Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/194 K.2025/806

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkiline ait ... plakalı araç üzerinde noterde düzenlenen rehin sözleşmesi ile davalı lehine rehin hakkı tesis edildiğini, ancak tedarikçi ... Ltd. Şti. ile alıcı ... Ltd. Şti. arasındaki edimlerin ifası yönünden ödeme şeklinin teminatı olarak rehin verilmesinin kararlaştırıldığını, bu sözleşmenin davalı ... tarafından şirket temsilcisi olmadığı halde imzalandığını, sözleşmenin ve buna bağlı düzenlenen rehin sözleşmesinin geçersiz olduğunu belirterek rehin sözleşmesinin geçersiz olduğunun tespiti ile sözleşmenin iptaline ve araç üzerindeki rehin şerhinin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu rehin sözleşmesinin dava dışı ... ve ... şirketleri arasındaki mal alım sözleşmesinin teminatı olarak kurulduğu konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı, davacının rehin sözleşmesi yapmak suretiyle aracın üzerinde noterde davalı yararına rehin hakkı teminatının sağlandığı halde bu haliyle sözleşmenin geçersiz olduğunu ileri sürmenin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, sözleşmede rehin hakkının ancak toplam bedeli 65.000,00 TL olan 3 adet bononun ödenmesine bağlı olarak kaldırılacağının kararlaştırıldığı,

davacı tarafından bono bedellerinin ödendiğinin kanıtlanması gerektiği, dava dışı şirketlerin defter kayıtlarının incelenmesinde ve ödeme makbuzlarında sadece 3.000,00 TL tutarında ödeme bulunduğu, rehin hakkının kaldırılması koşulu oluşmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından;

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı değerlendirildiği, raporda bonoların ödendiğinin tespit edildiği, ayrıca tavzih dilekçesi ile birlikte bono aslının da mahkemeye sunulduğu, sözleşme kapsamındaki bono bedellerinin ödendiği gözetilerek rehnin kaldırılmasına dair karar verilmesi gerekirken red kararının yerinde olmadığı, müvekkili ile davalı arasında borç ilişkisinin bulunmadığı, mal alım sözleşmesinde ve rehin sözleşmesinde herhangi bir vadenin bulunmadığı, ispat yükünün müvekkilinde olduğuna yönelik mahkeme kararının hatalı olduğu, zira dava dışı şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediğinin araştırılmadığı, sözleşmenin kanuni şartları taşımadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki rehnin geçerli olup olmadığı ve rehin geçerli ise kaldırma şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, rehin sözleşmesinin geçersiz olması nedeniyle rehnin kaldırılması ve rehin nedeniyle borçlu olunmadığı istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Noterde düzenlenen 11/11/2014 tarihli rehin sözleşmesinde davacı ...'a ait ... plakalı aracın 25.000,00 TL bedel ile ...'i yararına rehin hakkı düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan mal alım sözleşmes fotokopisinin incelenmesinden, alıcı ... Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti. arasında düzenlenen mal alım sözleşmesi uyarınca ... şirketinin taahhüdü altında olan bakım onarım işinde kullanılacak izolasyon boru ve aksesuarlarının tedarikçi ... şirketi tarafından karşılanacağı, buna karşılık ödemelerin toplam bedeli 65.000,00 TL olan 3 adet bono ile yapılacağı, ayrıca teminat olarak ... plakalı aracın rehin verileceği, ödemeler yapıldıktan sonra rehinin kaldırılacağı hususlarında anlaşıldığı tespit edilmiştir. Sözleşmede tedarikçi olarak ...'nin ve alıcı ... kaşesinin ve imzasının bulunduğu görülmüştür.

Dava dışı ... Ltd. Şti. Ticaret sicil kaydının incelenmesinden, ...'nin şirket ortakları arasında yer aldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece dava dışı şirketlerin ticari kayıtlarının incelenmesi yoluna gidilmiş olup, alınan bilirkişi raporunda dava dışı ... ticari defterlerinde toplam 72.206,51 TL, ... adına düzenlenen faturaların kayıtlı olduğu 65.000,00 TL tutarında bono kaydının makbuz olarak yer aldığı ve 3.000,00 TL gelen havalenin yer aldığı belirtilmiştir. ... şirketinin defterlerinde ... şirketi tarafından düzenlenen fatura kayıtlarının 72.206,51 TL olduğu, fatura kayıtlarının her iki şirket defterlerinde birbiri ile uyumlu olduğu, 3 adet bononun ödeme olarak kaydedildiği, 17.793,49 TL virman kaydı ile 14.413,02 TL hesap kapama kaydının yer aldığı, ödemeye ilişkin sunulan belgenin bono makbuzu olan 65.000,00 TL ile 3.000,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Davacı yanca dosya kapsamına sözleşmede yer alan 15/11/2014 vade tarihli üzerinde iptal ibaresi yer alan 15.000,00 TL bedelli bono sureti (aslının sunulacağı ifade edilen), 29/12/2014 vade tarihli senede istinaden yapılan 25.000,00 TL ve 3.000,00 TL bedelli ödeme makbuzları sunulmuş olup, incelenen dava dışı şirketlerin ticari kayıtlarında teslim edilen fatura bedelleri ile ilgili ihtilaf bulunmayıp ödemelere dair ihtilafın bulunduğu, …Ltd.

Şti. kayıtlarında yer alan ödemeleri tevsik edici belgelerin sunulmasının sağlanması ile dava dışı alım sözleşmesinin taraflarının kayıtlarında yer alan ödemelere dair ihtilafın giderilerek alım sözleşmesi kapsamında ödenmesi gereken 3 adet bononun ödenip ödenmediği ve bu bonoların teminatı olan dava konusu rehnin kaldırılması koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti yönünde davacı yanın itirazlarını karşılar şekilde ek rapor alınmaksızın eksik inceleme ile hüküm tesis edilmesi doğru değildir.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin stinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."