Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/532 K.2024/737

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, ... Bankası ... Şubesi’nin TR... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide ettiği. 3127913 seri numaralı, 19.05.2024 keşide tarihli 380.000,00 TL bedelli çeki, ... Makine Üretim San. Ve Tic. Ltd.

Şti. ne verdiğini, ancak daha sonra faktoring şirketlerinden dava konusu çek ile ilgili olarak keşidecinin birden fazla kez arandığını, çek görüntüsü istediklerinde davaya konu edilen çekin sahte olarak kopyasının düzenlendiğini, birçok sahtesinin şu an piyasada dolaştığını ve faktoring şirketlerinde çeklerin kırdırılmaya çalışıldığını belirterek çeklerin tahsil yoluna gidildiğini, piyasada çeklerin ciro silsilesi ile elden ele dolaştığı tehlikelerine karşı çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, hasımsız açılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda çek üzerinde hak sahibi olan kişinin çekin iptaline karar verilmesini isteyebileceği, TTK’nın 818/1-s maddesi gereğince, aynı yasanın 757. maddesi gereği borçlu durumda olan çek keşidecisinin iptal davası açma hakkının bulunmadığı, çekin iptalini isteme yetkisinin lehdar ve hamile ait olduğu dolayısıyla keşideci olan ... Makine ve Kimya Sanayi A.Ş’nin bu davayı açma hakkı bulunmadığı belirterek davanın reddine karar verilmiştir, hükme karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; İlk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak talepleri gibi zayi nedeniyle çek iptaline karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, TTK 757 ve devamı maddeleri gereğince dava konusu çekin zayiinden kaynaklanmakta olup, davacının zayi nedeniyle iptalini istediği çekte keşideci sıfatını taşıması sebebi ile dava açıp açamayacağı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekin zayi edilmesi iddiasına dayalı olarak, çeki keşide eden tarafından çek iptali isteminden kaynaklanmaktadır.

Davacı tarafın istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

6102 sayılı TTK’nun 651 ve 818/s bendi yollaması ile aynı kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi, hamile aittir. Keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yerel mahkeme kararına yönelik istinaf istemi yerinde görülmediğinden, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."