Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/565 K.2025/220

Asıl ve birleşen davada Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Asıl Davada Davacı vekili, davalı tarafından davacının Etlik ve Sincan hastanelerindeki laboratuvar bilgi işlem merkezi ve ...

Tıp Merkezi ekipmanlarını kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiğini, ihale yoluyla işlem yapıldığını, Kojen cihazının hasarı nedeniyle sigortaya başvurulduğunu, İhale Teknik Şartname’sinin ikinci sayfasının Sincan Hastanesi makine kırılması bölümünde Kojen cihazı için uygulanacak muafiyet oranının %10 olarak gösterildiğini herhangi bir amortismana değinilmediğini, davalı sigorta şirketinin hukuka aykırı olarak amortisman uygulamak istediğini,

Kojenerasyon cihazında meydana gelen arızanın motordan ve altematörden kaynaklanması sebebiyle arıza bedeli üzerinden %10 amortisman uygulanması neticesinde ortaya çıkan 219.685,00 TL’nin davalı hakkında başlatılan takip dosyasına ödendiğini, davalı şirketin mütemerrit olmaması sebebiyle faiz ödemekle mükellef olmadığını iddia ettiğini, kalan bakiyeye, faiz oranına, faiz başlangıç tarihine, vekalet ücretine, harç ve masraf talebine itiraz edildiğini ileri sürerek,

itirazın iptali ile bakiye 56.456,39 TL’nin şimdilik 8.000,00 TL’sinin davalıdan tahsilini, ihbar tarihi olan 27/11/2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile icra harçları, vekalet ücreti ve sair giderler için şimdilik 2.000,00 TL’nin tahsilini, haksız yapılan itiraz sebebiyle %40 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu kazanın 5197055 Nolu Makine Kırılması Sigorta Poliçesiyle ilgili olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun Genel ve Özel Şartlar dahilinde poliçede yazılı limit ile sınırlı bulunduğunu, davacı tarafın bahsettiği sigorta sözleşmesinin 29/12/2012 tarihinde düzenlendiğini ve davaya konu 5197055 No.lu Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile bağlantısının bulunmadığını ve bu tarihten sonra düzenlenen sigorta poliçelerini kapsadığını,

dava konusu hasarın 29/12/2010- 2011 tarihlerini kapsayan poliçe döneminde meydana geldiğinden davacı tarafça bahsedilen sigorta sözleşmesinin bu poliçeye uygulanmasının mümkün olmadığını, poliçede belirtilen muafiyetlerin dikkate alınamayacağı yönündeki itirazların dayanaksız olduğunu, davacı tarafın aşkın sigorta ve muafiyete ilişkin iddialarının dayanaksız olduğunu, bahse konu Konjenerasyon sisteminin motorunun içten yanmalı motor olması sebebiyle 5197055 No.lu Makine Kırılması Sigorta Poliçesinde içten yanmalı motorlarla ilgili özel şartların mevcut olduğunu,

içten yanmalı Konjenerasyon sistemi motorundaki hasarın silindir yataklarında meydana gelmesi sebebiyle Makine Kırılması Poliçesinin sayfa 2 “M.R./332 İçten Yanmalı Motorlar Özel Şart” bölümünde bahsedilen muafiyet amortisman indiriminin yapılması gerektiğini ve muafiyet uygulandığında ödenmesi gereken tazminatın 94.092,04 TL olduğunu, dava konusu olayda Konjenerasyon sisteminin içten yanmalı motorunda 90.093,04 TL, Altematör ve diğer ekipmanlarda 150.003,16 TL olmak üzere toplam 244.095,20 TL hasarın meydana geldiği ve bu hasara %10 tenzili muafiyet uygulandığında ödenmesi gereken tazminatın 219.685,68 TL olduğunun anlaşıldığını,

Makine Kırılması Genel Şartları’nın hiçbir maddesinde amortisman indiriminin yapılamayacağı hususunda bir düzenlemenin mevcut olmadığını, davaya konu poliçede düzenlenen özel şartların Makine Kırılması Genel Şartları’na uygun olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirket ile yürüttüğü mutabakatlar safhasında kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, icra harç ve masraflara davacı tarafın sebebiyet verdiğini ve kendi kusurlu hareketiyle sebebiyet verdiği zararı müvekkili şirketten talep etmesinin haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen Davada Davacı vekili: Asıl davaya konu hasar konusu kojenerasyon cihazının varlığının müvekkiline elektrik faturalarında büyük fayda sağladığını, cihazın bir yıldır kullanılamaması sebebiyle müvekkilinin zararının doğduğunu, elektrik faturalarında meydana gelen artışlar olduğunu, müvekkilinin elektrik kesintilerinin önüne geçmek üzere jeneratör kiralamak zorunda kaldığını ve müvekkilinin 68.294,69 TL ek zararının oluştuğunu, davalının ödeyeceği temerrüt faizi ile munzam zararların karşılanmasının mümkün olmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekilince: 22/06/2016 tarihli dilekçe ile birleşen dava yönünden istem 255.750,21 TL'ye yükseltilmiştir.

Birleşen davada davalı vekili.

Asıl davadaki savunmaları tekrar ederek, 5197055 numaralı Makine Kırılması Sigorta Poliçesinin munzam zarar ve kazanç kaybı teminatının bulunmadığını, Kojen motorunun arızalanmasına müvekkili şirketin sebebiyet vermemesi nedeniyle bu motorun sebep olduğu zararlardan da sorumlu tutulamayacağını, sigorta şirketinin temerrüdünden bahsedebilmek için ihbarın usulüne uygun yapılmış olmasının gerektiğini, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu ve dolaylı yollarla haksız kazanç elde etmeye çalıştığını,

davacı tarafın sahip olduğu ekonomik güç ile arızalandığı iddia olunan Kojen motorundan belki de binlerce alabilme ekonomik gücüne sahip olduğunu böyle bir ekonomik duruma sahip birinin kendini aciz durumdaymış gibi göstermeye çalışmasının tamamen kötü niyetinden olduğunu, hasar bedeli ödenmesine rağmen davacı tarafından arızanın giderilmesi hususunda bu güne kadar hiçbir işlem yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...Ankara 16. İcra Müdürlüğünün 2012/4695 sayılı takip dosyasının incelenmesinden, davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine 27/12/2011 tarihli 276.141,39 TL tutarlı Kojen Cihazı Arıza Bedeli ve işlemiş faiz dayanak gösterilerek 276.141,39 TL asıl alacak, 18.624,41 TL işlemiş faiz toplamı, 294.765,80 TL'nin asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %17,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak sureti ile tahsili amacıyla 14/05/2012 tarihinde yapılan takipte, ödeme emrinin davalı şirkete 21/05/2012 tarihinden tebliğ olunduğu, 30/05/2012 tarihinde yapılan itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce teknik ve öğretim üyesinden oluşturulan bilirkişi kurulundan 05/08/2013 tarihli rapor, heyete mali müşavir ve sigorta hukukçusu bilirkişi de eklenmek sureti ile rapor aldırılması yönündeki ara kararı oluşturulması sonrasında yeminli malimüşavir ve sigortacı bilirkişi tarafından ara kararına aykırı olarak diğer bilirkişilerden bağımsız olarak verilen 04/06/2014 tarihli rapor, yanlışlığa dikkat çekilerek ilk ara kararına uygun olarak dört bilirkişiden oluşturulan bilirkişi kurulundan 07/04/2016 tarihli ek rapor aldırılmıştır.

Yine davalı vekilinin istemi doğrultusunda, mahkememizce oluşturulan ikinci bilirkişi kurulundan 16/01/2018 tarihli rapor ve tarafların itirazlarını karşılar şekilde ek rapor aldırılmıştır.

Davalı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi kapsamında aleyhine yapılan icra takibinde 23/05/2012 tarihinde takip konusu asıl alacağın 219.685,00 TL'lik bölümü 23/05/2012 tarihinde ödenmiştir.

Birinci bilirkişi kurulunca, önceki raporlara yönelik itirazlar da değerlendirilmek sureti ile taraflar arasında akdedilen sigorta poliçesinin içeriği, riskin oluştuğu tarih, ihbar tarihi, sigortalı cihazda oluşan zararın miktarı, yapılan ödeme dikkate alınarak asıl dava yönünden davacının 11.263,64 TL işlemiş faiz, birleşen dava yönünden 255.750,21 TL munzam zarar talep etmekte haklı olacağı belirlenmiştir.

Mahkememize oluşturulan ikinci bilirkişi kurulunca düzenlenen 16/01/2018 tarihli rapor ve tarafların itirazlarını karşılar şekilde düzenlenen 16/12/2018 tarihli ek raporda, tarafların iddia ve savunmaları, dayanılan deliller, sigorta poliçesi kapsamında değerlendirilerek,

arızanın oluştuğu tarih, ihbar tarihi ve sonrasında davalı sigorta şirketinin üzerine düşen edimi ifa etmekte 88 gün gecikmesi nedeni ile dava konusu Kojenarasyon sisteminin arızasından kaynaklı davacının fazladan ödemek zorunda kaldığı elektrik tüketim bedeli 267.013,85 TL olarak birleşen dava ile ilgili belirlenmiş yine dava konusu Kojenarasyon sisteminde meydana gelen hasar 263.202,77 TL olarak belirlenmiş, 219.685,00 TL ödemenin mahsubu sonrasında asıl dava bakımından bakiye alacağın 43.517,77 TL olduğu belirlenmiştir.

Davalı sigorta şirketi açısından temerrüt ihbar ve ekspertiz raporu tarihi dikkate alındığında 19/04/2012 tarihinde oluşmaktadır. Bu nedenle takip öncesi döneme ait davacı şirketin işlemiş faiz talep hakkı mevcuttur.

Birleşen dava ile ilgili birinci raporda talep edilebilecek munzam zarar 255.750,21 TL, ikinci raporda ise 267.013,85 TL olarak hesaplanmış, ıslah 255.750,21 TL üzerinden yapılmıştır.

Mahkememizce oluşturulan ikinci bilirkişi kurulunca verilen rapor, iddia, savunma, ekspertiz raporu, dosyaya sunulan tüm deliller poliçe sözleşmesi kapsamında dikkate alınarak değerlendirilerek verilmiş olmakla, bu rapora yönelik davalı itirazı haklı görülmeyerek, rapordaki hesaplama ve talep içeriği dikkate alınarak (esas dava yönünden alacağın likit olma özelliği bulunmadığı gözetilerek, icra inkar tazminatına hüküm olunmayarak) esas ve birleşen davanın kabulü ..." yönünde hüküm tesis edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Amortisman uygulamasının hatalı yapıldığını, munzam zararın teminat dışı olduğunu, müvekkili şirketin munzam zarar oluşmasında kusursuz olduğunu, bu durumda zararına kendi sebebiyet veren davacının munzam zararının ödenmesinin mümkün olmadığını, Yargıtay kararlarının da munzam zarara ilişkin olarak öncellikle davalının temerrüde düşmekte kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirttiğini, müvekkili şirket tarafından ödemenin 2012'nin 5. ayında yapılmış olmasına karşın raporda 2012 yılının tüm elektrik bedelinin hesaplandığını,

kabul anlamına gelmeyerek karşılanan zarar ile munzam zararın orantılanması gerekirken bu yönde hiç hesaplama yapılmayarak tamamen afaki bir rapor düzenlendiğini, temerrüt faizi ile munzam zararın karşılanmadığı durumlarda, (zararı kabul anlamına gelmeyerek) munzam zarar hesabı yapılması halinde temerrüt faizinin zarardan düşülmesi gerektiğini, bu hususa mahkemece hiç değinilmediğini, davacının sunmuş olduğu ıslah dilekçesine karşı beyanlarında alacak konusunda zamanaşımı itirazında bulunulduğunu ancak bu hususun incelenmediğini, davacının talebinin dava açarken kısmi talep olduğunu,

dava dilekçesi içeriğinde zararını belirlediğini ancak şimdilik 1.000 TL'sini talep ettiğini, ıslah tarihinde 2 yıllık zamanaşımı dolduğundan ıslah edilen tutar açısından davanın reddinin gerektiğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının esas ve birleşen dava yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Asıl Dava, sigorta poliçesi kapsamında makine hasarının tazmini; birleşen dava ise, makine hasarı nedeniyle munzam zararın tahsili istemine ilişkindir.

1-Asıl dava yönünden; Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Birleşen dava yönünden;

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye esas teknik şartname ile poliçe şartları düzenlemiş, istisna ve muafiyetler belirlenmiştir.

Kloz600 artan çalışma masrafları ek teminatı özel şartlarında teminat dışı haller sayılmış; g) bendinde, hasarlı kıymetlerin eski hali getirilmesi veya tamiri sırasında yenilenmesi veya eski halinden daha gelişmiş hale getirilmesi nedeniyle tamir süresinin uzaması teminat dışı tutulmuştur. Bu durumda davacının makinenin çalışmaması nedeniyle elektrik fatura artışı ve jeneratör kira masrafını davalı sigorta şirketinden talep etmesi mümkün bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesince, açıklanan husus gözetilmeksizin birleşen davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 05/03/2025

Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza