Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/886 K.2024/864

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde şirket adına kayıtlı taşınmazların usulsüz devri nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasında davalıdır şerhi konulması istemine ilişkin talebin dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda ilamda yazılı gerekçeyle talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davalıdır şerhi konulmasını talep eden davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Davalıdır şerhi konulmasını talep eden davacı vekili talep dilekçesinde özetle; mahkemece 02.04.2024 tarihinde davalıdır şerhi konulması taleplerinin reddi ile 08/11/2023 tarihli ara karar doğrultusunda taşınmazların değeri olan 21.695.000,00 TL'nin %15'i olan 3.254.250,00 TL teminatın yatırılmasına,

teminat yatırılmadığı taktirde tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiğini, teminat tutarının müvekkilinin kanunda kendisine tanınan ''Davalıdır'' şerhi gibi alternatif bir haktan faydalanamaması halinde ilerleyen süreçlerde davanın tamamen kağıt üstünde kalarak semeresiz kalma ihtimali kuvvetle muhtemel olduğunu, Hatay 2. Asliye Hukuk Mahkemesindeki davalar açıldıktan sonra davalıların bu devirleri kaçırma ve davayı önemsiz hale getirme amacı taşıdıklarını, ara kararda taleplerinin reddi ile ''Davalıdır'' şerhi konmadan tedbirin kalkması halinde gerek Hatay 2. Asliye Hukuk Mahkemesindeki dava,

gerekse bu eldeki davanın da semeresiz kalacağını, ülkemizde ki mevcut ekonomik durum göz önüne alındığında bu tutarın ekonomik katkı yerine bu şekilde tevkifat altında olması halinde davacının ilerde alım gücünü kaybedecek olan bu tutarından çok büyük oranda zarara uğrayacağını, bu yüksek rakamlı teminat bedelleri yatırması halinde davacının ekonomik kayba uğrayacağını, taşınmazların dava dışı 3. kişilere devri veya ve/veya alan kişiler tarafından ipotek,

kredi vb. şeklinde borçlandırılması gibi sebepler ile dava sonunda müvekkilinin ve üçüncü kişilerin telafisi zor veya imkansız zararlardan etkilenmemesi için işbu davada davaya konu edilen taşınmazlar yönünden işbu davadaki çekişmenin ihbarı ve 02.04.2024 tarihli ara karardan rücu talebinin zorunluluk haline geldiğini,

TMK'nun 1010/1. maddesinde ''Aşağıdaki hallerde geçici tescil şerhi verilebilir'' şeklindeki vurgusundan sonra ''1-Çekişmeli hakların korunmasına ilişkin mahkeme kararları,'' yönünde düzenleyici bir hüküm mevcut olduğu göz önüne alınarak taşınmazın bulunduğu müdürlüklere tedbir kararının kaldırılmasına mahal vermeden bildirilmesini isteme zorunluluğu doğduğunu, davaya konu edilen taşınmazlara davalıdır (çekişmelidir) şerhi konulması gerektiğini, bu işlemlerin taşınmazların devrini engelleyici bir yönü bulunmadığından herhangi bir hukuki yükümlülüğü doğmayacağı gibi aradaki çekişmeden dolayı kimsenin zarar görmemesinin de sağlanacağını,

mahkemece 08/11/2023 tarihli ara karar doğrultusunda taşınmazların değeri olan 21.695.000,00 TL'nin %15'i olan 3.254.250,00 TL teminatın 1 ay içerisinde teminat bedelinin yatırılması, işbu ara tebliğinden itibaren verilen kesin süre içerisinde teminat bedeli yatırılmadığı takdirde ihtiyati tedbir kararının kaldıracağı yönünde ara karar verildiğini belirterek bu ara karardan rücu edilmesine, tedbirin ara kararda verilen süre sonunda kaldırılmamasına,

aksi kanaatte ise tedbir kaldırma işleminden önce davacı ve üçüncü kişilerin zarar görmesini engelleyecek şekilde davaya konu edilen taşınmazlara davalıdır şerhi konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 17/05/2024 tarihli ara karar ile, mahkemenin 02/04/2024 tarihli ara kararıyla davacı tarafın "davalıdır" şerhi konulması yönündeki talebinin reddine, 08/11/2023 tarihli ara karar doğrultusunda taşınmazların değeri olan 21.695.000,00 TL'nin %15'i olan 3.254.250,00 TL teminatın 1 ay içerisinde yatırılmasına, teminat yatırılmadığı taktirde tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiği, ara kararın 09/04/2024 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ara karar gereği teminat yatırmak için verilen 1 aylık sürenin 09/05/2024 tarihinde dolduğu, verilen süre içerisinde teminatın yatırılmadığı,

