Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/209 K.2025/304

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalılar istenmiş, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373.maddesi uyarınca, incelemenin duruşmalı yapılmasına karar verildi. İncelemenin duruşmalı yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili tarafından davalılar aleyhine Almanya Nürnberg Eyalet Mahkemesi nezdinde alacak davası açıldığını, bu davanın 14/09/2015 tarihinde kabul edilerek karara çıktığını belirterek kararın infazının sağlanabilmesi için tenfiz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılar vekili, yetki itirazında bulunmuş, bununla birlikte taraflar arasındaki distirübütörlük sözleşmesinin davacı tarafça haksız olarak fesih edildiğini, kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ

Mahkemece; söz konusu yabancı mahkeme kararının kesinleştiği, kararda kesinleşme şerhi olduğu, taraflar arasındaki sözleşmede Almanya Mahkemelerinin yetkili kılındığı, kararda kamu düzenine aykırı bir husus bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalılar vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili, somut olayda tenfiz şartlarının oluşmadığını, mahkemenin yetkisiz olduğunu, uyuşmazlıkta Türk Mahkemelerinin yetkili olduğunu ve nispi harca hükmedilmesinin yanlış olduğunu, belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dairemizce ; 2019/1522 Esas, 2019/1870 Karar 25/11/2019 tarihli kararı ile; ‘’…istinaf eden davalılar vekili mahkemece verilen sürede HMK'nin 344. Maddesine göre nispi istinaf başvuru harcını yatırmadığından, istinaf talebinin reddi gerekmektedir. Dolasıyla yerel mahkemece 11/06/2019 tarihinde ek karar ile verilen istinaf isteminin reddi kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır…gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir…’’

BOZMA İLAMI

Davalılar vekilinin temyizi üzerine. Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin, 2020/5273 Esas, 2022/2001 Karar, 13/03/2022 tarihli kararı ile özetle ‘’…Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince davanın nispi harca tabi olduğu ve davalılarca muhtıraya rağmen eksik harç tamamlanmadığı gerekçesiyle ek karar ile davalıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince de aynı gerekçeyle davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Ancak, Dairemizin yerleşik kararları gereğince, tenfiz davaları nitelikleri itibariyle eda davası olarak değil, tespit davası mahiyetinde kabul edilmekte olup maktu harca tabidir. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince, işin esasına girilerek, davalıların istinaf sebepleri kapsamında değerlendirme yapılması gerekirken yazılı gerekçeyle esastan ret kararı verilmesi doğru olmamış,…’’şeklinde bozma kararı verilmiştir.

Dairemizce: 22/11/2022 tarihli ve 2022/865 Esas, 2022/1592 Karar sayılı kararı ile; ‘’… istinaf başvurusunda bulunan davalılar vekilinin mahkemece verilen süre içerisinde 6100 sayılı Kanun’un 344 üncü maddesine göre nispi istinaf başvuru harcını yatırmadığından istinaf talebinin reddi gerektiği, dolasıyla ilk derece mahkemesince 11.06.2019 tarihinde ek karar ile verilen istinaf isteminin reddi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı; eldeki davada kamu düzenine aykırılık hâllerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına,

ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre direnme …’’ kararı verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2023/11-540 Esas, 2024/223 Karar sayılı 08/05/2024 tarihli kararında :‘’. İlk Derece Mahkemesinin 11.06.2019 tarihli ek kararı ile, davalılar vekilinin istinaf posta giderleri ve istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve istinaf karar harcını yatırmadığından bahisle 26.03.2019 tarihinde davalı tarafa 6100 sayılı Kanun’un 344 üncü maddesi gereği muhtıra gönderildiği,

çıkartılan muhtıranın istinaf eden davalılar vekiline 25.05.2019 tarihinde tebliğ edilmesine karşın verilen yedi günlük kesin süre içerisinde eksik harç ve posta masraflarının yatırılıp makbuzun bir suretinin dosya içerisine sunulmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun’un 344 üncü maddesi gereğince reddine karar verilmiş ise de dosyada yapılan incelemede bu muhtıranın davalılar vekiline tebliğ edildiğine dair bir tebliğ belgesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

O hâlde, bahsi geçen muhtıranın davalılar vekiline tebliğ edildiğine dair tebliğ belgesi dosyada bulunmadığına göre İlk Derece Mahkemesince verilen davalılar vekilinin istinaf başvurusun reddine dair ek karar ile bu kararın davalılar vekilince istinafı üzerine verilen esastan red kararının yok hükmünde olduğunu kabul etmek gerekir.

Zira, somut olayda davalılar vekilince eksik harç ve posta masrafların yatırılmasına dair İlk Derece Mahkemesince düzenlenen muhtıra davalılar vekiline değil, 25.05.2019 tarihinde davacı şirket vekiline tebliğ edilmiş olup, bu muhtıra davalılar vekili yönünden hukukî bir sonuç doğurmaz.

Öte yandan Bölge Adliye Mahkemesince bir yandan İlk Derece Mahkemesinin ek kararının yerinde olduğunu belirtilirken, bir yandan da davalılar vekilinin istinaf başvurusu incelenerek esastan red kararı verilmesi çelişki oluşturmuştur.

Davalılar vekili tarafından bahsi geçen muhtıranın kendilerine tebliğ edilmediği hususu temyiz dilekçesinde temyiz nedenleri içinde belirtilmiş olmasına rağmen, bu husus Özel Dairece inceleme kapsamı dışında tutulup, davalılar vekilinin diğer temyiz nedenlerine yönelik inceleme yapılarak bozma kararı verilmiştir.

Açıklanan gerektirici nedenlere göre açık biçimde maddi hataya dayalı Bölge Adliye Mahkemesinin ilk kararının, Özel Daire bozma kararı ile Bölge Adliye Mahkemesinin direnme kararının ortadan kaldırılmasına ve işin esasına ilişkin olarak ileri sürülen temyiz itirazlarının yöntemince değerlendirilmesi ve dosya kapsamına uygun çelişki içermeyen bir inceleme yapılması için dosyanın Özel Dairesine gönderilmesine…’’şeklinde karar verilmiştir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2024/3970 esas, 2024/6247karar sayılı 11/09/2024 tarihli kararında:’’…Direnme kararı üzerine inceleme yapan sayılı kararına göre, Bölge Adliye Mahkemesinin ilk kararının, Dairemiz Bölge Adliye Mahkemelerinin esasa ilişkin kararlarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesiyle görevli olup, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca Bölge Adliye Mahkemesinin verdiği ilk ve direnmeye ilişkin ikinci kararının ortadan kaldırılmasına karar verildiği görülmekle, ortada Dairemizin temyizen inceleyebileceği bir Bölge Adliye Mahkemesi kararı kalmamış olduğundan,

davalılar vekilinin esasa yönelik istinaf istemi incelenmek üzere dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesince verilecek kararın temyizi halinde dosyanın Dairemize gönderilmesine...’’ şeklinde karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

I-)İlk Derece Mahkemesinin 11.06.2019 tarihli ek kararı ile, davalılar vekilinin istinaf posta giderleri ve istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve istinaf karar harcını yatırmadığından bahisle 26.03.2019 tarihinde davalı tarafa 6100 sayılı Kanun’un 344 üncü maddesi gereği muhtıra gönderildiği, çıkartılan muhtıranın istinaf eden davalılar vekiline 25.05.2019 tarihinde tebliğ edilmesine karşın verilen yedi günlük kesin süre içerisinde eksik harç ve posta masraflarının yatırılıp makbuzun bir suretinin dosya içerisine sunulmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun’un 344 üncü maddesi gereğince reddine karar verilmiş ise de dosyada yapılan incelemede bu muhtıranın davalılar vekiline tebliğ edildiğine dair bir tebliğ belgesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Muhtıranın davalılar vekiline tebliğ edildiğine dair tebliğ belgesi dosyada bulunmadığının anlaşılmasına ve tenfiz davasının niteliği itibariyle eda davası olmadığı tespit davası mahiyetinde olduğu ve maktu harca tabi olduğunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesince verilen davalılar vekilinin istinaf başvurusun reddine dair ek karara yönelik istinaf isteminin kabulü ile ek karar kaldırılarak işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

II-)Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle ilgili ülkenin usul kanunu gereğince haberdar edilmesine, tanıma ve tenfiz şartlarının gerçekleşmiş olmasına göre davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."