Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/1223 K.2024/1210

Taraflar arasındaki ipoteğin kaldırılması ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemizce karar verildiği, kararın temyizi üzerine dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 25/06/2024 tarih ve 2023/2384 Esas 2024/5162 Karar sayılı bozma ilamı doğrultusunda dosya Dairemize gönderilmiş ve celse açılmak suretiyle gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kızı ...'ın şirket müdür ve ortağı olduğu ... İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin davalı banka şubesinden kredi kullandığı ve kredi sözleşmesi kapsamında müvekkile ait ... İlçesinde bulunan 14 numaralı bağımsız bölüm üzerinde 1. Derecede 120.000,00 TL tutarlı ipotek kurulduğunu, kredi borcunun tamamen ödendiğini, borcunun tamamen ödenmesine rağmen ...'ın bankanın ...

Şubesindeki mevduat hesabı üzerine çek karnesi alındığını, bu çeklerden bir kısmının tedavüle koyulduğunu ve ödendiğini ancak tedavüle konulmayan çeklerin kendilerine ödenmesi gerektiğini, bu ödemenin yapılması durumunda ancak ipoteğin kaldırılacağının beyan edildiğini, ipoteğin kapsamında başkaca bir borç yokken bankanın ipoteği kaldırmadığını, müvekkilinin kızının tedavüle sürmediği çeklerin niteliklerinin bugünkü yasaya göre çek niteliği taşımadığını,

9 yıldır bankaya ibraz edilmeyen çekler nedeniyle ipoteğin kaldırılmamasının haksız kazanım elde etme çabası olduğunu iddia ederek 1. derecedeki 120.000,00 TL'lik ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ipoteğin dava dışı ... Ltd. Şti.'nin bankadan kullandığını ve kullanacağı tüm kredilerin teminatını oluşturduğunu, firmanın bankaya iade edilmemiş 20 adet çek nedeniyle 19.780,00 TL çek kredisi borcunun bulunduğunu, çek yapraklarının bankaya iade edilmeden ya da söz konusu tutarın müvekkili bankada faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmeden ipoteğin fek edilemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalı Banka tarafından birer örneği sunulan Yüksek Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 20.03.2017 gün ve 2016/6931-2205 sayılı kararı ve 27.03.2017 gün ve 2016/7102-929 sayılı kararlarında da değinildiği gibi, 5941 sayılı Çek Kanunun 3. maddesi uyarınca bankanın karşılıksız çıkan her çek yaprağı için ödenmekle yükümlü olduğu sorumluluk tutarının bulunduğu, çek yapraklarının eski basımlı olsa da bankanın aynı Yasanın geçici 3/3-4 maddesi uyarınca 30.06.2018 tarihine kadar sorumluğunun devam ettiği, dava konusu çeklerin bankaya ibraz edilmesi,

imzanın sahih olması ve çekin karşılığının bulunmaması halinde, bankanın yasal sorumluluk tutarını yetkili hamile ödeyip, ödediği bedeli rücu edebileceği, eski basımlı çekler nedeniyle davalı bankanın sorumluluğu ve ödeme yapması halinde rücu hakkının devam ettiği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere çeklerin basım tarihinin 19/04/2007 (1. koçan 25 adet) ve 05/03/2007 (2. koçan 25 adet) olduğunu, 5941 sayılı Yasanın 6273 sayılı Yasa ile değişik 2. Maddesi gereğince 5 yıl içinde ibraz edilmeyen çekler hakkında müvekkilin sorumluluğunun sona erdiğini, mahkeme gerekçesini de anlayamadıklarını, çeklerin basım tarihlerinin daha sonraki bir tarih olduğunun ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Dairemizin 07/12/2022 tarih ve 2022/1573 Esas 2022/1544 Karar sayılı ilamı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacı ... adına kayıtlı ... Parselde 3.kat 14 no'lu bağımsız bölüm üzerinde davalı banka lehine tesis edilen 07/03/2007 tarihli 4476 yevmiye nolu 120.000,00 TL miktarlı ipoteğin kaldırılmasına, yönelik kararın davalı yanca temyiz edilmesi üzerine;

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 25/06/2024 tarih ve 2023/2384 Esas 2024/5162 Karar sayılı bozma ilamında;

"...Dava ipoteğin fekki istemine ilişkindir. Dava konusu aynı taşınmaz için Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/325 E. sayılı dosyasıyla 31.05.2021 tarihinde ipoteğin fekki davası açılmış, Mahkemenin 30.12.2021 tarih 2021/280 K. sayılı kararı ile dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek fekkedilmekle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar kesinleşmiştir.

Dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek 04.06.2021 tarihinde yargılama sırasında fekkedildiğinden, Mahkemece dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne, ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir..." denilmek suretiyle dosya Dairemize gönderilmiş olup, Dairemizce usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamı doğrultusunda somut olaya gelince;

07/03/2007 tarihli ipotek akit tablosu, tapu kayıtları, kredi sözleşmesi ve çeklere ilişkin belgeler vs deliller dosya arasında mevcuttur.

07/03/2007 Tarih ve 4466 Yevmiye no'lu İpotek Resmi Senedinin incelenmesinde; ...'e ait taşınmazın ... Şubesi'nin ... İltş. İnş. Gıda Oto İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'ne tevdi ettiği ve ileride tevdi edeceği her türlü kredi taahhütnamelerine ve sözleşmelerine istinaden açılmış ve açılacak nakdi veya gayri nakdi ...doğmuş ve doğacak her türlü asalet ve kefalet kredi borçları ...ayrıca herhangi bir gayrimenkulü 1.derecede 1.sırada fekki bankaca bildirilinceye kadar 120.000,00 TL için ...'ye ipotek verildiği, söz konusu ipoteğin Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/325 Esas 2021/280 Karar sayılı 30/12/2021 tarihli kararı ile fek edildiği, anılan kararın 21/06/2022 tarihinde kesinleştiği, böylelikle davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davadan sonra fek koşulları oluşmuş ve dava tarihi itibariyle davalının yargılama giderlerinden sorumlu tutulması mümkün değil ise de, fek koşulları oluşmasından sonraki yargılama sürecinde ipoteği fek etmeyen ve davaya devam eden davalı yargılama giderlerinden sorumlu tutulmuştur.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -