Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1956 K.2024/1490

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin Bursa ilinde süs bitkileri yetiştiricilik, peyzaj ve süs bitkileri satış işi yaptığını, davalı şirketin müvekkilinden çok sayıda süs bitkisi satın aldığını ve müvekkilinin bu alışverişe ilişkin fatura kestiğini, davalı şirketin müvekkiline çok sayıda çek verdiğini ancak 27.05.2021 tarihinde yaşanan hırsızlık olayı neticesinde çeklerin çalındığını, Çalınan çeklere ilişkin olarak müvekkili tarafında davalı şirkete çeklerin çalındığına ilişkin bilgi verildiğini,

ayrıca müvekkili satılan bitkilere ait ödemelerin yapılmasını davalı şirket yetkililerinden talep ettiğini müvekkilin talebinin kabul görmediğini bunun üzerine Bursa 15. İcra Müdürlüğü 2021/6321 Esas sayılı icra dosyası üzerinden davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafında borca ve yetkiye itiraz edilmesi üzerine Ankara 16. İcra Müdürlüğünün 2021/12748 esas sayılı dosyası üzerinden devam edildiğini takip konusu kaybolan çek bedeli olan 200.000,00-TL karşılığında davacı asile faturası ile birlikte araç verdiğini ancak asıl alacağa bağlı faiz alacağı ile takibe bağlı icra vekalet ücreti ve icra giderlerinin ödenmediğini,

alacağın tahsili için girişilen icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; takibe konu çek bedelinin 01.09.2021 tarihinde 100.000,00-TL ödeme yaptığını ayrıca 16.11.2021 tarihinde ... plakalı aracı davacı tarafa satışını verdiğini, borcun tamamını ödediğini, alacaklı-davacı ilgili icra dosyasına herhangi bir harç yatırmadığını, bildirerek davacının haksız davasının reddine Ankara 16.İcra Müdürlüğünün 2021/12748E sayılı dosyasının iptaline, davacının haksız ve kötü niyetli başlattığı takip nedeniyle kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; tüm dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde; takip konusu asıl alacak bedelinin davalı tarafça ödendiği, uyuşmazlık konusu olmadığı, uyuşmazlığın asıl alacağın ferisi niteliğindeki faiz alacağı, vekalet ücreti ve icra giderlerine ilişkin bulunduğu, takip tarihi olan 14.07.2021 itibariyle 56665 seri numaralı çeke ilişkin zayi nedeniyle iptal kararı verilmediği, kararın 19.01.2022 tarihinde verildiği, 31.01.2021 tarihinde kesinleştiği, anılan bu davanın hasımsız açıldığı, davalı tarafça satım sözleşmesi kapsamında davacıya çek ile ödeme yaptığı ve çekin takip tarihinde zayi olduğuna dair verilen bir karar olmadığı,

davalının itirazında haklı bulunduğu, bu kapsamda asıl alacak miktarının da ödendiği dikkate alınarak, davacının takibi kötü niyetli başlattığı ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın ve tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-)Davacı vekili; dava dosyasına ödenen haricen tahsilatlar düşüldükten sonra kalan bakiye alacak ve buna bağlı fer'iler üzerinden takibin devamı için talepte bulunulduğu ancak davanın reddine karar verildiği, davaya konu alacaklar ve kalemler yönünden gerekli araştırma yapılamadığını, belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. II-)Davalı vekili; davacının kötüniyetli olduğunun sabit olduğunu, aslında alacaklı olmadığı bir alacağı tahsile çalıştığının sabit olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davacının takibe konu alacağının bulunup bulunmadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; mal satışı nedeniyle alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

İcra takip tarihinden sonra, ancak dava tarihinden önce yapılan ödemenin, takip tarihinden sonra talep edilen icra harç ve masrafları ile icra vekâlet ücreti gibi asıl alacağın fer'îsi niteliğindeki alacaklardan mahsup edilip edilemeyeceği, mahkemece dava tarihinden önce asıl alacak ödenmekle asıl alacakla ilgili davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek icra harç ve masrafları ile icra vekâlet ücretine yönelik itirazın iptaline karar verilmesinin gerekip gerekmediği yönünde yapılan incelemede;

Sonuç itibariyle; icra takibinden sonra ve itirazın iptali davası açılmadan önce borçlu tarafından ödeme yapılması hâlinde, yapılan bu ödeme düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden dava açılması gerekir. Dolayısıyla takipten sonra, ancak davanın açılmasından önce yapılan ödemeler yönünden dava açılmasında davacı tarafın hukukî yararı bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu hakkında 14.07.2021 tarihinde Ankara 16. İcra Müdürlüğünün 2021/12748 E. sayılı icra dosyasında, çeke dayalı 200.000,00TL asıl alacak üzerinden ilamsız icra yoluyla takibe girişilmiş, davalı borçlu tarafından borcun tamamına itiraz edilmiş, 01/09/2021 ve 16/11/2021 tarihinde haricen ödenmiştir.

Dava dilekçesi incelendiğinde, icra takibine yapılan itirazdan sonra asıl alacağın haricen ödendiğinin davacı tarafından da kabul edildiği anlaşılmakta olup, icra takibinde gösterilen asıl alacak miktarının haricen ödendiği ihtilafsız olduğu hâlde, ödenen bedel mahsup edilerek feriler yönünden eldeki itirazın iptali davası açılmıştır.

Ne var ki, icra takibinde talep edilen asıl alacak miktarı dava tarihinden önce ödenmiş olmakla birlikte davalı tarafça asıl alacak miktarı haricen ödenmiş olup, davanın dayanağı takibe davalı borçlu tarafından itiraz edilerek icra takibinin durması sağlanmış olduğundan ve mahkemece itirazın iptali yönünde bir karar verilmediği sürece icra müdürlüğünce takip dosyasında alacaklı istemi yönünden herhangi bir işlem yapılamayacağından, icra takibinde istenen alacağın fer’îleri ve icra giderleri yönünden davacının dava açmakta hukukî yararı bulunmaktadır.

Ancak bu talepler hakkında mahkemece hesap yapılmayarak bu taleplere ilişkin olarak itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi ve bu taleplerin icra müdürlüğünce yapılacak dosya hesabında nazara alınmasına yönelik hüküm kurulması gerekirken, davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Somut olayda davacı alacaklının, itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamak için itirazın iptalini talep etmesinde hukukî yararı bulunduğundan, davalı borçlu tarafından asıl alacak dava tarihinden önce ödenmiş olup, davacı alacaklının asıl alacak yönünden itirazın iptali davası açmasında hukukî yararı bulunmamaktadır. Alacağın fer’îleri ve icra giderleri dışında bakiye alacak miktarı da olmadığından somut olayda davacı alacaklı lehine icra inkâr tazminatına esas alınabilecek matrah da bulunmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı isteminin ve davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davanın kabulüne, Ankara 16. İcra Müdürlüğü'nün 2021/12748 esas sayılı dosyasında yapılan itirazın alacağın fer'ileri ve icra giderleri yönünden iptali ile takibin alacağın fer'ileri ve icra giderleri yönünden devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine, davalının istinaf itirazlarının reddine, davacının istinaf itirazlarının kabulüne, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum olmadığından HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."