Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1807 K.2022/2014

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati tedbir isteyen davacılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde; müvekkili şirketlerden ...'nin oluşturduğu iş ortaklığı uhdesinde yapımı devam eden Silvan Barajı İkmal İnşaatı kapsamında adı geçen işte kullanılmak üzere 28.000 kg Q188/188muhtelif çelik hasır malzemesinin temini hususunda grup şirketlerin ana firması konumunda olan müvekkili ... A.Ş'nin, Davalı tedarikçi .... A.Ş.

İle 465.980,48-TL bedel üzerinden anlaşmaya vardığını, söz konusu malzemenin alımı için gerekli teklif formu onaylama işlemlerinin müvekkili ... İnşaat A.Ş tarafından gerçekleştirildiğini, talep edilen malzemenin bedeli olarak keşidecisi müvekkillerinden ... A.Ş., muhatabı ... Şubesi olan, 465.980,4TL bedelli, 22/08/2022 ödeme günlü, 1039405 seri numaralı avans çekinin müvekkillerinin oluşturuğu iş ortaklığı tarafından ... İnş. San. Tic. A.Ş'ye, ... İnş. San. Tic.

A.Ş. tarafından cirolanarak davalıya teslim edildiğini, müvekkillerinden ... ... ve ......'nin davalının talebi üzerine söz konusu çek üzerine aval olarak imza attıklarını, bedeli avans çeki ile önden ödenmiş olan malların en geç 30.06.2022 tarihinde Silvan Barajı şantiyesine teslim edilmesi gerektiğini ancak, davanın açıldığı tarih itibari ile söz konusu malların müvekkillerine teslim edilmediğini, çekin ödeme gününün 22/08/2022 tarihi olup bu tarih itibari ile söz konusu çekin bankaya ibraz edilmediğini, on günlük ibraz süresinin dolmasından sonra 16/09/2022 tarihinde bahse konu çekin takas merkezine ibraz edildiğini,

müvekkili tarafından muhatap bankaya ibraz süresi geçmesi sebebi ile ödeme yapılmayacağının bildirildiğini ancak, muhatap banka tarafından sözlü olarak verilen cevapta hamilin mücbir sebep nedeni ile süresinde ibraz edemediğinin bildirildiğini, hamil tarafından cirantaya ve/veya keşideciye yasa ile belirlendiği şekil şartına uyularak yapılmış bir mücbir sebep bildirimi bulunmadığından hamilin ibraz süresini kaçırdığını, süresinde bankaya ibraz edilmeyen çekin çek vasfının ortadan kalktığını, öncelikle muhatabı ...

Şubesi olan 465.980,4TL bedelli, 22/08/2022 ödeme günlü, ... seri numaralı çekin süresinde ibraz edilmediği göz önüne alınarak teminatlı veya teminatsız olarak muhatap banka tarafından karşılıksız işlemi yapılmaması ve ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davacılar tarafından müvekkil ile aralarındaki ticari ilişkiye istinaden dava konu çekin avans olarak verildiğini, müvekkilin siparişe konu malzemeleri teslim etmediğini, çekin kambiyo evrakı vasfının sona erdiğinin tespiti talebiyle huzurdaki davanın açıldığını, ancak davacılılar tarafından bahse konu çeke ilişkin daha öncesinde açılmış ve davacıların feragati ile sonuçlanmış başka bir dava olduğunu, söz konusu çekin ibraz süresi içerisinde müvekkilinin banka veya diğer mali kurumlardaki her türlü hesabına, şirketin gerçek ve tüzel kişiler nezdindeki her türlü hak ve alacaklarına, kıymetli evraklarına,

şirketteki ortaklık paylarına, kiralık kasalarına el konulmuş ve banka hesapları bloke edildiği ve müvekkil şirkete ait belgelerin muhafaza altına alınmış olması ve belgelere kayyım yönetimi tarafından ulaşılamamış olması nedeniyle müvekkili şirket açısından mücbir sebep halinin oluştuğunu ve dava konusu çekin ibraz süresi içerisinde bankaya sunulmadığını bildirerek haksız davanın öncelik dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, TTK m. 796'da düzenlenen ibraz sürelerinin dolmadığı, HMK m. 389 uyarınca ibraza ilişkin iddialar yönünden haklılığı kanıtlayacak başka delil sunulmadığı ve yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediğinden davacı vekilinin ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, Muhatabı ... Şubesi olan 465.980,4TL bedelli 22/08/2022 ödeme günlü ... seri numaralı çekin süresinde ibraz edilmediği göz önüne alınarak teminatlı veya teminatsız olarak muhatap banka tarafından karşılıksız işlemi yapılmaması ve ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, ihtiyati tedbir şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

Davacı yanca avans çeki karşılığı mal teslim edilmediği gibi çekin yasal süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediği gerekçesiyle çekin ibrazı halinde karşılıksız işlemi yapılmamasına yönelik tedbir talep edilmiştir.

Geçici hukuki korumalardan olan İhtiyati tedbir, 6100 sayılı HMK'da 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nın 389. Maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 390.maddesinde; "İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir.

(2)Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir.

(3)Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde ihtiyati tedbirin şartları, 3.fıkrada ihtiyati tedbir talep eden tarafın, “davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda” olduğunu hükme bağlamaktadır.

İhtiyati tedbir talebinin mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı, hakkın elde edilmesinin imkansız hale geleceği, hakkın elde edilmesinde gecikme nedeniyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması ihtimalinin mevcut olduğu hallerde ihtiyati tedbir şartlarının var olduğu kabul edilerek uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. Tedbir kararı, hakkında ihtiyati tedbir kararı alınacak hakkın bulunması ve HMK.'nın 389.maddesinde belirtilen sebeplerin olması gerekir.

İhtiyati tedbir isteyen taraf, dilekçesinde dayandığı tedbir sebebini ve ihtiyati tedbir türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden de haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Bütün bu açıklamalardan sonra; somut olayda: Mahkemece, talep edenin iddiasını yaklaşık olarak ispat edemediği ve tedbir koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik ve yetersiz gerekçeyle talebin reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu durumda Dairemizce, HMK'nın 353/1-b-2.maddesine göre, sonuç itibariyle talebin reddi kararı doğru bulunmakla beraber, mahkemenin gerekçesi yönünden hata edildiğinden "gerekçe düzeltilerek ve değiştirilerek yeniden talep hakkında" duruşma yapılmadan istinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri doğrultusunda istinaf sebebi yapılmayan hususlar aynen korunarak karar verilmesi gerekmiştir.

Mahkemece yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden inceleme yapılmasını gerektirmediğinden davacı talep eden vekilinin istinaf isteminin mahkemenin gerekçesine yönelik olarak kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2.maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin gerekçesi değiştirilerek Dairemizin gerekçesinde yer alan nedenlerle yeniden talep hakkında karar tesisi suretiyle davacı - talep eden vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."