Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/339 K.2025/687

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi uyarınca, davacının bayilik görevi ve edimine uygun ifa yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ancak 20-30 metre yakınlıktaki dava dışı kırtasiyeye davalı tarafından, aynı bölgede başka bayilik verilmemesi gerekirken bayilik verildiğini, sözleşmenin sona erdirildiğine dair herhangi bir yazılı fesih bildirimi veya ihtarname de gönderilmediğini,

bayilik sözleşmesinin sözleşme hükümlerine aykırı şekilde tek taraflı olarak sona erdirilmesi üzerine iade faturaları kestiklerini ve ihtarname ile ürünleri almayı reddettiklerini belirterek sona eren sözleşme gereği satışı imkansızlaşan kitapların iadesine, toplamda 18.012,89 TL iade bedelinin ihtarname tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte ödenmesi ile davalının kusuru nedeniyle sona eren sözleşme nedeniyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL alacağın tazmininine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin süresi sonunda kendiliğinden sona erdiğini, davacının sona eren bayilik sözleşmesine uygun olmayacak şekilde mal iade etmeye çalıştığını, iadeleri haklı olarak kabul etmediklerini, sona eren sözleşme sonrasında alacaklı olduklarını alacağın tahsili amacıyla icra takipleri başlatıldığını, takiplerin tahsil edilerek dosyaların kapatıldığını, davacıya borçlu olmadıklarını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; toplanan deliller, bayilik sözleşmesi örneği, fatura örnekleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında bayilik sözleşmesi kurulduğu, davacı tarafından, sözleşmenin haksız feshedildiğinden bahisle elinde kalan malların iadesinin talep edildiği, taraflar arasında 01/02/2016 tarihinde başlayan ticari ilişkide, davacı tarafından ilk mal alışının 22.02.2016, son mal alışının ise 06.03.2017 tarihinde gerçekleştiği, davacı tarafın ticari defterleri üzerinde talimat yoluyla yapılan incelemede;

davacı tarafından düzenlenen 15.09.2017 tarihli ve KDV dahil toplam 18.012,89 TL tutarındaki iade faturalardan sonra davacının ticari defterlerinde davalıdan 13.589,96 TL alacağının kaldığının tespit edildiği, dava konusu davalı tarafından haksız feshedildiği ileri sürülen sözleşmeye dayalı tazminat ve iadesi talep edilen kitap bedeline ilişkin olmakla ticari defterler alacağın varlığı için tek başına davacı yararına kanıt olarak kabul edilemeyeceği, taraflar arasındaki sözleşmenin süresinin bir yıl olup sözleşme tarihinin 01/02/2017 tarihini kapsadığı,

sözleşmede iade ve takasa ilişkin düzenlemenin incelenmesinde iade döneminin 01/01/2017-31/01/2017 tarihleri arasında olacağı ve %10 ile sınırlı olmak üzere iadenin kabul edileceği belirtilmiştir, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 31/01/2017 tarihinden sonra devam etmediği, sözleşmenin süresinin uzatılmadığı, 15/09/2017 tarihli faturaya dayalı iade isteminin sözleşmeye uygun olmadığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; aynı bölgede başka bir bayiliğin kurulmasının akde aykırı olduğunu, bayilik sözleşmesinin sözleşme hükümlerine aykırı şekilde tek taraflı olarak sona erdirilmesi sonucunda müvekkilin elinde kalan, müfredatı değişmiş ve davalı yayınevi tarafından yanlış gönderilmiş olan ve dolayısıyla satışı imkansızlaşan kitaplar için söz konusu fesih sonrası 15.09.2017 tarihli iade faturaları kesildiğini, ancak davalının malları iade almayı reddettiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; bayilik sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle sözleşme konusu elinde kalan malların iadesiyle bedel ve tazminat talep edilip dilemeyeceği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan bayilik sözleşmesinin feshi nedeniyle, haksız olduğu ileri sürülen davalıya karşı elde kalan ürünlerin iadesi ile mal bedelinin tahsili ve tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına,

ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle uyuşmazlık, kitap bayiliği sözleşmesi kapsamında davacı tarafından satın alınan kitapların iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmış olup davacı tarafın, davaya konu kitapların sözleşmenin haksız feshi nedeniyle iade alınması gerektiğinin kanıtlanamadığı sözleşme konusu elde kalan kitapların iadesinin ancak sözleşme süresi içinde talep edilebileceğinin anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."