İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/887 K.2024/1009

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün tevdi mahalli talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalının müvekkili davacı şirkette hissedar olduğunu, davalının 23/12/2022 tarihinde diğer hissedarlara bilgi mahiyetinde ihtarname gönderdiğini, sahip olduğu hisseleri devralmak isteyen birisi olduğunu belirterek hisselerini söz konusu kişiye devretmeden önce diğer hissedarlara teklif ettiğini, diğer hissedarların bu hisseleri almaya talip olmadıklarını, şirket yönetiminin kaçış klozuna başvurarak işbu hisseleri gerçek değeri üzerinden satın almaya karar verdiğini,

şirketin değerleme yaptırarak saptanan şirket değeri üzerinden devre konu hisselere ödeyeceği gerçek değeri de davalıya noter vasıtası ile bildirdiğini, devre konu hisseleri gerçek değeri üzerinden kendi adına satın almayı teklif ettiğini, bu bildirim üzerine davalının bildirdiği talibe hisse devri yapmasının hukuken söz konusu olamayacağını, buna rağmen müvekkilinin davalıya devre konu hisselerin talip olan üçüncü şahsa devrinin planlandığını haricen duyduğunu ve davalıya 12/04/2023 tarihinde UETS yolu ile ihtarname gönderdiğini açıklanan nedenlerle davanın kabulünü,

davalı alacaklıya satışa konu hisselerin gerçek değeri olan 1.950.000 TL tutarındaki meblağın depo edilmesi için TBK m.107 hükmü uyarınca hasar ve giderler davalı alacaklıya ait olmak üzere tevdi yeri tayin edilerek taraflarına bildirilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı alacaklıya yükletilmesine karar verilmesin talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı şirketin 4 Nisan 2023 tarihli ihtarnamesindeki satın alma önerisine karşı davalı müvekkilinin keşide ettiği Beşiktaş ...

Noterliğinin 12 Nisan 2023 tarihli ... sayılı noter ihtarnamesi ile bu önerinin yetersiz olduğundan dolayı kabul edilmediğinin davacı şirkete bildirildiğini, temerrüdün söz konusu olmadığını dolayısıyla tevdi mahalli belirlenmesinin de mümkün olmadığını, davalı müvekkilinin bahse konu davacı şirket teklifini kabul etmediğine ilişkin iradesini davacı şirkete noter ihtarnamesi ile bildirdiğini, davacı şirketin de dava dilekçesinde bu cevabın kendisine bildirildiğini kabul ettiğini,

somut olayda davacı şirket adına bahse konu payların alımına teklif sunulması ve payların satın alınması bakımından TTK m379/2'ye uygun şekilde alınmış bir genel kurul yetki kararı da olmadığını, teklif sunduğunu ileri süren davacı tarafın yönetim kurulunun teklif sunma yetkisi dahi bulunmadığını, davacı şirket'in 4 Nisan 20223 tarihli payları satın alma önerisinin davalı müvekkilinin davacıya tebliğ edilen Beşiktaş ...

Noterliğinin 12 Nisan 2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kabul edilmediğinden herhangi bir temerrüt söz konusu olmadığını, TBK m106 ve m107'nin uygulanmasını gerektirecek bir durum bulunmadığını bu nedenle koşulları bulunmayan tevdi mahalli belirlenmesi istemli davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve bu kapsamda olan avukatlık vekalet ücretinin davacı şirkete yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " TBK'nın 107. maddesindeki şartların oluşup oluşmadığının mevcut deliller ve dosya kapsamından anlaşılamadığı, TTK 493. Maddesinde ifade edilen payların gerçek değerinin tespit biçimine ve belirlenen değere itiraz edilip edilmediği hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunması, temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği hususu ile hisselerin değeri ve değer belirleme yöntemi ancak yapılacak bir yargılama ile belirlenebileceğinden şartları oluşmayan talebin reddine, ..." karar verilmiştir.Bu karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle. Yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin yargılama yapıp temerrüdün oluşup oluşmadığı koşullarına karar verilmesi gerektiğini, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin aksi yönde içtihadı bulunduğunu, eldeki davanın TBK 107 maddesi gereği yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinde açıldığını beyanla,

ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve talebin kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Karşı taraf vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: yargılamayı gerektiren bir hususta TBK 107 kapsamında sanki bir temerrüt varmış gibi mahkemeye başvurularak tevdi mahalli tayini istenmesinin yerinde olmadığını, İlk Derece Mahkemesinin bu durumu gerekçelendirerek haksız davayı reddettiğini, herhangi bir temerrüt söz konusu olmadığını, işbu talebin hukuken dikkate alınabilecek bir yanı bulunmadığını belirterek istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, tevdi mahalli tayinine ilişkindir.TBK'nın 106. maddesinde yapma veya verme borcu kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden kaçınırsa, temerrüde düşmüş olacağı, TBK 117. Maddesinde muaccel bir borcun borçlusunun, alacaklının ihtarıyla mütemerrit olacağı, 107. Maddesinde. Alacaklının temerrüte düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabileceği, TBK 111.

Maddesinde; borçlunun kusuru olmaksızın, alacağın kime ait olduğunda veya alacaklının kimliğinde duraksama sebebiyle ya da alacaklıdan kaynaklanan diğer kişisel bir sebeple borç, alacaklıya veya temsilcisine ifa edilemezse borçlu, alacaklının temerrütünde olduğu gibi, tevdi ya da sözleşmeden dönme hakkını kullanabileceği düzenlenmiştir.

TBK'nın 187. maddesi ise "Kime ait olduğu çekişmeli bulunan bir alacağın borçlusu, ifadan kaçınabilir ve alacağın konusunu hâkim tarafından belirlenen yere tevdi etmekle borçtan kurtulur. Borçlu, alacağın çekişmeli olduğunu bildiği hâlde ifada bulunursa, bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur.

Dava konusu olan çekişme mahkemece henüz sonuca bağlanmamış ve borç da muaccel ise, taraflardan her biri borçluyu, edimi tevdi etmeye zorlayabilir." hükmünü haizdir.Tevdi mahalli tayinine karar verilebilmesi için TBK'nın 107. maddesi gereğince, karşı tarafın temerrüt halinin gerçekleşmesi veya 187. maddesinde belirtildiği üzere çekişmeli bir alacağın bulunması gerekir.

Somut olayda, talepte bulunan şirketçe TTK 493 kapsamında davalıya ait hisselerin şirket önerisinde belirlenen bedeli ödenerek şirkete geçirilmesi gerektiğini, ancak davalının bedeli almaktan kaçındığını belirterek tevdi mahalli talebinde bulunmuştur.

Somut uyuşmazlıkta davalının TTK 493 hükümlerince devir yükümlülüğünün doğup doğmadığı, gerçek bedel miktarı gibi hususlar çekişmeli olup davalının TBK 107 kapsamında bir temerrüdünden bahsetme imkanı bulunmadığı gibi alacağın temlikine ilişkin TBK 187. Maddesindeki şartlarında olayda uygulanma imkanı bulunmamaktadır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla istinaf talebinin reddine ilişkin aşağıdaki şeklide karar verilmiştir.