Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1644 K.2024/1488

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin ... üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekili ile davalı arasında 27.03.2015 tarihinde İstanbul İli Avrupa Yakasındaki tüm ilçelerde ...

Yayınevine ait İlköğretim, Ortaöğretim ve Lise grubu ürünlerinin satışına dair tek yetkili bayilik sözleşmesi bağıtlandığını, sözleşme uyarınca da yetkili bayi pozisyonunda olan müvekkiline 300.000 TL tutarında bir satış kotası getirildiğini ve bu kota tutarına mukabil de müvekkil tarafından davalıya 50.000, 00 TL altı adet birbirini takip eden senetleri düzenleyerek verdiğini, senetlerin müvekkil tarafından usulüne uygun olarak tesliminden sonra da davalı tarafın sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediğini,

teminat fonksiyonu devam eden senetlerin bedelsiz kaldığını belirterek müvekkilinin senetler davalıya borcu olmadığının tespitine ve iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili. Bayilik Sözleşmesinin 30.0.2016 tarihine kadar geçerli olacağını, sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmeyenin davacı olduğunu, verilen senetlerin teminat senedi değil, Garanti Satış Senetleri olarak ödeme aracı olarak verildiğini, sözleşme gereği satış kotasının 300.000,00 TL olduğunu, davacının bu kadar yayını satın almak zorunda bulunduğunu,

sözleşme 13.maddesi uyarınca garanti satış bedeli kadar cironun yıl içinde yapılamaması durumunda çeklerin iade edilmeyeceği ,garanti edilen satış çeki tutarı kadar ürün alınmazsa alınmayan kısmın resen fatura edileceği ve sözleşme süresi sona ermeden bayinin tek taraflı olarak sözleşmeyi sona erdiremeyeceğinin kararlaştırıldığını, davacının garanti ettiği alımları yapmayıp çok miktarda borcu olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; Davacının, kitapların zamanında teslim edilmediğini ve sözleşmenin esaslı unsurlarının yerine getirilmediğini ileri sürerek teminat olarak verildiği bildirilen senetlerden borçlu olmadığının tespitini istemiş ise de; öncelikle sözleşme süresi sona ermeden davanın açıldığı, sözleşmede davacının tek taraflı fesih yasağının olduğu gibi fesih edildiğine ilişkin bir ihtarnamenin bulunmadığı, senetlerin teminat olduğunun kabul edilmediği gibi sözleşme gereği yıl içinde kota miktarı cironun sağlanamaması halinde iade edilmeyeceğinin de kararlaştırılmış olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; sözleşmeye bakıldığında müvekkil aleyhine hakkaniyet ilke ve ölçülerine uygun düşmeyen maddeleri içerdiğini, önceden davalı tarafından hazırlandığını, yeterince irdelenmeksizin müvekkil tarafından imzalandığını sözleşmenin matbu olması ve tek tarafın hakkını koruyacak halde bulunması sözleşmeyi hukuka aykırı hale getirdiğini, gabin hükümlerinin uygulanarak sözleşmenin hükümsüz olduğunu, kitapların hiç teslim edilmediğini, sözleşme gereği davalının ana edimi olan kitap teslimi yapılmamasına rağmen müvekkilin davalıya edimlerini yerine getirmesini beklemenin hukuka aykırı olduğunu,

kitapların teslim edilmediğini ve bu nedenle müvekkilinin sözleşmedeki borçlarını yerine getirmediğini bu konuda araştırma ve inceleme yapılmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; bayilik sözleşmesi kapsamında teminat olarak düzenlenerek verilen senetlerin bedelsiz olduğunun usulüne uygun delillerle kanıtlanıp kanıtlanamadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; bayilik ilişki kapsamında davalıya teminat olarak verilen senedin teminat fonksiyonun kalmadığı bedelsiz olduğu iddiasına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, ... kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, taraflar arasında dava tarihi itibariyle bayilik sözleşmesinin sona ermediği, sözleşme kapsamında taahhüt edilen malın kota bedeli olarak tanzim edilerek, davalı lehtara teslim edilen senetlerin bedelsiz kaldığı iddiasının ileri sürülemeyecek olmasına göre mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."