Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2026/21 K.2026/14

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasında mahkemece ihtiyati tedbire itirazın reddine dair verilen ara karara karşı ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili 11/09/2025 tarihli dilekçesinde özetle; mahkemenin 25/07/2025 tarihli tensip tutanağı ile, dava konusu taşınmazların devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verildiğini ancak davalı ... şirketinin muvazaalı işlemler sonucunda malik sıfatını öne sürerek;

taşınmazları ipotek etme, üçüncü kişilerle kira veya intifa sözleşmeleri akdetme ve bunları tapuya şerh ettirme, mevcut kiracılar hakkında tahliye talebinde bulunma gibi işlemleri gerçekleştirme ihtimalinin gündeme geldiğini, bu tür tasarrufların, dava konusu taşınmazların ekonomik değerini düşürecek, mevcut kiracılarla yapılmış sözleşmelerin ifasını engelleyecek ve müvekkilinin ortaklık haklarını telafisi imkânsız biçimde zedeleyeceğini ayrıca, muvazaalı işlemlerin devamını engellemek için ek olarak;

davalı ... şirketinin hisselerinin üçüncü kişilere devri halinde davanın amacının zedeleneceğinin açık olduğunu, zira dava konusu taşınmazların muvazaalı devrinin aracı şirketi olan ... şirketinin hisselerinin devriyle yeni ortaklara geçirilerek süreci daha da karmaşık hale getirme tehlikesini taşıdığını, nitekim şirket yetkilisi ...'ın şirketin hisselerini ...'dan alarak yine tek ortaklı hale getirdiğini, bu nedenle, davanın sonuçsuz kalmaması için ... şirket hisselerinin üçüncü kişilere devrinin de tedbiren engellenmesine karar verilmesini, tedbirin fer’î nitelikteki bu hususu da kapsaması gerektiğini,

HMK'nun 389/1 ve 391 maddeleri uyarınca, ihtiyati tedbir kararı yalnızca satış yasağını değil, davanın sonucunu imkânsız kılacak veya zorlaştıracak her türlü işlemin önlenmesini kapsayacak şekilde verilebileceğini, mevcut tedbirin kapsamının bu haliyle yetersiz olduğunu, bu nedenle, davalı ... şirketinin taşınmazlar üzerinde;

ipotek tesisi, kira/intifa sözleşmesi kurulması ve tapuya şerhi, mevcut kiracıların tahliyesi, hisse devirleri, dahil olmak üzere mülkiyet hakkına dayalı tasarruflarda bulunmasının, davanın sonuna kadar ihtiyaten yasaklanmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek mahkememizce verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının davalı ... şirketinin taşınmazlar üzerinde ipotek, kira/intifa sözleşmesi, şerh ve tahliye gibi her türlü tasarrufta bulunmasını da kapsayacak şekilde genişletilmesine, muvazaalı işlemlerin devamını engellemek amacıyla ...

İnşaat A.Ş.’nin hisselerinin üçüncü kişilere devrinin de dava sonuna kadar yasaklanmasına, kararın tapu müdürlüğüne ve ilgili kurumlara derhal müzekkere yazılarak bildirilmesine, tedbirin teminatsız olarak verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 12/09/2025 tarihli ara karar ile;HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği, iş bu davanın davaya konu taşınmazların davalı şirket adına olan tapularının iptali ile ... Petrol Ltd. Şti. Adına tesciline karar verilmesi için ... Petrol Ltd. Şti. ortağı tarafından taşınmazları devralan davalı ... İnş. Turz. Petrol Ltd.

Şti. aleyhine açılmış tapu iptal tescil davası olduğu gözetildiğinde mevcut kira sözleşmeleri ile davalı şirket hisselerinin dava konusu olmadığından ve 3. kişilerin hukuki durumunu etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün bulunmadığından mevcut kira sözleşmeleri ile davalı şirket hisselerine yönelik talebin reddine, davaya konu taşınmazlar üzerine konulmuş 25/07/2025 tarihli devir ve temlik yasağının muvazaalı işlemlere karşı gerekli korumayı sağlayacağı anlaşılmakta ise de tereddüte mahal verilmemesi bakımından ve telafisi imkansız ya da güç olacak zararlara yol açılmaması bakımından HMK'nın 389.

Maddesinde ki şartların oluşması ve yaklaşık haklılığa ilişkin deliller bulunması nedeniyle davaya konu taşınmazların tapu kayıtlarına ipotek tesis edilememesi, kira ve intifa şerhi konulmamasına yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine yönelik istemin kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece 26/11/2025 tarihli ara karar ile. HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği, iş bu davanın davaya konu taşınmazların davalı şirket adına olan tapularının iptali ile ... Petrol Ltd. Şti. Adına tesciline karar verilmesi için ... Petrol Ltd. Şti. ortağı tarafından taşınmazları devralan davalı ... İnş. Turz. Petrol Ltd.

Şti. aleyhine açılmış tapu iptal tescil davası olduğu gözetildiğinde mevcut kira sözleşmeleri ile davalı şirket hisselerinin dava konusu olmadığından ve 3. kişilerin hukuki durumunu etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün bulunmadığından mevcut kira sözleşmeleri ile davalı şirket hisselerine yönelik talebin reddine,

davaya konu taşınmazlar üzerine konulmuş 25/07/2025 tarihli devir ve temlik yasağının muvazaalı işlemlere karşı gerekli korumayı sağlayacağı anlaşılmakta ise de tereddüte mahal verilmemesi bakımından ve özellikle davaya konu taşınmazlar üzerinde uzun süreli tapuya tescil edilecek kira ve intifa hakkı tesis edilmesi ya da ipotek konulması telafisi imkansız ya da güç olacak zararlara yol açılmaması bakımından HMK'nın 389. maddesindeki şartların oluşması ve yaklaşık haklılığa ilişkin deliller bulunması nedeniyle davaya konu taşınmazların tapu kayıtlarına ipotek tesis edilememesi,

kira ve intifa şerhi konulmamasına yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine yönelik ara karara karşı davalı vekilinin açıklanan nedenlerle yerinde görülmeyen itirazlarının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili 26/11/2025 tarihli ara karara karşı sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; davanın konusunun davalı şirketin taşınmazları başkasına yada mevcut kiracılara kiraya vermesi olmayıp kira ve irtifa şerhi verilmemesi yönündeki tedbirin mülkiyet hakkının ihlali niteliğinde olduğunun ve ölçüsüz kaldığını bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Somut olayda, davacı yanca 11/09/2025 tarihli dilekçe ile davalı ... şirketinin taşınmazlar üzerinde; ipotek tesisi, kira/intifa sözleşmesi kurulması ve tapuya şerhi, mevcut kiracıların tahliyesi, hisse devirleri, dahil olmak üzere mülkiyet hakkına dayalı tasarruflarda bulunmasının, davanın sonuna kadar ihtiyaten yasaklanmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek mahkememizce verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının davalı ... şirketinin taşınmazlar üzerinde ipotek, kira/intifa sözleşmesi, şerh ve tahliye gibi her türlü tasarrufta bulunmasını da kapsayacak şekilde genişletilmesine, muvazaalı işlemlerin devamını engellemek amacıyla ...

İnşaat A.Ş.’nin hisselerinin üçüncü kişilere devrinin de dava sonuna kadar yasaklanmasına dair ihtiyati tedbir talep edilmiş, mahkemece 12/09/2025 tarihli ara kararda yazılı gerekçe ile ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 17/10/2025 tarihli 2025/1407 Esas 2025/1128 Karar sayılı kararı ile, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin 12/09/2025 ve 22/09/2025 tarihli ara kararlara karşı istinaf başvurusunun esastan reddine;

ilk derece mahkemesinin 12/09/2025 tarihli ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne karşı davalı vekilinin istinaf dilekçesinin itiraz dilekçesi olarak kabul edilerek tedbire itiraz hakkında HMK'nun 394/4 maddesi kapsamında duruşmalı inceleme yapılarak karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece Dairemiz kararı doğrultusunda duruşma açılarak verilen 26/11/2025 tarihli ara karar ile davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazının reddine karar verilmiştir.

İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin 26/11/2025 tarihli ara karara karşı istinaf başvurusunun incelenmesinde;

HMK'nın 389/(1). maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği,

HMK'nın 390/(2). maddesinde de hakimin talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden de tedbir kararı verebileceği hüküm altına alınmıştır. HMK'nın 390/(3). maddesinde ise tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı hukuki korumadır.

İhtiyati tedbir kararı verilebilmesinin diğer bir koşulu ise mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak ya da tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesidir.

Somut olayda, HMK'nın 390/3.maddesi gereğince davacı yanın yaklaşık olarak ispata elverişli deliller sunması gerektiği, dosyaya sunulan bilgi belgelere göre istemin yaklaşık koşullarının oluştuğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin gerekçesi de göz önünde bulundurularak ilk derece mahkemesince 25/07/2025 tarihli tensip tutanağı ile davalı şirketin ... parselde kayıtlı 1 ve 2 numaralı bağımsız bölüm sayılı taşınmazlar ve ... parselde kayıtlı 2,3,4,5,6 numaralı bağımsız bölüm sayılı taşınmazların devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbire itirazının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin 26/11/2025 tarihli ihtiyati tedbire itirazın reddine dair ara kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -