını, davaya sebebiyet verilmediğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, işbu davaya konu edilen Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 24/09/2021 tarih E-62752911-101.02-29676 sayılı kararının iptaline ilişkin olarak Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce kararın iptaline karar verildiği, eldeki davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı temsilcisi istinaf dilekçesinde özetle; davanın açılış tarihi itibariyle ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 17/09/2021 tarihli genel kurul toplantısı evraklarını içeren tescil başvurusunun reddine dair verilen karara karşı şirket yönetim kurulu tarafından Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açıldığını, anılan davada şirketin yönetim kurulu organlarınca temsil edildiğini, davacı tarafından tüzel kişi ortak olarak yeni bir dava daha açmanın yerinde olmadığını, davanın açılmasında dayanılacak herhangi bir hukuki sebep olmadığı gibi davanın açılmasında davacının hukuki yararının da bulunmadığını, ...

Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'nin 17/09/2021 tarihli genel kurul toplantısına ilişkin 24/08/2021 tarihli karara karşı açılan Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki davanın derdestlik dava şartını oluşturmasından dolayı tekrar dava açılamayacağını, davanın konusuz kalması bahsiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesinin yerinde olmadığını, davanın konusuz kalmadığını, dava açılış tarihi itibariyle zaten aynı konulu dava olduğunu, üstelik Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan bu dosyanın karar verilirken kesin hükümle sonuca bağlanmış durumda olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini,

davacı vekilinin her iki davada da aynı kişi olup aynı dava sürecini iki ayrı dosyada yürütmeye çalıştığını, aynı vekil tarafından Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki dava süreci bilinerek ikinci kez açılmış bu davada davacıların hukuki yararının bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, işbu davanın açılmasına sebebiyet verilmediğini, müdürlüğün aynı dava konusuna dair ikinci davanın açılmasında kusurunun da bulunmadığını, aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini,

ticaret sicili müdürlüğünün tescile dair verilen kararlara karşı açılan davalarda yasadan doğan zorunlu hasım durumunda olduğunu, davada taraf gösterilmesinin de gerekçesinin bu olduğunu, bu nedenle yapılacak yargılama sonucu zorunlu hasım olmaları, davanın açılmasında kusurlarının bulunmaması nedeniyle tarafları aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, Ticaret Sicil Müdürlüğü kararına itiraz istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş'nin 17/09/2021 tarihli genel kurul toplantı tutanağı, Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/597 Esas 2021/751 Karar sayılı dosyasının Uyap'tan gelen sureti, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/187 Esas 2021/536 Karar sayılı ilam sureti, davalı sicil müdürlüğünün 24/09/2021 tarihli dava konusu karar sureti, dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş'nin ana sözleşme sureti dosya içerisinde yer almaktadır.

Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/187 Esas 2021/536 Karar sayılı dosyasında, davacı ... Kg tarafından dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş aleyhine genel kurulu çağrıya izin talebiyle açılan davada 14/07/2021 tarihli kararla davanın kabulüne, davalı şirketin 2019 hesap yılı olağan genel kurul toplantısına çağrılmasına çağrı, gündem maddeleri ve toplantı için gerekli işlemleri yapmak üzere ...'ün kayyım olarak atanmasına karar verildiği görülmüştür.

Anılan karar üzerine yapılan çağrı ile dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş'nin 17/09/2021 tarihli genel kurul toplantısı yapılarak anılan genel kurulda gündemin 8. maddesi ile yönetim kurulu üyesi ...'un oy çokluğuyla azline, 4 kişi kalan mevcut yönetim kurulunun görevinin devamına karar verilerek yeni yönetim kurulu üyesi seçimi yoluna gidilmemiştir.

Dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş'nin 17/09/2021 tarihli genel kurul kararının tescil ve ilanı talebiyle yapılan başvuru üzerine davalı sicil müdürlüğü 24/09/2021 tarihli karar ile genel kurul toplantısının 2020 yılı bağımsız denetçi seçimine ilişkin tescil işlemlerinin 24/09/2021 tarihinde tamamlandığı, şirketin ana sözleşmesinde şirketin 5 üyeden oluşan yönetim kurulu tarafından yönetileceği hükmünün yer aldığı, başvuru yapılan 17/09/2021 tarihli genel kurul toplantısında azledilen yönetim kurulu üyesi sonucunda 4 kişi kalan yönetim kurulunun esas sözleşme hükmüne aykırılık teşkil edeceği gözetilerek genel kurulun yönetim kurulu üye azline ilişkin maddesinin tescil edilmediği bildirilmiştir.

Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/597 Esas 2021/751 Karar sayılı kararı ile, dava dışı ... San. ve Tic.

A.Ş'nin yönetim kurulu üyesi olan ... tarafından Ankara Ticaret Odası Başkanlığı aleyhine 05/10/2021 tarihinde Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün şirketin 17/09/2021 tarihli olağan genel kurulunun tescil ve ilan başvurusu karşısında tescil talebinin reddine ilişkin 24/09/2021 tarihli işleminin iptaline, 17/09/2021 tarihli olağan genel kurul kararının tesciline karar verilmesi talebiyle açılan davada yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün 24/09/2021 tarih E-62752911-101.02-29676 sayılı tescil ret işleminin iptaline,

şirketin 17/09/2021 tarihli olağan genel kurul kararının tescili ile tescilin ticaret sicil gazetesinde ilanına karar verilmiştir. Anılan karar istinaf edilmeden 14/12/2021 tarihinde kesinleşmiştir.

Dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş'nin ana sözleşmesinin 9. maddesi ile şirketin 5 üyeden oluşan bir yönetim kurulu tarafından yönetileceği, 10. maddesi ile ise en az 4 yönetim kurulu üyesinin hazır bulunmasıyla toplantı nisabının oluşacağı hükme bağlanmıştır.

Davacı yan dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş'nin 17/09/2021 tarihli genel kurul toplantısında yönetim kurulu üyesinin azline ilişkin alınan kararın tescili talebinin davalı sicil müdürlüğü tarafından ana sözleşmeye ve kanuna aykırı şekilde reddedildiğini iddia etmiş, davalı yan ise tescili talep edilen genel kurul kararının şirket ana sözleşmesi hükmüne aykırılık teşkil ettiğini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilerek yargılama giderleri davalı üzerinde bırakılmıştır.

Uyuşmazlık, dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş'nin 17/09/2021 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararın şirket ana sözleşmesine ve kanuna aykırı olup olmadığı, genel kurul toplantısında alınan kararın tescil ve ilanı için sicile yapılan başvurunun reddinin haksız olup olmadığı, davanın konusuz kalıp kalmadığı, davalının dava açılmasına sebebiyet verip vermediği hususlarından kaynaklanmaktadır.

Dava konusu davalı sicil ret kararının davacıya tebliğine ilişkin dosya içerisinde bir bilgi ve belge bulunmamakta ise de, sicilin ret karar tarihi olan 24/09/2021 tarihi ile dava tarihi olan 05/10/2021 tarihleri arasında geçen süre gözetildiğinde işbu dava TTK'nun 34. maddesinde yer alan 8 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Davalı temsilcisinin istinaf itirazları incelendiğinde, Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/597 Esas 2021/751 Karar sayılı dosyasında davacılar yönetim kurulu üyeleri iken, işbu davada davacı şirket ortağı olan ...'dir. Bir başka anlatımla, işbu dava ile Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davanın tarafları aynı değildir. Bu durumda Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/597 Esas sayılı dosyası işbu dava yönünden derdestlik teşkil etmeyecektir.

Öte yandan, davacı şirket ortağı, ortağı olduğu dava dışı şirketin yönetim kurulu üyesinin azline ilişkin karar içeren 17/09/2021 tarihli genel kurul kararının tescili talebinin davalı sicil müdürlüğü tarafından reddi üzerine verilen ret kararının iptali için işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmaktadır. Dava dışı yönetim kurulu üyeleri tarafından aynı konuda açılan dava bulunması davacı ortağın hukuki yararının varlığını ortadan kaldırmayacaktır.

Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/597 Esas 2021/751 Karar sayılı dava 05/10/2021 tarihinde açılmış, 23/11/2021 tarihinde karara bağlanmıştır. Davanın kabulüne ilişkin verilen karar istinaf kanun yoluna başvurulmadan 14/12/2021 tarihinde kesinleşmiştir.

İşbu dava ise 05/10/2021 tarihinde açılmış, yargılamanın devamı sırasında, henüz karar verilmeden Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/597 Esas 2021/751 Karar sayılı kararı 14/12/2021 tarihinde kesinleşmiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece dava konusu sicil müdürlüğünün ret kararına karşı yönetim kurulu üyeleri tarafından açılan davada verilen Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/597 Esas 2021/751 Karar sayılı sicilin 24/09/2021 tarihli tescil ret işleminin iptaliyle genel kurul kararının tesciline ilişkin kararıyla işbu davanın devamı sırasında kesinleşmesi ile konusuz kaldığı gözetilerek konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.

Davalı temsilcisinin yargılama giderlerine yönelik istinaf itirazına gelindiğinde, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu gözetilerek yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına hükmedilmiştir. Kesinleşen Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/597 Esas 2021/751 Karar sayılı davanın kabulüne, tescil ret işleminin iptaline, şirketin 17/09/2021 tarihli olağan genel kurul kararının tescili ile tescilin ticaret sicil gazetesinde ilanına ilişkin kararıyla davalı sicilin tescil talebinin reddine ilişkin işbu davaya konu kararında haksız olduğu, işbu davanın açılmasına sebebiyet verdiği hususu işbu dava yönünden de kesinleşmiştir. Bir başka anlatımla, dava tarihi itibarıyla davacı işbu davayı açmakta haklıdır.

Bu durumda mahkemece, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu gözetilerek yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan, kesinleşen Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/597 Esas 2021/751 Karar sayılı kararında davanın niteliği itibarıyla davacılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiş ise de, karar gerekçesinde buna ilişkin bir gerekçe yazılmadığı gibi, anılan karar istinaf kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmiştir. Anılan kararda yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması işbu dava dosyasında dava tarihindeki haklılık durumunun yeniden değerlendirilmesine engel teşkil etmeyecektir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı temsilcisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.