Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/1898 K.2026/809

Davacı ve bir kısım davalı vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: Taraflar arasında hizmet alım sözleşmeleri yapıldığını, özel güvenlik işçisi ...'in 15.08.2005 ila 04.05.2016 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçi tarafından müvekkili aleyhine Ankara 19. İş Mahkemesi'nin 2016/581 E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanın kabulüne karar verildiğini, icra takibi neticesinde dosya borcu 36.000TL'nin 26.12.2017 tarihinde davacı kurum tarafından ödenmiş olduğunu, davalı şirketler ile davacı kurum arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerin ilgili maddeleri, 4875 sayılı İş Kanunu 2/6.

Maddesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 162-168 maddeleri ödenen bedelin rücu gerektiğini ileri sürerek, 36.000-TL nin ödeme tarihi olan 26.12.2017’den itibaren işleyecek akdi faizi, akdi faiz bulunmayan hallerde avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Koruma ve Güvenlik Limited Şirketi vekili özetle: Davacı kurumun dava dışı işçiye yaptığı ödemelerin yasa yönetmelik ve uygulama gereği davacı kurumun yükümlülüğünde olan ödemeler olduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu 112.

Maddesinde değişildik yapan 6552 sayılı Kanunun 8. Maddesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 62.maddesinin 1.fıkrasının e bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının kamu kurum veya kuruluşu tarafından ödeneceğini, gerek iş kanunu gerekse buna dayalı çıkarılan yönetmelikte davaya konu kıdem tazminatının yükümlüsünün davacı kurum olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte işveren durumunu muhafaza eden davacı idarenin de yarı oranında işçilik alacak kalemlerinden sorumluluğunun bulunduğunun kabulü gerektiğini, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla,

taşeron firmalar arasındaki ilişki iş yeri devri niteliğinde olduğundan davalıların ancak kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücret ile sınırlı sorumlu olabileceklerini, davacı kurumun feri borçlara ilişkin talebinin hakkaniyete ile bağdaşmadığını savunmuş haksız ve mesnetsiz davanın reddi istemiştir.

Davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, .... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi, ...

Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi vekili özetle: Öncelikle davanın zamanaşımına uğradığını, 4857 sayılı İş Kanunu 2. maddesinde asıl işverenin alt işverene rücu etmesine olanak sağlayan bir hüküm bulunmadığını, bunun gibi davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklıkları/alt işverenler ile davacı arasında bağıtlanan sözleşmelere ilişkin teknik ve idari şartnamelerin hiçbirisinde asıl işveren olan davacının iş mahkemeleri kararlarına istinaden güvenlik görevlilerine ödeyeceği işçilik alacaklarından ötürü davalı şirketlere rücu etmesine olanak sağlayan bir düzenleme bulunmadığını,

asıl işveren olan davacının alt işverenlerine yapmadığı bir ödemeyi alt işverenlerin işçiye ödeyemeyeceğini, davacının alt işverenlere kıdem tazminatı veya benzeri işçilik alacakları bakımından herhangi bir ödeme yapmadığına göre bu tür işçilik alacaklarını ihale makamı olarak kendilerinin ödemek durumunda olduğunu, rücu edemeyeceğini, sözleşme ve eklerinde asıl işveren olan davacının güvenlik görevlisine ödeyeceği kıdem tazminatı ve benzer işçilik alacaklarından ötürü davacı şirketlere rücu etmesine olanak sağlayan bir düzenleme bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince: "...davacı yanın, dava dışı işçi ...'in 15/08/2005- 04/05/2016 tarihleri arasındaki hizmet dönemi için 26/12/2017 tarihinde 36.000,00 TL kıdem tazminatı ödediği, eldeki dava ile de; ödemiş olduğu kıdem tazminatı alacağını alt işverenlerden rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.

Ödeme yapılan dava dışı işçi ...'in. 15.08.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 139 gün ve 05.01.2006-30.04.2006 tarihleri arasında 117 gün olmak üzere toplam 256 gün ... Güv. ... Ltd. Şti.'de, 01.05.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 245 gün, 01.01.2007-28.02.2007 tarihleri arasında 59 gün, 27.03.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 280 gün ve 01.01.2008-31.12.2011 tarihleri arasında 1460 gün olmak üzere toplam 2044 gün ... Güv. Ltd.

Şti.'de, 01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arasından 730 gün ... Özel Güv. .. Ltd. Şti. &... Özel Güv. ... Ltd. Şti. & ... Güvenlik Ltd. Şti. İş Ortaklığında, 01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arasında 730 gün ve 16.03.2016-04.05.2016 tarihleri arasında 50 gün olmak üzere toplam 780 gün ... Özel Güv. .. Ltd. Şti. &... Özel Güv. ... Ltd. Şti.'de ve 01.01.2016-15.03.2016 tarihleri arasında 75 gün ... Özel Güv. .. Ltd.

Şti.'de olmak üzere 3885 gün çalışmasının olduğu bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.

12/02/2021 tarihli bilirkişi raporu ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde 29.12.2015 tarihli davalı ... Özel Güv. ... Ltd. Şti. ile imzalanan ve 01.01.2016-15.03.2016 dönemini hariç olmak üzere yapılan ödemeden davacı yanın sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. Davalı ... Özel Güv. ... Ltd.

Şti. ile imzalanan ve 01.01.2016-15.03.2016 dönemini kapsayan sözleşmenin eki niteliğindeki teknik şartnamenin 14. maddesinde "kıdem tazminatı hariç" işçiye yapılacak ödemelerden alt yüklenicinin sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Bu halde, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından. 01.01.2016-15.03.2016 tarihleri arasındaki dönem için davalı ... Özel Güv. ... Ltd.

Şti.'nin sorumluluğunun bulunmadığı, diğer dönemler için ise kıdem tazminatı davacı işveren tarafından ödenen işçinin; davalı şirketlerin işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davalı şirketlerin sorumluluğunun tam olduğuna ilişkin yapılan hesaplamaya dair bilirkişi görüşü Mahkememizce uygun bulunarak davanın, raporda belirlenen miktarlar üzerinden kısmen kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine..." karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: İlk derece mahkemesince taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin teknik şartnamelerine göre davalılardan ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi'nin kıdem tazminatı hariç olmak üzere sorumluluğu bulunduğu belirtilerek 01/01/2016 - 15/03/2016 dönemi arası için bu şirketin dava dışı işçinin kıdem tazminatından sorumlu olmayacağına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, müvekkili kurumun dava dışı personele ödemiş olduğu bütün bedeli davalı yüklenici firmalara rücu etme hakkının bulunduğunu beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, .... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketler yönünden davanın zamanaşımına uğradığını, ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiş olmasının doğru olmadığını, davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil hükmü kurulmasının hatalı olduğunu zira somut olayda davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığının bulunmadığını, hüküm bulunan diğer sözleşmelerin hesaba katılmadığını, hesabın hatalı olduğunu beyan ederek,ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... ....

Koruma ve Güvenlik Organizasyon Hizmetleri Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle: İlk derece mahkemesinin davacı idarenin sorumluluğunda bulunan işçilik alacakları yönünden müvekkili şirkete rücu hakkı bulunduğunun kabulünün hatalı olduğunu, mahkemece davacı kurumun rücu hakkı bulunduğu yönünde hataya düşüldüğü gibi, bunun kabulüne göre hüküm kurarken de ayrıca hataya düşerek idarenin yönetim ve kontrol yetkisini yok sayarak hüküm tesis ettiğini, müvekkili şirket çalışanlarının müvekkilinin çalışanı olmakla birlikte çalışma koşullarının davacı idare tarafından belirlendiğini,

ilk derece mahkemesinin kendi kabulüne göre hüküm tesis ederken yerleşik içtihatları gözardı ettiğini ve işveren durumunu muhafaza eden davacı idarenin de işçilik alacağından yarı oranında sorumluluğunun bulunduğunu görmezden gelerek hatalı hüküm tesis ettiğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca alacak taleplidir.

1-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına ve özellikle faiz başlangıç tarihi ili ilgili taraflar arasındaki sözleşmelerde hüküm bulunmasına göre; taraf vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden HMK 353/1.b.1 madde gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

2-Dava dışı işçinin 15/08/20025 ila 04/05/2016 arasında dava konusus hizmetin ifası için çalıştığı sabittir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; sözleşmelerden birinde istisnai bir hüküm bulunduğu, 29.12.2015 imza tarihli ... Özel Güv.Dan.Eğt.Alarm Cihazları ve Sişt.Tic.Ltd.Şti ile yapılan , 01.01.2016-15.03.2016 dönemini kapsayan sözleşmenin eki niteliğindeki teknik şartnamenin 14. maddesinde “kıdem tazminatı hariç” sorumluluğun yüklenici tarafından yerine getirileceği hükmü gereği hesap yapıldığı belirtilmiştir.

Davalı ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, .... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi vekili istinafında, imzalanan tüm sözleşme ve eklerinde bu hükmün bulunduğu ileri sürülmüştür.

Yapılan incelemede; 16.03.2016 ila 31.05.2016 tarihleri arasını kapsayan yüklenicisi ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi olan sözleşme eki teknik şartnamenin 14/6. Maddesinde de " hizmet personelinin (kıdem tazminatı hariç olmak üzere) maaşları ,yol,yemek ödül ceza maaş artışı buna benzer tüm sosyal hakları ile iş hukuku kanunlarında ,yönetmelik ve tüzüklerde belirtilen her türlü sorumluluk , vergi,harcama işlemleri yüklenici tarafından sözleşme kapsamında yapılacaktır.” dendiğinden bu döneme ait rücu talebinin de reddi gerekir.

Bu kapsamda ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi vekili istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararın kaldırılması ile yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip