Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/162 K.2025/943

Taraflar arasındaki limited Şirket hissesinin devir edildiğinin tespiti ve tescili istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Ankara 35. Noterliğinin 17/02/2015 tarih ve 05451 yevmiye nolu Limited şirket pay devri sözleşmesi ile davalı şirketin ortağı olan ...'ın davalı şirkete ait 9.000,00TL bedelli 360 payını ( şirket hisselerinin %40 ) müvekkili davacı ...'a devrettiğini, bunun Üsküdar 9. Noterliğinin 16/10/2020 tarih ve 29999 yevmiye nosu ihtarnamesi ile davalı şirkete bildirildiğini ve bu şirket hisselerinin müvekkiline ait olduğunun şirket pay defterine işlenmesinin, ortaklık toplantılarına kendisinin çağrılmasının,

şirket bilançoları ile mal varlıkları ve hesapları ile ilgili kendisine bilgi verilmesinin talep edildiğini ancak bu işlemlerin yapılmadığını bildirerek davalı şirketin 9.000,00TL bedelli 360 payını (şirket hisselerinin %40 ) müvekkili davacı ... 'a ait olduğunun tespiti ile bunun pay defterine işlenmesine ve ticaret siciline tesciline ve ilan edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hisse devir sözleşmesinin 17/02/2015 tarihli olduğunu, bu sözleşme uyarınca hisse devir işlemlerinin tamamlanması için davacının müvekkili şirkete en geç 17/02/2020 tarihinde başvurması gerektiğini, davacı bu süre dolduktan sonra 20/10/2020 tarihinde müvekkili şirkete başvurduğunu, bu 5 yıllık sürenin geçtiğini, başvuru süresinde yapılmadığından başvuru nedeniyle müvekkili şirketin bu tescil işlemini yapmadığını,

bu nedenle davanın öncelikle zamanaşımından reddi gerektiğini ayrıca müvekkili şirketin hisselerinin 29/01/2015 tarihinde imzalanan Proje Finans ve Teminat Protokolü gereğince başka bir işin teminatı olarak davacıya verildiğini, teminat şartlarının gerçekleşmediğini, bu nedenle davacının hisselerin kendi adına tescilini talep etmekte haksız olduğunu bildirerek öncelikle zaman aşımı yönünden davanın reddine, bu talepleri kabul edilmediği takdirde hisse devrine dayanak teşkil eden sözleşmenin şartları oluşmadığından davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; Ankara 35. Noterliğinin 17/02/2015 tarih ve 05451 yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesinin davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen 29/01/2015 tarihinde Proje Finans ve Teminat Protokolü'nün 4. maddesi gereğince bu protokolün teminatı olarak davacı ...'a devredilmesi gereken davalı şirket hisselerinin devri için düzenlendiği, protokolün gereği yerine getirilerek Niğde ili Yeşilgölçük ilçesi sınırları içinde bulunan güneş enerjisi santralına ilişkin işlemlerin tamamlandığı ve santralın sistem kullanım anlaşmasının imzalandığı 13/02/2017 tarihi itibarıyla işletmeye başladığı, 29/03/2017 tarihinde de davacıya devir edildiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın konusunun taraflar arasında gerçekleştirilen pay devrinin hangi amaç veya şartla yapılıp yapılmadığı veya bu amaç veya şartların yerine getirilip getirilmediği ile ilgili olmayıp, yalnızca taraflar arasında noter huzurunda yapılan bu pay devrinin gerçekleştirildiğinin tespiti ile işbu devrin pay defterine ve sicile tescili istemimizden ibaret olduğunu,

bu durumda Noter huzurunda yapılmış dava konusu limited şirket pay devri sözleşmesinin davalı şirkete sunulmasından itibaren davalı Şirket Genel Kurulu'nun bu sözleşmeyi süresi (3 ay) içerisinde reddetmemiş olması sebebiyle bu pay devri sözleşmesine onay vermiş sayıldığı sabit olup bu aşamada ilgili hisselerin davacı müvekkile ait olduğunun tespitini ve bu hususun davalı şirket pay defterine ve ticaret sicili'ne tescili gerektiği açık olmasına rağmen , davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; Limited Şirket hissesinin devir edildiğinin tespiti ve tescili istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Davaya konu Ankara 35. Noterliği'nin 17/02/2015 tarih ve 05451 yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi incelendiğinde; davalı şirketin ortağı olan ...'ın davalı şirkete ait 9.000,00TL bedelli 360 payının tamamını ... 'a devrettiği ,

