Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/682 K.2026/312

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve katılma yoluyla davalılar vekili tarafından ayrı ayrı istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, davalı şirketten satın almış olduğu aracın kullanılmaya başlanmasından sonra turbo aksamındaki arazı nedeniyle birçok defa servise götürüldüğünü, serviste yapılan incelemeler neticesinde aracın arızasının giderildiği ifade edilerek davacıya teslim edildiğini, ancak söz konusu arızanın süreklilik arz etmeye başladığını, konuya ilişkin yapılan tespitler neticesinde araçta imalat hatası bulunduğunun belirlendiğini belirterek, ayıplı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; satıma konu araçta üretimden kaynaklı herhangi bir ayıbın bulunmadığını, hali hazırda araçtan faydalanmayı ortadan kaldırıcı nitelikte bir sorun bulunmaması nedeniyle araç değişiminin hukuken mümkün olmadığını, ayıp ihbar sürelerine riayet edilmediğini, ayrıca aracın tramer kayıtları getirtilerek herhangi bir kazaya karışıp karışmadığının belirlenmesi gerektiğini, bunun yanı sıra aracın her türlü borçtan ari olarak tesliminin şart olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, 31/07/2015 tarihinde davacı şirket tarafından, davalı ...

Oto Pazarlama Ticaret A.Ş.'nden, ... plaka sayılı 2015 model aracın 98.620,00 TL bedel karşılığı satın alındığı, dava konusu araçta 25/04/2016, 10/12/2016, 08/02/2017 ve 04/05/2017 tarihlerinde turbo sisteminde görülen arızaların 04/05/2017 tarihinde gerçekleştirilen onarım sonrasında tekrarlanmadığı, 04/05/2017 tarihinden sonra ortaya çıkan arızaların/sorunların ise birbirinden bağımsız olduğu ve teknik servis tarafından yapılan işlemler ile giderildiği,

eldeki davanın 6502 sayılı TKHK'dan değil ticari nitelikte satım sözleşmesinden kaynaklandığı da dikkate alındığında, üretime dayalı gizli ayıp bulunan aracın davacı şirketin istemi ve kabulü üzerine garanti kapsamında ücretsiz olarak onarıldığı,

arızaların oluşum tarihleri ile tarih aralıkları gözetildiğinde 6102 sayılı TTK'nın 18/2 maddesinde ifadesini bulan "basiretli tacir" gibi davranma yükümlülüğü doğrultusunda tamir hakkını tercih ettiği anlaşılan ve araç kullanımına devam eden tüzel kişiliğe haiz davacı şirketin, servis formlarında imzasının bulunmadığı iddiasına dayanarak tamir işlemlerinin bilgisi ve onamı dışında gerçekleştiğini ileri sürmesinin, 4721 sayılı TMK 2. maddesinde ifadesini bulan dürüstlük ilkesine aykırılık teşkil ettiği, davacı şirketin,

TBK'nın 227. maddesinde belirlenen seçimlik haklardan satılanın ücretsiz onarımı hakkını tercih ettiği ve bu tercihe uygun onarımın gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu aracın gizli ayıplı olduğunu ve araçtaki ayıbınniteliğinin tespit edilemediğini, aracın sürekli aynı arızayı verdiğini, her defasında arızanın giderilmesi için yetkili servise gidildiğini, 2017 yılından itibaren aracın turbo sistemindeki arızanın tekrarlanmamasının, aracın onarıldığı anlamına gelmeyeceğini, dava konusu aracın sadece şehir içinde kullanıldığını, araçtaki arızanın kazaya sebebiyet verebileceği ihtimaline binaen araç ile uzun yola çıkılmadığını, dosyaya sunulan servis kayıtlarının eksik olduğunu, bilirkişi kurul raporunun yeterli araştırma içermediğini,

21/10/2021 tarihli servis kaydının değerlendirilmediğini, mahkemenin, TBK'nın 227. maddesindeki seçimlik hakkı yanlış yorumladığını, ayıbın müvekkil şirketten gizlendiğini, davacı şirketin yaptırmış olduğu tespit neticesinde aracın gizli ayıplı olduğunun belirlenmesi üzerine derhal davalı yana ayıpsız misli ile değişim yapılması yönünde ihbarda bulunulduğunu, müvekkil şirketin aracın üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğunu bilmeden aracı tamir ettirdiğini, bu durum karşısında tamir işleminin, seçimlik hakkın kullanılması mahiyetinde kabul edilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca aracın onarılmış olmasının,

bahsi geçen aracın gizli ayıplı olduğu hususunu ortadan karldırmayacağını ve aracın yenisi ile değiştirilmesine mani olmayacağını, Yargıtayın yerleşik uygulamalarının da bu yönde bulunduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili katılma yoluyla verdiği istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu araçta üretimden kaynaklı herhangi bir ayıbın bulunmadığını, iddia konusu arızaların satımdan önceki bir nedene dayanmadığını, aracın servis kayıtlarına bakılarak gizli ayıp nitelendirmesi yapılmasının hatalı olduğunu savunarak, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın bu gerekçe ile reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, satıma konu aracın ayıplı olup olmadığı, seçimlik haklardan onarım hakkının kullanılıp kullanılmadığı, onarım hakkının kullanıldığının kabulü halinde araçtaki ayıbın giderilip giderilmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesine konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı, misli ile değişim talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin tetkikinde; 2015 model, ... şasi ve ... motor numaralı, ...marka, ... dizel aracın davacı ... Yapı İnşaat Taah .Turz. San.ve Tic.Ltd.Şti. tarafından 98.620,00 TL bedel karşılığında davalı ... Oto Pazarlama Ticaret A.Ş.'nden satın alındığı, davalı ... San. A.Ş.'nin dava konusu aracın üreticisi/ithalatçısı olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, iki makine yüksek mühendisi ve bir nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişinden alınan raporda özetle.

31/07/2015 tarihinden itibaren davacı şirket tarafından kullanılmakta olan araçta 25/04/2016, 10/12/2016, 08/02/2017 ve 04/05/2017 tarihlerinde turbo sisteminde arızalar görüldüğü, söz konusu bu arızaların 04/05/2017 tarihinde gerçekleştirilen onarım sonrasında tekrarlanmadığı, 04/05/2017 tarihinden sonra ortaya çıkan arızaların/sorunların birbirinden bağımsız bulunduğu ve teknik servis tarafından yapılan işlemler ile giderildiği,

dosyaya sunulan ve davacı şirket yetkilisinin/temsilcisinin imzası bulunmayan belgeler doğrultusunda davacı şirketin, araçtaki arızalarla ilgili servise yaptığı başvuru neticesinde servis tarafından arızaların mahiyeti hususunda yeterli bilgilendirme yapılıp yapılmadığının ve bu kapsamda onam alınıp alınmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğu görüş olarak ifade edilmiştir.

Ne var ki, hükme esas bilirkişi kurul raporunda, 21/10/2021 tarihinde oluşturulan iş emri üzerine yetkili servis tarafından yapılan işlemlerin detaylı şekilde incelenmediği, ilgili servis kaydında yer alan "turbo basınç hortumu değişimi gerekli" şeklindeki tespit ile "sol arka lastik sensörü ve turbo basınç hortumu değişti" yönündeki çözüm dikkate alındığında, söz konusu arızanın dava dilekçesinde belirtilen ayıp iddiaları ile aynı nitelikte olup olmadığının tartışılmadığı, buna göre ayıbın tamamen giderilip giderilmediğinin belirlenmediği, dolayısıyla raporun bu hali ile hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır.

O halde, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda somut olayda, davacının, araçtaki arızanın süreklilik arz ettiği ve araçta üretimden kaynaklı gizli ayıp bulunduğu yönündeki iddiaları ile davalıların, satıma konu araçta üretimden kaynaklı herhangi bir ayıbın bulunmadığına ve hali hazırda araç değişiminin hukuken mümkün olmadığına ilişkin aksi yöndeki savunmaları esas alınarak, mahkemece; konuya ilişkin düzenlenen tüm bilgi ve belgeler ile 21/10/2021 tarihli iş emrinin getirtilip incelenmesi,

davacının, aracın aynı sorun nedeniyle yetkili servise götürüldüğü şeklindeki beyanı doğrultusunda, yetkili servis tarafından oluşturulan 21/10/2021 tarihli iş emri çerçevesinde araç üzerinde gerçekleştirilen/araca uygulanan işlemlerin/servis kayıtlarının detaylı olarak irdelenmesi, yapılan işlemler neticesinde söz konusu şikayetlerin devam edip etmediğinin belirlenmesi,

buna göre, araçta, dava dilekçesinde açıklandığı üzere turbo aksamına ilişkin ayıbın bulunup bulunmadığının tespiti ile varsa ayıbın devamlılık arz eder nitelikte tekrarlanıp tekrarlanmadığının araştırılması amacıyla tarafların yasal süresinde bilirkişi raporuna yaptıkları itirazlar ile istinaf dilekçelerinde belirttikleri hususları da karşılayacak nitelikte taraf, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli olacak şekilde rapor/ek rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca mahkemece, tüm delillerin toplanıp değerlendirilmesi ve bu kapsamda sonuca gidilmesi gerekirken eksik araştırmaya dayalı olarak verilen kararda isabet bulunmamıştır.

Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; tarafların iddia ve savunmalarının esaslı unsurlarını oluşturan ve eldeki davanın niteliği itibariyle mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış ve mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a.6 maddesinde öngörülen şartlar gerçekleştiğinden davacı vekilinin ve katılma yoluyla davalılar vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."