her ne kadar davacı taraf davalıdır şerhi için teminat alınmaması yönünde talepte bulunmuş ise de davalıdır şerhinin de mülkiyeti sınırlayıcı bir beyan olması dikkate alınarak teminat yatırılmaması nedeniyle davalıdır şerhi konulması talebinin reddi gerektiği, davaya konu taşınmazlar üzerindeki tedbirlerin teminat yatırılmadığından kaldırılması gerektiği gerekçesiyle davacının "davalıdır" şerhi konulması yönündeki talebinin reddine, mahkemenin 08/11/2023 tarihli ara kararıyla konulan tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; işbu ara kararın davacının hak arama özgürlüğünü kısıtlayan, imkansız hale getiren, dava sonunda dava konusu taşınmazın davalıdır şerhi olmadan satılması halinde davayı semeresiz karşılıksız kağıt üzerinde bırakacak bir karar olması hasebiyle kaldırılması gerektiğini,

söz konusu rakamın ekonomik alım gücünün paranın yıllarca uzayıp giden yargılama süreleri boyunca durağan kalması sonucu eriyip gidecek olması da göz önüne alındığında kanun alternatif olarak gördüğü ve devri engellemeyen ancak dava konusu taşınmazın davalı olduğunu beyan eden şerhin uygulanmaması halinde telafisi imkansız zararların oluşacağının kuvvetle muhtemel olduğunu, bu kapsamda 02.04.2024 tarihinde davalıdır şerhi konulması taleplerinin reddi ile 08/11/2023 tarihli ara karar doğrultusunda taşınmazların değeri olan 21.695.000,00 TL'nin %15'i olan 3.254.250,00 TL teminatın yatırılmasına,

teminat yatırılmadığı taktirde tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiğini, bunun üzerine 02.05.2024 tarihinde bu kararlardan rücu edilmesinin talep edildiğini, mahkemece 17.05.2024 tarihli ara karar ile taleplerinin reddedildiğini,

istinaf mahkemesininde kabulünde de olacağı üzre bu seviyede bir teminat tutarının Hatay 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin de devam eden 2019/217 Esas dosyası kaynaklı bir çok taşınmaz yönünden davacının tapu iptali davası açtığı ve yeni davalarda açacağı da göz önüne alındığında davacının kanunda kendisine tanınan ''davalıdır'' şerhi gibi alternatif bir haktan faydalanamaması halinde ilerleyen süreçlerde açılmış olan tüm davalara on milyonlarca lira teminat ortaya koyamaması halinde taşınmazların devam eden başkaca devirlere konu edilerek yeni ve iyiniyet iddiasına konu edilerek davanın hukuki mahiyetini olumsuz etkileyecek durumların oluşması

veya davanın kazanılması sonrası ilgilerden mal varlığı tasfiyesi sonrası tazminat bedellerinin dahi tahsil edilemeyeceği olumsuz durumların oluşması ihtimali kuvvetle muhtemel olduğunu, dava sonunda müvekkilinin ve üçüncü kişilerin telafisi zor veya imkansız zararlardan etkilenmemesi için işbu davada ki davaya konu edilen taşınmazlar yönünden TMK'nun 1010. maddesinin 1. fıkrasında ''Aşağıdaki hallerde geçici tescil şerhi verilebilir'' şeklindeki vurgusundan sonra ''1-çekişmeli hakların korunmasına ilişkin mahkeme kararları,

'' yönünde düzenleyici bir hüküm mevcut olduğu göz önüne alınarak taşınmazın bulunduğu müdürlüklere davaya konu tüm taşınmazlar için davalıdır (çekişmelidir) şerhi konulmasını istediklerini, mahkemece uygun görmesi halinde bu şerhin devri engellemediği göz önüne alınarak ihtiyati tedbir teminatı gibi çok yüksek olmayan ekonomik olarak uygun bir teminatın istenmesi hususunu mahkemece değerlendirilmesi gerektiğini,

mahkemece bu işlem ile var ve vaki olan davalarının bildirilmiş olacağından ve bu işlemlerin taşınmazların devrini engelleyici bir yönü bulunmadığından herhangi bir hukuki yükümlülüğün de doğmayacağı gibi aradaki çekişmeden dolayı kimsenin zarar görmemesinin de sağlanacağını belirterek ilk derece mahkemesinin 17/05/2024 tarihli ara kararının kaldırılmasına, TMK'nun 1010 maddesi kapsamında işbu dava konusu taşınmazlara davalıdır şerhi (çekişmeli haklar şerhi) konulmasına karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; dava konusu taşınmazlar üzerine "Davalıdır" şerhi konulması istemine ilişkindir.

Davacı yan pay sahibi olduğu dava dışı ...

A.Ş.'ye yönelik Hatay 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/217 Esas sayılı dosyada hisselerinin tespit ve tesciline yönelik yargılama devam ederken şirket bünyesindeki taşınmazların davalılara devredildiğini, davalı şirket temsilcisinin şirket adına kayıtlı taşınmazları satma yetkisinin bulunmadığını, önemli miktardaki taşınmazların satışına ilişkin şirket genel kurul kararı bulunmadığını iddia ederek işbu tapu iptal tescil, olmadığı takdirde şirket adına kayıtlı taşınmazların usulsüz devri nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasını Ankara Batı 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde açmıştır.

Davacının dava dilekçesinde yer alan ihtiyati tedbir talebi nedeniyle mahkemece 20/06/2022 tarihli tensip tutanağının 10 no'lu ara kararı ile dava konusu ... ada 5 parsel ve ... ada 2 parsel sayılı taşınmazlara yönelik ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Anılan mahkemece yapılan yargılama sonunda 2022/316 Esas 2022/662 Karar sayılı karar ile asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 2023/659 Esas 2023/1093 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedilmiştir. Kararın kesinleşmesi davacı vekilince süresi içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi üzerine dosya Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilerek 2023/1081 Esas sırasına kaydı yapılmıştır.

Görevsizlik kararı veren mahkemece hükmedilen ihtiyati tedbir kararına karşı davalı ... vekilince itiraz edilmesi üzerine Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesince 08/11/2023 tarihli ara karar ile tedbire itirazın reddine, teminat miktarına itirazın şimdilik reddine, taşınmazlara ilişkin keşif yapıldıktan sonra teminat miktarının yeniden değerlendirilmesine, dava konusu ... ada 1 parsele tedbir konulmadığı, yaklaşık ispatın gerçekleştiği belirtilerek anılan taşınmaza ihtiyati tedbir konulmasına, teminat olarak 40.000,00 TL teminat takdirine karar verilmiştir.

Anılan ara karara karşı davalı ... vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 2024/138 Esas 2024/156 Karar sayılı kararıyla ihtiyati tedbir hakkında görevli mahkemece karar verilmediği gerekçesiyle 08/11/2023 tarihli ara kararın itirazın reddi kısmı yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dairemizin kaldırma kararından sonra davacı vekilinin 27/03/2024 tarihli celsedeki talebi üzerine 02/04/2024 tarihli ara karar ile davacının davalıdır şerhi konulması yönündeki talebinin reddine, 08/11/2023 tarihli ara karar doğrultusunda taşınmazların değeri olan 21.695,00 TL'nin %15'i olan 3.254.250,00 TL teminatın 1 ay içinde yatırılmasına, yatırılmadığı takdirde tedbir kararının kaldırılmasına hükmedilmiştir.

Davacı vekilinin 02/05/2024 tarihli dilekçesi, davalı ... vekilinin 14/05/2024 tarihli dilekçesi, diğer davalılar vekilinin 10/05/2024 tarihli dilekçesi üzerine işbu istinaf talebine konu 17/05/2024 tarihli ara karar verilerek davacının davalıdır şerhi konulması yönündeki talebinin reddine, 08/11/2023 tarihli ara karar ile konulan tedbirin kaldırılmasına hükmedilmiştir.

Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere dava dilekçesinde yer alan dava konusu taşınmazlardan ... ada 1 parsel sayılı taşınmaz dışındaki diğer taşınmazlara görevsizlik kararı veren Ankara Batı 5. Asliye Hukuk Mahkemesince ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiği,

Dairemizin 2024/138 Esas 2024/156 Karar sayılı kararından sonra da görevli mahkeme olan Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesince verilen bir ihtiyati tedbir kararı bulunmadığı anlaşılmış ise de, talep eden davacı vekilinin istinaf itirazı 17/05/2024 tarihli ara kararda yer alan davalıdır şerhi konulması yönündeki talebin reddine ilişkin bulunduğundan bu husus açıklanmakla yetinilmiş, davacı yanın dava dilekçesinde yer alan dava konusu taşınmazlardan 121 ada 1 parsel sayılı taşınmaz dışındaki diğer taşınmazlara da tedbir konulmasına yönelik talebi hakkında mahkemece her zaman karar verilebileceği değerlendirilmiştir.

Talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusuna gelindiğinde, HMK'nun "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341. maddesinin 1. fıkrası, "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." hükmünü içermektedir.

Somut olayda, davacı vekilinin dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarına davalıdır şerhi konulması talebi üzerine mahkemece talebin reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen ara karar HMK'nun 341/1. maddesi kapsamında düzenlenen esas hakkında nihai karar niteliğinde olmadığı gibi TMK anlamında bir önlem olmakla birlikte HMK anlamında ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddi, bu taleplerin kabulü halinde yüze karşı veya itiraz üzerine verilen karar niteliğinde de değildir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen davalıdır şerhi konulması talebinin reddine ilişkin ara karar HMK'nun 341/1 maddesinde düzenlenen istinaf yoluna başvurulabilen kararlar niteliğinde olmadığından talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.