Üsküdar 9. Noterliğinin 16/11/2020 tarih 29999 yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde; hisseleri devir alan davacı ... tarafından ile davalı şirkete ihtar çekilerek Ankara 35. Noterliği'nin 17/02/2015 tarih ve 05451 yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi ile devralınan hisselerin hisse devri pay defterine işlenmesi, ortaklık toplantılarına kendisinin çağrılmasının, şirket bilançoları ile mal varlıkları ve hesapları ile ilgili kendisine bilgi verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Dosya arasında bir örneği yer alan davacı ile davalı şirket adasında arasında düzenlenen, 29/01/2015 tarihli "Proje Finans ve Teminat Protokolü " başlıklı protokolün 2. maddesinde; davacının, davalı ...

Proje Planlama Ltd.Şti tarafından gerçekleştirilecek olan Güneş Enerjisi santrallerinden Niğde ili Yeşilgölçük ilçesi sınırları içinde yapılacak olan 1.000KW gücündeki Güneş Enerji santralinin proje aşamasında finansmanını sağlayan ve sonrasında anahtar teslim satın alacak kişi olduğunun , protokolün 3. maddesinde davacının bu projenin finansmanı için bedel ödemesi ve davalı şirketinde proje tamamlandığında güneş enerjisi santralının davacı ... 'a devretme edilimi üstlendiği,

protokolün 4. maddesinde de ...'nin %99 hissedarı olan ... 'ın alınan ödemelerin teminatı olarak ...'de bulunan hisselerinin en çok %49'unu davacıya devredeceğinin, bu hususta gerekli işlemlerin yapılacağının ve projenin eksiksiz ve çalışır vaziyette Ahmet Çalışkan 'a devrinden itibaren de en geç bir ay teminat olarak aldığı hisselerin %49 'unu yani bu protokol nedeniyle aldığı hissenin tamamının ...'a devredileceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Davacı ile davalı şirket arasında akdedilen hisse devir sözleşmesi tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 595. maddesi; "(1)Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır.

Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri, rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir. (2)Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş ise esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.

(3)Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir. (4)Şirket sözleşmesi ile sermaye payının devri yasaklanabilir. (5)Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse, ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır.

(6)Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörüldüğü takdirde, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için ondan istenen teminat verilmemişse, genel kurul şirket sözleşmesinde hüküm bulunmasa bile, onayı reddedebilir. (7)Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır." hükmünü içermektedir.

Anılan hüküm uyarınca, pay devrinin geçerli olarak yapıldığının kabulü için noterde devire ilişkin işlem yapılması, devir işleminin şirkete bildirilmesi, ortaklar genel kurulu tarafından devire onay verilmesi ile devir şirket yönünden tamamlanmış olmakta, devir işlemi ticaret sicile tescil edilmekle de üçüncü kişiler yönünden aleni hale gelmektedir.

Davacı tarafından davalı şirkete 16/11/2020 tarihli ihtarname gönderilerek devrin tescil ve kayıt işlemlerinin ivedi olarak yapılmasının ihtar edildiği, TTK'nun 595 maddesi uyarınca davalı şirketin onayı devretmemesine rağmen anılan ihtar üzerine pay devrini tamamlayan işlemlerin yapılmaması üzerine eldeki davanın açıldığı ve ilgili hisselerin davacıya ait olduğunun tespiti ve bu hususun davalı şirket pay defterine ve ticaret siciline tescilinin talep edildiği,

davalı tarafça dava konusu hisselerin taraflar arasında tanzim edilen protokol gereği teminat olarak verildiği ve protokolün gereği yerine getirildiğinden bahisle davacının pay devrini şirketten talep edemeyeceğinin savunulduğu, mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verildiği ve davacı vekilinin kararı istinafa taşıdığı uyuşmazlık konusu değildir.

Dosyamız kapsamındaki uyuşmazlığın davacının Ankara 35. Noterliği'nin 17/02/2015 tarih ve 05451 yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi gereği ilgili hisselerin davacıya ait olduğunun tespitini ve bu hususun davalı şirket pay defterine ve ticaret siciline tescilinin talep edip edemeyeceği noktasında toplandığı görülmüştür.

Bu bağlamda somut olay ve davacının istinaf itirazları irdelendiğinde; davacı tarafça Ankara 35. Noterliği'nin 17/02/2015 tarih ve 05451 yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi gereği ilgili hisselerin davacıya ait olduğunun tespitini ve bu hususun davalı şirket pay defterine ve ticaret siciline tescilinin talep edildiği,Üsküdar 9. Noterliğinin 16/11/2020 tarih 29999 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının ortaklar genel kurulunun onayını talep ettiği, davacı tarafça her ne kadar başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde şirket tarafından onay vermiş sayılacağı ileri sürülmüş ise de,

onaya sunulan Ankara 35. Noterliği'nin 17/02/2015 tarih ve 05451 yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesinin taraflar arasında düzenlenen protokolün teminat olarak yapıldığının dosya kapsamında yer alan imzası davacı tarafça inkar edilmeyen 29/01/2015 tarihli "Proje Finans ve Teminat Protokolü " başlıklı yazılı belge ile sabit olduğu,

Taraflar arasında düzenlenen 29/01/2015 tarihli "Proje Finans ve Teminat Protokolü " başlıklı protokolün 4. maddesi gereğince bu protokolün teminatı olarak dava dışı ...'a ait hisselerin davacı ...'a devredildiği ve projenin eksiksiz ve çalışır vaziyette davacıya devrinden itibaren en geç 1 ay içerisinde (ki işbu 1 aylık süre santralin kontrol ve muayene süresidir) teminat olarak altığı ... Proje Planlama İnşaat Turizm Gıda Tekstil Eğitim San. Tic.

Limited Şirketi'nin hisselerinin %49'unu (yani işbu protokol nedeniyle aldığı hissenin tamamını) ...'a iade edileceğinin taraflarca kararlaştırıldığı, protokolün gereği yerine getirilerek Niğde ili Yeşilgölçük ilçesi sınırları içinde bulunan güneş enerjisi santralına ilişkin işlemlerin tamamlandığı ve santralın sistem kullanım anlaşmasının imzalandığı, 13/02/2017 tarihi itibarıyla işletmeye başladığı, 29/03/2017 tarihinde de davacıya devir edildiği, hal böyle olunca protokol gereği davalı şirket tarafından yerine getirildiğinden,

davacının davalı şirketten bila bedel / teminat olarak verilen hisse devrinin gerçek bir hisse devir sözleşmesi olmayıp, Ankara 35. Noterliği'nin 17/02/2015 tarih ve 05451 yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesinin onaylamasını talep edemeyeceği,

6102 sayılı TTK'nun 595/(7) maddesinde belirtilen (3) aylık sürenin ancak gerçek bir hisse devir sözleşmesi olması halinde uygulama alanı bulacağı, oysa ki somut olayda hisse devrinin bila bedel, davalı şirketin protokolün gereğini ifa etmesinin teminatı amacıyla yapılıp, davalı şirket tarafından da hisselerin teminat altına aldığı işin eksiksiz yapılıp davacıya teslim edildiği, hal böyle olunca somut uyuşmazlıkta TTK'nun 595/(7) madde hükmünün uygulanma alanı bulamayacağı anlaşılmakla, mahkemece davacının davasının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.