Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/1583 K.2026/629

Davalı ... Grup Taahhüt Anonim Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: Müvekkili şirket ile davalılar arasında temizlik hizmetlerinin yürütülmesi için hizmet alım sözleşmelerinin yapıldığını, emeklilik nedeniyle iş akdi 24/04/2019 tarihinde sonlandırılan dava dışı işçi ...'ın kıdem tazminatının müvekkili tarafından ödendiğini, kıdem tazminatından davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek 47.015,27 TL 'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir

Davalılardan ... Grup Taahhüt Anonim Şirketi vekili özetle: Rücu talebinin değerlendirilebilmesi için yanlar arasındaki taşeronluk sözleşmesinin incelenmesi ve özlük haklarına ilişkin işçi talebinin bağlı bulunduğu kuruluş itibariyle davacının yükümlülüğünde olduğunun ve her türlü işçilik haklarının ve özellikle kıdem tazminatına ilişkin taleplerin bu konuda çıkarılan 6552 sayılı yasanın 8. madde ve 4857 sayılı yasanın 112. madde ile eklenen fıkra gereği müvekkilinin sorumlu olmadığının belirlenmesini ve sonuçta davanın reddine karar verilmesini, diğer yönden örnek kararlarda bu yükümlülüğün gerektiğinde yarı yarıya sorumluluk esasına göre çözümlenip sonuca ulaşılması gerekmekle haksız açılan davanın tümüyle reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılardan ...

Akaryakıt İnşaat Hayvan Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri Dayanıklı Tüketim Zirai ve Orman Ürünleri Maden Temizlik Özel Güvenlik Taşımacılık Taahhüt İthalat İhracat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi vekili özetle: 4857 sayılı yasanın 112.maddesinde yapılan değişiklik ile torba yasa hükümleri dikkate alındığında davacı tarafından kıdem tazminatına ilişkin ileri sürülen rücu alacağının müvekkilinden tahsil edilemeyeceğini talebin esas yönden de reddi gerektiğini, kaldı ki işçinin asıl işverenin yanında muvazaalı olarak çalışıp aralıksız değişik firmalarda görev yaptığını,

müvekkili şirketin işçi alımı ve işten çıkarma konusunda denetim ve yönetim hakkı olmadığını, sözleşmenin yasaya aykırı olamayacağından teselsül eden çalışma tarzında müvekkiline sorumluluk düşmemesi gerektiğini, elemanın tamamen davacı uhtesinde çalışan olarak değerlendirilip davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince "... kıdem tazminatı bir işçilik alacağı olup davalıların tip sözleşme hükümlerine göre tüm işçilik haklarını karşılamaları gerektiği ve bunun aksine bir sözleşme hükmünün de bulunmadığı anlaşılmakla, ödeme tarihine göre bilirkişi raporunda açıklanan ve net ödenmesi gereken toplam miktar olan 47.015,27 TL'nin davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme denk gelir şekilde yukarıda anılan yasa hükümleri uyarınca davalı şirketlerin sorumlu bulundukları anlaşılmakla ve bu sorumluluğun davacı ile paylaşılamayacağı kanaatine varıldığından davalılardan tahsili ile temerrüdün oluştuğu ödeme tarihten itibaren talep gibi avans faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacı yana verilmesi..." yönünde karar verilmiştir.

Davalı ... Grup Taahhüt Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle:

Hükme esas alınan bila tarihli bilirkişi raporunun fahiş hesaplama hataları içerdiğini, denetime elverişli olmayan bu hatalı raporun hükme esas alınmasının usul ve yasaya, yerleşik yüksek mahkeme içtihatlarına aykırılık teşkil ettiğini, davacı kurumun alacak talebinin kendi muvazaasına dayandığını, davanın reddinin gerektiğini belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili taleplidir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir."

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 25.01.2021 tarih ve 2019/2330 E., 2021/175 K.,

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 23.09.2021 tarih ve 2021/697 E., 2021/355 K.,11.11.2021 tarih ve 2021/1623 E., 2021/1446 K., 20.12.2022 tarih ve 2021/5300 E., 2022/5935 K., 02.11.2023 tarih ve 2022/5380 E., 2023/3645 K. sayılı kararları)

Elde ki davada , davacı ile davalılar arasında Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmeler kapsamında, davacıya ait işyerlerinde, davalı firmalarda çalışan ...'ın, 24.04.2019 tarihinde emekli olması nedeni ile dilekçe vererek kıdem tazminatı talebinde bulunduğu, hesaplanan kıdem tazminatı tutarı olan 47.015,27 TL tutarın, davacı tarafından dava dışı işçinin [IBAN] iban nolu banka hesabına 23.05.2019 tarihinde eft yapılarak ödendiği dosya kapsamı ile sabittir.

Mahkemece, 23/02/2021 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulü ile 47.015,27 TL’nin. 5.414,23 TL’sinin davalı İtemsan... Ltd.Şti’nden, 176,73 TL’sinin davalı Arda Tem….Ltd.Şti.’den, 4.150,02 TL’sinin davalı ... İnşaat...A.Ş.’den, 6.994,54 TL’sinin davalı ... Akaryakıt... Ltd. Şti.’den, 9.261,05 TL’sinin davalı ... A.Ş.& ...….Ltd.Şti.’nin oluşturdukları iş ortaklığını temsilen bu şirketlerden müştereken ve müteselsilen, 21.018,70 TL’sinin ...

Grup Taah...A.Ş’den 23/05/2019 ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ise hükme dayanak alınan bilirkişi raporunun itiraza uğradığı, bilirkişi raporunda dava dışı işçinin davalı ... Grup Taah...A.Ş’de 113 günlük çalışmasına karşılık 21.018,70 TL ile sorumlu olduğunun tespit edildiği, dava dışı işçinin, diğer davalı alt işverenlerde çalışma süresinin daha fazla olmasına rağmen ...

Grup Taah...A.Ş’den daha az bedelden sorumlu tutulduğunun anılan tespitin gerekçesi ve dayanağı konularında açıklama/ gerekçe içermediği, bilirkişi raporunun anılan nedenler ile yetersiz olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, mahkemece, yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak davanın kabulüne dair verilen kararda isabet bulunmamıştır.

Mahkemece, taraf, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, hükme esas alınan bilirkişi raporuna yönelik itirazları da karşılayacak nitelikte bilirkişi raporu alınması sureti ile varılacak sonuca uygun karar verilmesi gerekmektedir.

Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; tarafların iddia ve savunmalarının esaslı unsurlarını oluşturan ve eldeki davanın niteliği itibariyle mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak tüm esaslı delillerin toplanmamış ve mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a-6 maddesinde öngörülen şartlar gerçekleştiğinden davalının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip